देशभरात नियमित पेट्रोल आणि डिझेलचे दर अपरिवर्तित असताना, प्रीमियम पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर सुमारे २ ते २.३ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. निवडक शहरांमधील डीलर्सकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारे, ही दरवाढ इंडियन ऑइलच्या XP95 आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियमच्या पॉवर पेट्रोलसारख्या हाय-ऑक्टेन इंधनांना लागू झाली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, सुधारित दर आजपासून लागू झाले आहेत.
काही आउटलेट्सवर, आयओसीएलच्या XP95 ची किंमत आता प्रति लिटर सुमारे १०१.८० रुपये झाली आहे, तर एचपीसीएलच्या प्रीमियम पेट्रोलमध्येही विविध पंपांवर अशीच वाढ दिसून आली आहे.
प्रीमियम पेट्रोलच्या दरातील ही वाढ अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे.
पश्चिम आशियातील वाढता तणाव आणि पुरवठा खंडित होण्याच्या भीतीमुळे ब्रेंट क्रूडचा व्यापार प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर स्थिरपणे सुरू आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे इंडियन ऑइल, एचपीसीएल आणि बीपीसीएल सारख्या तेल विपणन कंपन्यांचा उत्पादन खर्च वाढतो.
त्याच वेळी, अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया विक्रमी नीचांकी पातळीवर घसरला आहे, ज्यामुळे आयात केलेल्या तेलावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या भारतासाठी कच्च्या तेलाची आयात अधिक महाग झाली आहे.
परिणामी, तेल कंपन्यांनी अधिक प्रमाणात वापरल्या जाणाऱ्या नियमित पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवण्याऐवजी, प्रीमियम पेट्रोलच्या प्रकारांमध्ये निवडक दरवाढ करण्याचा पर्याय निवडलेला दिसतो.
सरकारने म्हटले आहे की ही दरवाढ केवळ प्रीमियम इंधनांपुरती मर्यादित आहे आणि ही कोणतीही व्यापक सुधारणा नाही.
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या सहसचिव सुजाता शर्मा म्हणाल्या, “केवळ प्रीमियम श्रेणीतील पेट्रोलच्या किमती वाढल्या आहेत. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती नियंत्रणमुक्त करण्यात आल्या आहेत आणि कोणतीही दरवाढ हा कंपन्यांचा निर्णय आहे.”
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की नियमित पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये कोणताही बदल झालेला नाही, ज्या दिल्ली, मुंबई, बंगळूर, हैदराबाद आणि चेन्नईसह प्रमुख शहरांमध्ये स्थिर आहेत.
जागतिक कच्च्या तेलाच्या बाजारातील अस्थिरता असूनही, धोरणकर्ते महागाईबाबत सावध असल्याने, सामान्य पेट्रोलच्या किमती दीर्घ काळासाठी स्थिर राहिल्या आहेत.
प्रीमियम पेट्रोलचा वापर एकूण खपापेक्षा कमी असल्याने, कंपन्यांना सर्वसामान्य जनतेवर परिणाम न करता किमती समायोजित करण्याची मुभा मिळते.
बहुतेक ग्राहकांसाठी, याचा तात्काळ परिणाम मर्यादित आहे, कारण सामान्य पेट्रोलच्या किमती स्थिर आहेत.
तथापि, XP95 आणि पॉवर पेट्रोलसारख्या उच्च-ऑक्टेन इंधनाच्या वापरकर्त्यांना इंधनावरील खर्चात किरकोळ वाढ दिसून येईल.
त्याच वेळी, या निर्णयामुळे इंधन प्रणालीमध्ये खर्चाचा दबाव वाढत असल्याचे संकेत मिळतात. जर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढलेल्या राहिल्या, तर इंधनाच्या किमतींमध्ये व्यापक समायोजन होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.