इराणच्या सुरक्षा धोरणाचे सुकाणू सांभाळण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर होती आणि इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामोनी यांचे सुरक्षा सल्लागार म्हणून काम पाहणारे अली लारीजीनी यांनी संघर्षादरम्यान तेहरानचा चेहरा बनले होते, त्या अली लारीजानी यांचा इस्रायली हल्ल्यांमध्ये मृत्यू झाला, असे संरक्षण मंत्री इस्रायल काट्झ यांनी मंगळवारी सांगितले.
या घटनेमुळे इराणी नेतृत्वाला आणखीच मोठा धक्का बसला आहे; या नेतृत्वाने हल्ल्यांच्या पहिल्याच दिवशी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना गमावले होते. त्यांचे वारसदार, मोजतबा खामेनी हे देखील कोमामध्ये असून गंभीर जखमी असल्याचे मानले जात आहे. आणखी एक वरिष्ठ कमांडर, गुलामरेझा सोलेमानी, हे सोमवारी रात्री झालेल्या इस्रायली हवाई हल्ल्यांमध्ये मारले गेले होते.
इराणने यावर अद्याप कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नसली, तरी इस्रायलने ही घोषणा इस्रायलने केली. यावेळी आजेव्हा लारीजानी यांनी त्यांच्या ‘X’ (पूर्वीचे ट्विटर) खात्यावर हाताने लिहिलेली एकलहा चिठ्ठी पोस्ट केली होती; या चिठ्ठीत त्यांनी ४ मार्च रोजी अमेरिकन पाणबुडीने केलेल्या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्या इराणी नौसैनिकांना श्रद्धांजली वाहिली.
मोजतबा यांच्या प्रकृतीबद्दल कोणतीही बातमी उपलब्ध नसल्यामुळे, ६७ वर्षीय लारीजानी हे वस्तुतः इराणातील ‘दुसऱ्या क्रमांकाचे’ (No. 2) नेते बनले होते आणि ते संक्रमणकालीन परिषदेच्या (Transitional Council) सोबतीने, या संघर्षग्रस्त देशाचा कारभार चालवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावत होते. ही घटना अशा वेळी घडली आहे, जेव्हा अली लारीजानी—जे इराणी राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सचिव होते—यांनी अवघ्या एक दिवस आधीच, लैंगिक गुन्ह्यांचा दोषी ठरलेल्या जेफ्री एपस्टीनच्या नेटवर्कमधील सदस्यांकडून ‘९/११’ सारखीच एखादी घटना घडवून आणून, त्याद्वारे इराणाला गोवण्याचा ‘कट’ रचला जात असल्याचा इशारा दिला.
अमेरिकेसोबतच्या अणु-वाटाघाटींचे यापूर्वी नेतृत्व केलेले आणि खामेनी यांचे निकटचे सहकारी असलेले लारीजानी, अखेरचे १३ मार्च रोजी तेहरानमध्ये एका रॅलीदरम्यान दिसून आले होते. त्यावेळी त्यांच्यासोबत इराणाचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियन हे देखील उपस्थित होते.
.@realDonaldTrump says the scenes of millions of people who just gathered in anti-US and anti-Israel marches across many Iranian cities were AI-generated… 👇🏻 pic.twitter.com/PIJ9tqhyAP
— Ali Larijani | علی لاریجانی (@alilarijani_ir) March 16, 2026
त्याच दिवशी नंतरच्या काळात, अमेरिकेने लारीजानी यांच्यासह इतर वरिष्ठ इराणी अधिकाऱ्यांविषयी माहिती देणाऱ्या व्यक्तीला १० दशलक्ष डॉलर्सपर्यंतचे (९२ कोटी रुपये) बक्षीस जाहीर केले होते.
