पाकिस्तानने सौदी अरेबियामध्ये परस्पर संरक्षण कराराअंतर्गत ८,००० सैनिक, लढाऊ विमानांची एक तुकडी आणि हवाई संरक्षण प्रणाली तैनात केली आहे, अशी माहिती पाकिस्तानमधील वरिष्ठ लष्करी सूत्रांनी सोमवारी रॉयटर्सला दिली.
अमेरिका-इराण युद्धात मुख्य मध्यस्थ म्हणून काम करत असताना इस्लामाबाद रियाधसोबत लष्करी सहकार्य वाढवत आहे.
या तैनातीला तीन सुरक्षा अधिकारी आणि दोन सरकारी सूत्रांनी दुजोरा दिला आहे. या सर्वांनी याचे वर्णन एक महत्त्वपूर्ण, लढाऊ-सक्षम सैन्यदल असे केले आहे, जे सौदी अरेबियावर पुन्हा हल्ला झाल्यास त्यांच्या लष्कराला पाठिंबा देण्यासाठी आहे.
पाकिस्तानचे लष्कर आणि परराष्ट्र कार्यालय तसेच सौदी अरेबियाच्या सरकारी माध्यम कार्यालयाने या तैनातीवर प्रतिक्रिया देण्याच्या विनंतीला प्रतिसाद दिला नाही.
गेल्या वर्षी स्वाक्षरी झालेल्या या संरक्षण कराराच्या संपूर्ण अटी गोपनीय आहेत. दोन्ही बाजूंनी म्हटले आहे की, हल्ला झाल्यास पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियाने एकमेकांच्या बचावासाठी पुढे येणे आवश्यक आहे. संरक्षण मंत्री ख्वाजा आसिफ यांनी यापूर्वी सूचित केले आहे की यामुळे सौदी अरेबिया पाकिस्तानच्या अणुछत्रीखाली येतो.
सूत्रांनुसार, पाकिस्तानने सुमारे १६ विमानांची एक संपूर्ण तुकडी तैनात केली आहे, ज्यात प्रामुख्याने चीनसोबत संयुक्तपणे बनवलेली जेएफ-१७ लढाऊ विमाने आहेत, जी एप्रिलच्या सुरुवातीला सौदी अरेबियाला पाठवण्यात आली होती. दोन सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी सांगितले की पाकिस्तानने ड्रोनच्या दोन तुकड्याही पाठवल्या आहेत.
पाचही सूत्रांनी सांगितले की या तैनातीमध्ये सुमारे ८,००० सैनिकांचा समावेश आहे, आणि गरज पडल्यास आणखी सैनिक पाठवण्याचे वचन देण्यात आले आहे. तसेच, यात एक चिनी एचक्यू-९ हवाई संरक्षण प्रणालीही आहे. ही उपकरणे पाकिस्तानी कर्मचाऱ्यांद्वारे चालवली जातात आणि सौदी अरेबियाकडून त्यासाठी निधी पुरवला जातो, असेही त्यांनी सांगितले.
इराण संघर्षादरम्यान तैनात केलेल्या लष्करी आणि हवाई दलाच्या कर्मचाऱ्यांची भूमिका प्रामुख्याने सल्लागार आणि प्रशिक्षणाची असेल, असे दोन सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी सांगितले. त्यांनी दोन्ही देशांमधील संवाद आणि लष्करी मालमत्तेच्या तैनातीसंबंधीची कागदपत्रे पाहिल्याचेही सांगितले.
या तैनातीमुळे पूर्वीच्या करारानुसार सौदी अरेबियामध्ये आधीच तैनात असलेल्या हजारो लढाऊ भूमिका बजावणाऱ्या पाकिस्तानी सैनिकांच्या संख्येत भर पडली आहे, असे तिन्ही सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
सरकारी सूत्रांपैकी एकाने, ज्याने गोपनीय संरक्षण कराराचा मसुदा पाहिला आहे, सांगितले की, या करारानुसार सौदी सैन्याच्या साथीने सौदी अरेबियाच्या सीमा सुरक्षित करण्यास मदत करण्यासाठी, ८०,००० पर्यंत पाकिस्तानी सैनिक तैनात करण्याची शक्यता आहे.
दोन सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या करारामध्ये पाकिस्तानी युद्धनौका तैनात करण्याचाही समावेश आहे, तथापि, त्यापैकी कोणतीही सौदी अरेबियामध्ये पोहोचली आहे की नाही हे रॉयटर्सला निश्चित करता आले नाही.
या तैनातीचा आवाका आणि रचना — लढाऊ विमाने, हवाई संरक्षण आणि हजारो सैनिक — याचा अर्थ असा आहे की पाकिस्तानने केवळ एक प्रतिकात्मक किंवा सल्लागार मोहिमेपेक्षा खूप जास्त सैन्य पाठवले आहे, असे सूत्रांनी सांगितले.
हे इस्लामाबाद युद्धाचा प्रमुख मध्यस्थ म्हणून पुढे येण्यापूर्वी घडले, ज्याने वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात युद्धविराम घडवून आणण्यास मदत केली, जो गेल्या सहा आठवड्यांपासून टिकून आहे. इस्लामाबादने आतापर्यंतच्या अमेरिका-इराण शांतता चर्चेच्या एकमेव फेरीचे आयोजन केले होते आणि पुढील फेऱ्यांची योजना आखली होती, ज्या दोन्ही बाजूंनी रद्द केल्या.
रॉयटर्सच्या मते, सौदी अरेबियाने आपल्या हद्दीत झालेल्या हल्ल्यांच्या प्रत्युत्तरात इराणवर अनेक अप्रकाशित हल्ले केले होते.
पाकिस्तानने ऐतिहासिकदृष्ट्या सौदी अरेबियाला लष्करी मदत पुरवली आहे, ज्यामध्ये प्रशिक्षण आणि सल्लागार तैनातीचा समावेश आहे. तथापि, इराण आणि अमेरिका यांच्यातील मध्यस्थ म्हणून इस्लामाबादच्या भूमिकेमुळे या मदत व्यवस्थेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.