ऑनलाइन व्यंग्यात्मक मोहीम म्हणून सुरू झालेली कॉकरोच जनता पार्टी (CJP), आता भारताच्या शिक्षण व्यवस्थेशी संबंधित अलीकडील वादांच्या निषेधार्थ शनिवारी नवी दिल्लीतील जंतर मंतर येथे आपल्या पहिल्या ऑफलाइन आणि प्रत्यक्ष आंदोलनासाठी सज्ज झाली आहे. CJP च्या अधिकृत प्रवक्त्यांनी सांगितले की, ते आंदोलनाच्या दिवशीच (६ जून) जंतर मंतरवर आंदोलनासाठी परवानगी मागतील आणि दिल्ली पोलिसांनी परवानगी नाकारली तरीही आपल्या आंदोलनाच्या योजनेनुसार पुढे जातील.
“आम्हाला परवानगी मिळाली नाही तरीही जंतर मंतरवर आंदोलन होईल,” असे CJP चे मुख्य प्रवक्ते सौरभ दास यांनी सांगितले. “आम्हाला दिल्ली पोलिसांवर पूर्ण विश्वास आहे की परवानगी दिली जाईल. आम्ही शांततापूर्ण आंदोलनाची योजना आखत आहोत,” असेही ते म्हणाले.
कॉकरोच जनता पार्टीच्या प्रवक्त्यांशी संपर्क साधून त्यांच्या नियोजित आंदोलनासाठी त्यांनी आधीच परवानगी मागितली आहे का, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. शांततापूर्ण निदर्शने करण्याच्या परवानगीसाठी, आगाऊ सूचना देण्यासह एका ठरलेल्या प्रक्रियेचे पालन करणे आवश्यक आहे. सुरक्षेच्या कारणास्तव ही एक पूर्वअट आहे.
सीजेपीच्या प्रवक्त्यांनी पुनरुच्चार केला की त्यांचे आंदोलन शांततापूर्ण असेल, मात्र जमिनीवरील परिस्थिती कशी उलगडेल याचा अंदाज लावता येत नाही, हे त्यांनी मान्य केले.
शनिवारच्या आंदोलनाची घोषणा सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांनी १ जून रोजी केली होती. अमेरिकेतील बोस्टन येथे असलेले दीपके म्हणाले की, ते भारतात परत येऊन शांततापूर्ण आंदोलन करतील. सोशल मीडियावर लक्षणीय प्रतिसाद मिळालेल्या ऑनलाइन झुरळ मोहिमेच्या शुभारंभापासून दीपके पहिल्यांदाच भारतात परत येत आहेत.
“नमस्कार सर्वांना, मी भारतात परत येण्याचा निर्णय घेतला आहे. होय, मी शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यासाठी माझ्या देशात, माझ्या घरी, भारतात परत येत आहे. तुम्ही गेल्या अनेक दिवसांपासून पाहत आहात की, पेपरफुटीमुळे, नीट परीक्षेतील ज्या मुलांनी आत्महत्या केली आणि लाखो विद्यार्थ्यांची मेहनत वाया गेल्यामुळे धर्मेंद्र प्रधान यांनी राजीनामा द्यावा, यासाठी आम्ही सोशल मीडियावर आवाज उठवत आहोत,” असे दीपके यांनी ‘एक्स’वर पोस्ट केलेल्या एका व्हिडिओमध्ये म्हटले आहे.
“जंतर मंतर हे असंतोष आणि आंदोलनासाठी निश्चित केलेले ठिकाण आहे. आम्ही ताजमहाल, हुमायूनचा मकबरा किंवा इंडिया गेटवर आंदोलन करण्याचा प्रयत्न करत नाही आहोत. आम्हाला पूर्ण आशा आहे की दिल्ली पोलीस आंदोलनासाठी आवश्यक परवानगी देतील,” असे सौरभ दास यांनी सांगितले.
या आंदोलनाला हवामान कार्यकर्ते आणि शिक्षण सुधारक सोनम वांगचुक यांचा पाठिंबा मिळाला असून, ते अभिजीत दीपके यांना घेण्यासाठी विमानतळावर जाण्याची शक्यता आहे, असे आयआयटी कानपूर आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्सचे माजी विद्यार्थी आणि सीजेपीचे प्रवक्ते आशुतोष रांका यांनी उघड केले.
सुरक्षेच्या दृष्टीने विमानतळे ही संवेदनशील क्षेत्रे आहेत आणि तिथे होणारी प्रचंड गर्दी आणि झुंबड येथे पूर्णपणे निषिद्ध आहे.
“आम्हाला विमानतळाचे महत्त्व समजते आणि म्हणूनच सोनम वांगचुक दीपके यांना घेण्यासाठी विमानतळावर येण्याबाबत आम्ही अजूनही नियोजन करत आहोत,” असे रांका यांनी विमानतळ हे सुरक्षेच्या दृष्टीने संवेदनशील क्षेत्र असल्याबद्दल विचारले असता सांगितले.