२८ फेब्रुवारी रोजी, म्हणजेच या संघर्षाच्या पहिल्याच दिवशी मृत्युमुखी पडलेल्या अयातुल्ला खामेनी यांच्यानंतर, मारले गेलेले लारीजानी हे इराणाचे सर्वात वरिष्ठ अधिकारी ठरले आहेत.
इराणी राजवटीचा एक शांत आणि वास्तववादी चेहरा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या लारीजानी यांनी, संघर्ष सुरू झाल्यानंतर अमेरिका आणि इस्रायलला ‘कधीही न विसरता येणारा धडा’ शिकवण्याचा इशारा दिला होता.
अली लाराजानी यांची शेवटची पोस्ट ही व्यापक मुस्लिम जगाला उद्देशून दिलेला एक संदेश होता; ज्यामध्ये त्यांनी यावर भर दिला होता की, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्या विरोधातील लढ्यात इराण आजही ‘अडिग’ आहे. तसेच, मध्य-पूर्वेतील या संघर्षादरम्यान मुस्लिम देशांकडून अपेक्षित असलेला पाठिंबा मिळत नसल्याबद्दल त्यांनी आपल्या संदेशात नाराजीही व्यक्त केली होती. गेल्या काही वर्षांत, खामेनी यांच्या राजवटीत लारीजानी यांनी विविध महत्त्वपूर्ण पदे भूषवली आहेत. यापूर्वी ते इराणच्या संसदेचे (मजलिसचे) सभापतीही होते.
अली लारीजानी यांचा जन्म ३ जून १९५८ रोजी इराकच्या नजफ शहरात एका श्रीमंत आणि प्रभावशाली कुटुंबात झाला. २००९ मध्ये ‘टाइम’ मासिकाने या कुटुंबाचे वर्णन “इराणचे केनेडी” असे केले होते. त्यांचे वडील एक लोकप्रिय धर्मपंडित होते, तर त्यांचे बंधू इराणमधील अत्यंत शक्तिशाली पदांवर कार्यरत आहेत.
इराणचे पहिले सर्वोच्च नेते रुहोल्ला खोमेनी यांच्या नेतृत्वाखाली त्यांची राजकीय कारकीर्द बहरली. १९८० च्या दशकात त्यांनी ‘इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स’ (IRGC) मधून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. १९९४ ते १९९७ या काळात ते सरकारचा भाग होते आणि त्यांनी सांस्कृतिक मंत्री म्हणून जबाबदारी सांभाळली.
२००८ ते २०२० या कालावधीत त्यांनी सलग तीन कार्यकाळांसाठी संसदेचे सभापती म्हणून काम केले. या दरम्यान, २००५ मध्ये त्यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूकही लढवली होती; मात्र त्यात त्यांना फारसे यश मिळाले नाही.
त्यांच्या कारकिर्र्दीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा २००८ मध्ये आला, जेव्हा लारीजानी संसदेत निवडून आले आणि सभापती बनले. इराण आणि पाश्चात्य देशांमध्ये २०१५ मध्ये झालेल्या अणुकराराला संसदेची मंजुरी मिळवून दिल्यानंतर, त्यांच्या राजकीय प्रभावात मोठी वाढ झाली.
ऑगस्ट २०२५ मध्ये ते पुन्हा सुरक्षा क्षेत्राची देखरेख करण्यासाठी परतले; त्यावेळी त्यांची ‘सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदे’चे (Supreme National Security Council) सचिव म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. अमेरिका आणि इस्रायल यांनी तेहरानवरील हल्ले तीव्र केले असतानाच लारीजानी यांचे निधन झाल्यामुळे, इराणला हा एक मोठा धक्का बसला आहे.
CONFIRMED: ALI LARIJANI ELLIMINATED IN TEHRAN STRIKE.
IDF confirms:
Ali Larijani, senior advisor to Iran’s Supreme Leader and former Speaker of Parliament is dead.Stay connected, follow @MOSSADil pic.twitter.com/EuDMMOadIU
— Mossad Commentary (@MOSSADil) March 17, 2026