भारताशी संबंध मजबूत करण्यासाठी युरोपने संवेदनशीलता आणि परस्पर हितसंबंध दाखवले पाहिजेत, असे परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांनी रविवारी सांगितले. नवी दिल्ली “उपदेशक” नव्हे तर भागीदार शोधत आहे असे त्यांनी सांगितले.
आर्क्टिक सर्कल इंडिया फोरममध्ये बोलताना एस जयशंकर म्हणाले की, भारत “रशिया वास्तववाद” चा सातत्याने पुरस्कार करत आहे आणि संसाधन पुरवठादार आणि ग्राहक म्हणून भारत आणि रशिया यांच्यातील “महत्वाचे तंदुरुस्त” आणि “पूरकता” यावर प्रकाश टाकला.
त्यांनी रशियाला सहभागी न करता रशिया-युक्रेन संघर्ष सोडवण्याच्या मागील पाश्चात्य प्रयत्नांवरही टीका केली आणि असा युक्तिवाद केला की ते “वास्तववादाच्या मूलभूत गोष्टींना आव्हान देते”.
एस जयशंकर पुढे बोलताना म्हणाले की, जसा मी रशिया वास्तववादाचा पुरस्कर्ता आहे, तसाच मी अमेरिकेच्या वास्तववादाचाही पुरस्कर्ता आहे. मला वाटते की आजच्या अमेरिकेशी संवाद साधण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे वैचारिक मतभेदांना समोर ठेवून एकत्र काम करण्याच्या शक्यतांना अंधुक करण्याऐवजी परस्पर हितसंबंध शोधणे असेही यावेळी सांगितले.
भारताच्या युरोपकडून असलेल्या अपेक्षांबद्दल एस जयशंकर म्हणाले की, युरोपने उपदेश करण्यापलीकडे जाऊन परस्पर हितसंबंधांच्या चौकटीवर काम करायला सुरुवात केली पाहिजे. जेव्हा आपण जगाकडे पाहतो तेव्हा आपण भागीदार शोधतो; आपण उपदेशकांचा शोध घेत नाही, विशेषतः असे उपदेशक जे घरी अभ्यास करत नाहीत आणि परदेशात उपदेश करत नाहीत, अशी खोचक टीकाही युरोपवर केली.
पुढे बोलताना एस जयशंकर म्हणाले की, युरोपचे काही भाग अजूनही या समस्येशी झुंजत आहेत, त्यातील काही भाग बदलला आहे. युरोपने “वास्तविकता तपासणीच्या एका विशिष्ट क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. आता ते त्या दिशेने पाऊल टाकू शकतात की नाही, हे आपल्याला पहावे लागेल. पण आपल्या दृष्टिकोनातून, जर आपल्याला भागीदारी विकसित करायची असेल, तर समजूतदारपणा, संवेदनशीलता, परस्पर हितसंबंध आणि जग कसे कार्य करते याची जाणीव असणे आवश्यक आहे, असल्याचे मतही यावेळी व्यक्त केले.
Pleased to join @ORGrimsson and @samirsaran for a conversation at the #ArcticCircleIndiaForum2025.
Spoke about the global consequences of developments in the Arctic. And how the changing world order impacts the region.
Underlined 🇮🇳’s growing responsibilities in the Arctic,… https://t.co/792OAcGcnS pic.twitter.com/F15ao3T9M2
— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) May 4, 2025
एस जयशंकर यांनी पुढे सांगितले की युरोपच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये हे घटक अजूनही प्रगतीपथावर आहेत. काही पुढे गेले आहेत, तर काही थोडे कमी. भारत-रशिया संबंधांबद्दल सांगताना म्हणाले की, संसाधन पुरवठादार आणि संसाधन ग्राहक म्हणून दोन्ही देशांमधील “महत्वाचे तंदुरुस्तपणा आणि पूरकता” पुन्हा सांगितली.
पुढे बोलताना एस जयशंकर म्हणाले की, रशियाचा प्रश्न आहे, तेव्हा आम्ही नेहमीच रशिया वास्तववादाचे समर्थन केले आहे. २०२२ आणि २०२३ मध्ये जेव्हा आवड खूप जास्त होती, तेव्हा मागे वळून पाहिले तर पुढे मांडलेले भाकिते आणि परिस्थिती योग्य नसल्याचे दिसून आले आहे, असल्याचेही यावेळी सांगितले.
एस जयशंकर पुढे बोलताना रशिया-युक्रेन संघर्षादरम्यान, पश्चिमेकडील देशांमध्ये वाढती अस्वस्थता असूनही, नवी दिल्लीने मॉस्कोशी संपर्क साधला आणि रशियन कच्च्या तेलाची खरेदी वाढवली. २२ एप्रिल रोजी जम्मू आणि काश्मीरमध्ये झालेल्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यासाठी जबाबदार असलेल्यांना न्याय मिळवून दिला पाहिजे.
१९७२ च्या सिमला करार आणि १९९९ च्या लाहोर घोषणेतील तरतुदींनुसार नवी दिल्ली आणि इस्लामाबादमधील मतभेद राजकीय आणि राजनैतिक मार्गांनी सोडवण्याचे आवाहन लावरोव्ह यांनी केले.