भारतीय हवाई दल (IAF) साठी राष्ट्रीय अभिमानाचा क्षण म्हणून चिन्हांकित करण्याचा एक दिवस चेन्नईच्या मरीना बीचवर एक दुर्घटना घडली असून जेव्हा १२ लाखांहून अधिक लोकांचा जमाव बाहेर पडण्याच्या दिशेने निघाला आणि झालेल्या चेंगराचेंगरीत चार जणांचा मृत्यू तर अनेक जण जखमी झाले. जखमींना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.
आयएएफ IAF च्या ९२ व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित आज ६ ऑक्टोबरचा एअर शो चेन्नईमध्ये आयोजित करण्यात आला होता. दोन दशकांहून अधिक काळातील अशा प्रकारचा पहिला जाहिर कार्यक्रम होता. लष्करी विमानचालनाचा देखावा पाहण्याच्या हेतूने मोठ्या प्रमाणावर गर्दी झाली होती. गर्दीच्या मोठ्या आकाराने आयोजक आणि स्थानिक अधिकारी दोघांनाही भारावून टाकले.
एका वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितले की, रविवारी संध्याकाळी उशिरापर्यंत चार मृत्यूंची पुष्टी झाली असून ४० लोक रुग्णालयात आहेत. “शहरातील विविध भागात १५० हून अधिक लोकांना निर्जलीकरण आणि तणावामुळे प्रथमोपचार मिळाले आहेत. एक मृत्यू समुद्रकिनाऱ्यावर नोंदवला गेला, दुसरा नेपियर ब्रिजजवळ. इतर बळी घरी परतत असताना वेगवेगळ्या ठिकाणी मरण पावले. एका विशिष्ट ठिकाणी चेंगराचेंगरीची परिस्थिती नव्हती, असेही या पोलिस अधिकाऱ्याने सांगितले.
आयएएफ IAF द्वारे विमान कसरतीसाठी १२ लाख लोकांनी हजेरी लावली होती. सकाळी ७ वाजेपर्यंत, लोकांनी ११.३० ते दुपारी १ वाजेपर्यंतच्या एअर शोसाठी व्हेंटेज पॉईंट्स सुरक्षित करण्यासाठी दोन किलोमीटरच्या किनारपट्टीवर जमायला सुरुवात केली होती.
कुटुंबे, मुले आणि वृद्ध लोक रेल्वे, मेट्रो, बस आणि खाजगी वाहनांद्वारे आले – हजारो चारचाकी आणि दुचाकी – या शोचे साक्षीदार होण्यासाठी उत्सुक होते, ज्याने लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये अभूतपूर्व स्थान मिळवले होते.
मात्र, दुपारी एक वाजता कार्यक्रम संपल्यानंतर संपूर्ण जमावाने एकाच वेळी परिसर सोडण्याचा प्रयत्न केला. वाहतूक अधिकारी मोठ्या प्रमाणात गर्दीला आणि वाहनांना बाहेर काढण्याचे व्यवस्थापन करत असतानाच मरीना बीचभोवती गर्दी निर्माण झाली, ज्यामुळे एक तासापेक्षा जास्त काळ हालचाली ठप्प झाल्या.
प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले की, उपस्थितांमध्ये ते अडकल्याचे दिसल्याने त्यांच्यात भीतीचे वातावरण आहे. शोमध्ये शेवटपर्यंत उपस्थित राहिलेल्या अभश्री म्हणाल्या, “गुदमरल्यासारखे होते, आम्ही अजिबात हलू शकत नव्हतो.
नेपियर पुलाजवळ, कुटुंबासह आलेल्या ३४ वर्षीय कार्तिकेयनला हृदयविकाराचा तीव्र झटका आला. या शोमध्ये उपस्थित असलेल्या अनेकांना डिहायड्रेशन आणि बेशुद्धीचा अनुभव आला, त्यातच वातावरणातील तापमान ३६ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढले, पाणी किंवा वैद्यकीय मदतीची कोणतीही तरतूद सहज उपलब्ध नाही, असे उपस्थितांनी सांगितले.
मृतांमध्ये श्रीनिवासन (४८) यांचा समावेश आहे, त्यांचा सॅन्थोमजवळ पार्किंग एरियात कोसळून मृत्यू झाला; जॉन बाबू, ५६, ओमंडुरार रुग्णालयाचा माजी कर्मचारी सदस्य, जो रुग्णालयाच्या पार्किंगमधून आपली स्कूटर काढण्याच्या प्रयत्नात मरण पावला; आणि दिनेश, जो किना-याजवळ बेशुद्धावस्थेत सापडला. यापैकी प्रत्येक मृत्यू चेंगराचेंगरीत झालेला नाही, तर गैरव्यवस्थापनामुळे झाले.
पुरेशा वाहतुकीच्या अभावामुळे गोंधळात भर पडली, कारण चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड सेवा मोठ्या संख्येने उपस्थितांना नेण्यासाठी अपुरी ठरली. या लोकल स्टेशन्सवरील अभूतपूर्व गर्दीचे फोटो आणि व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्याने केवळ समुद्रकिनाऱ्यावरच नव्हे तर वेलाचेरी आणि गव्हर्नमेंट इस्टेट सारख्या रेल्वे स्थानकांवर गर्दी वाढली होती.
चेपॉक स्टेडियम, क्रिकेट सामन्यांदरम्यान ४०,००० लोकांच्या बसण्याची व्यवस्था असलेले समुद्रकिनाऱ्यालगतचे ठिकाण जवळच आहे. परंतु समुद्रकिनाऱ्याला १२ लाखांहून अधिक प्रेक्षक उपस्थित राहिले. ज्यात नियोजन किंवा नियंत्रणाच्या समान पातळीच्या जवळपास कुठेही नाही.