अभिजीत दीपके यांनी शनिवारी नवी दिल्लीत उतरल्यानंतर सीजेपी जंतर मंतरवर आंदोलन करेल अशी घोषणा केली असली तरी, या मोहिमेचे संस्थापक आल्यानंतर परवानगी घेतली जाईल, असे संघटनेच्या प्रवक्त्याने सांगितले.
“दीपकेजी विमानतळावर उतरताच, आम्ही त्यांच्यासोबत प्रवास करू आणि जंतर मंतरवर आंदोलन करण्यासाठी दिल्ली पोलिसांकडून परवानगी घेऊ,” असे रांका यांनी सांगितले.
नियोजित आंदोलनासाठी त्यांनी आधीच परवानगीसाठी अर्ज का केला नाही, असे विचारले असता, प्रवक्त्यांनी सांगितले की, संस्थापकांनी सोमवारी केलेली सार्वजनिक घोषणा आणि बुधवारी घेतलेली त्यांची अधिकृत पत्रकार परिषद ही सार्वजनिक विधाने होती, आणि आंदोलन होणार असल्याची दखल दिल्ली पोलिसांनी घेतली असेल अशी त्यांना आशा होती.
“दीपकेंनी आंदोलनाची जाहीर घोषणा केली आहे, आणि आम्ही पत्रकार परिषद घेऊन हे विधान सार्वजनिक केले आहे, त्यामुळे मला खात्री आहे की दिल्ली पोलिसांनी दखल घेतली आहे आणि शनिवारी आम्हाला परवानगी देतील,” असे दास म्हणाले.
देशात आंदोलनासाठी परवानग्या कशा दिल्या जातात, यावर झुरळ जनता पार्टी आंदोलन करत असल्याचे दिसते.
“या देशात ज्या पद्धतीने आंदोलने होतात, त्याच्या आम्ही विरोधात आहोत. आंदोलनाच्या काही आठवडे आधी परवानगी मागणे आणि मंजुरीची वाट पाहणे आम्हाला मान्य नाही, आणि आम्ही याच्या विरोधात आहोत,” असे दास यांनी बोलताना सांगितले.
एका वृत्तसंस्थेच्या डिजिटलशी बोलताना, सीजेपीच्या प्रवक्त्यांनी शनिवारी नवी दिल्लीत आंदोलन करण्याची परवानगी मिळेल अशी आशा व्यक्त केली.
“पेपरफुटीच्या मुद्द्याचा परिणाम केवळ वैद्यकीय, शालेय आणि अभियांत्रिकीच्या विद्यार्थ्यांवरच झाला नाही, तर पोलीस परीक्षांमध्येही अशाच समस्या दिसून आल्या आहेत आणि पोलिसात सामील होण्याची आकांक्षा बाळगणाऱ्या अनेक तरुणांवर याचा परिणाम झाला आहे. दिल्ली पोलीस आम्हाला आंदोलन करण्याची परवानगी देतील, अशी आशा बाळगण्याचे हेच प्रमुख कारण आहे,” असे रांका म्हणाले.
तथापि, सीजेपीशी कोणताही सिद्ध संबंध नसलेल्या एका व्यक्तीने आंदोलकांना पेपर स्प्रे आणि काठ्या सोबत ठेवण्यास सांगितल्याचे व्हिडिओ क्लिप्स व्हायरल झाले आहेत.
प्रवक्त्यांनी पुनरुच्चार केला की ते केवळ आंदोलनाच्या शांततापूर्ण मार्गांचा विचार करत आहेत.
“आम्ही पोलीस किंवा जनतेला धोका म्हणून आंदोलन करत नाही आहोत; आम्ही प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी शांततापूर्ण आंदोलनाचा मार्ग निवडत आहोत,” असे रांका म्हणाले.
ते असेही म्हणाले की, जोपर्यंत त्यांच्या मागण्या पूर्ण होत नाहीत, तोपर्यंत “काहीही झाले तरी” आंदोलन थांबणार नाही.
“दिल्ली पोलीस शनिवारी जमणाऱ्या आंदोलकांच्या सुरक्षेची जबाबदारी सांभाळण्यास सक्षम आहे आणि आम्हाला त्यांच्यावर पूर्ण विश्वास आहे,” असे दास म्हणाले. त्यांनी सांगितले की, भविष्यात काय होईल हे कोणालाच माहीत नाही आणि आंदोलनाच्या ठिकाणी कोणतीही अनुचित घटना घडू शकते की नाही याचीही त्यांना खात्री नाही.
“इतिहासात कोणीही आंदोलनादरम्यान काय होईल याचा अंदाज लावू शकलेले नाही. सीजेपी केवळ शांततापूर्ण मार्ग निवडत आहे.” “आम्ही घेतलेला हा एक जोखमीचा निर्णय आहे, पण आम्हाला दिल्ली पोलिसांवर विश्वास आहे,” असे दास पुढे म्हणाले.
परवानगी नाकारली गेली तरीही, शनिवारी नवी दिल्लीच्या जंतर मंतर येथे नियोजित आंदोलन पुढे नेण्याचा सीजेपीने निर्धार केला आहे. परवानगीसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया त्यांनी पाळली नाही, हा आंदोलनांसाठी मंजुरी घेण्याच्या पद्धतीविरोधातील त्यांचा निषेध आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.