अमेरिकेने बुधवारी उत्तर अटलांटिक महासागरातून, व्हेनेझुएलाशी संबंधित असलेल्या आणि रशियन ध्वज लावलेल्या एका तेल टँकरला अनेक आठवडे मागोवा घेतल्यानंतर यशस्वीरित्या ताब्यात घेतले. मूळतः ‘बेला १’ म्हणून ओळखले जाणारे आणि आता ‘मॅरिनेरा’ म्हणून नोंदणीकृत असलेले हे जहाज, अमेरिकेच्या निर्बंधांचे उल्लंघन केल्याबद्दल फेडरल न्यायालयाच्या वॉरंटच्या आधारे अमेरिकेच्या नियंत्रणाखाली घेण्यात आले, असे अमेरिकेच्या युरोपियन कमांडने ‘एक्स’ (X) वरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे.
या टँकरने अमेरिकेची सागरी नाकेबंदी चुकवल्यानंतर, अमेरिकेच्या तटरक्षक दलाच्या कर्मचाऱ्यांनी वारंवार केलेल्या जहाजावर चढण्याच्या विनंत्यांना नकार दिल्यानंतर आणि ध्वज व नोंदणी बदलून कारवाई टाळण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर, अमेरिकन अधिकारी अटलांटिक महासागरातून त्याचा मागोवा घेत होते.
रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, या पाठलागामुळे व्यापक भू-राजकीय लक्ष वेधले गेले, कारण एका पाणबुडीसह इतर युद्धनौकांसारखी रशियन नौदल मालमत्ता टँकरच्या मार्गाजवळ कार्यरत असल्याची माहिती मिळाली होती.
रॉयटर्सशी नाव न छापण्याच्या अटीवर बोलताना अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, जप्त करण्याच्या या प्रयत्नामुळे मॉस्कोसोबत तणाव वाढण्याचा धोका आहे. त्यांनी सांगितले की, या टँकरने यापूर्वी निर्बंध असलेल्या जहाजांवर लादलेली अमेरिकेची सागरी “नाकेबंदी” चुकवण्यात यश मिळवले होते आणि अमेरिकेच्या तटरक्षक दलाच्या जहाजावर चढण्याच्या विनंत्यांना वारंवार नकार दिला होता.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ही मोहीम अमेरिकेचे तटरक्षक दल आणि अमेरिकन सैन्य संयुक्तपणे राबवत आहे. जर ही मोहीम यशस्वी झाली, तर अलीकडच्या वर्षांतील ही अशा दुर्मिळ घटनांपैकी एक असेल, ज्यात अमेरिकन सैन्याने रशियन ध्वज लावलेले व्यावसायिक जहाज जप्त करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
अधिकाऱ्यांनी पुढे सांगितले की, या मोहिमेच्या साधारण परिसरात रशियन लष्करी जहाजे उपस्थित होती, ज्यात एका पाणबुडीचाही समावेश होता, तथापि टँकरपासूनचे नेमके अंतर अस्पष्ट होते. ही कारवाई आइसलँडजवळ होत असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
रॉयटर्सने दिलेल्या वृत्तात अमेरिकन अधिकाऱ्यांनुसार, मूळतः ‘बेला-१’ या नावाने कार्यरत असलेला हा टँकर गेल्या महिन्यात अमेरिकेच्या तटरक्षक दलाने पहिल्यांदा अडवला होता. जहाजाने अमेरिकन कर्मचाऱ्यांना जहाजावर चढण्याची परवानगी देण्यास नकार दिला आणि नंतर रशियन ध्वजाखाली पुन्हा नोंदणी केली. आता ते ‘मॅरिनेरा’ म्हणून ओळखले जाते.
अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, ‘मॅरिनेरा’ हे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या व्हेनेझुएलाविरुद्धच्या वाढवलेल्या दबाव मोहिमेचा एक भाग म्हणून लक्ष्य केलेले नवीनतम जहाज आहे, ज्यामध्ये त्या देशाशी संबंधित तेल वाहतुकीविरुद्ध आक्रमक कारवाईचा समावेश आहे.
याव्यतिरिक्त, अमेरिकेच्या तटरक्षक दलाने लॅटिन अमेरिकेच्या पाण्यात व्हेनेझुएलाशी संबंधित आणखी एक तेल टँकरही अडवला आहे.
हे टँकर जप्त करण्याची कारवाई, अमेरिकेच्या विशेष दलांनी काराकासमध्ये पहाटेच्या वेळी केलेल्या कारवाईच्या काही दिवसांनंतर झाली आहे, ज्यात व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना पकडण्यात आले होते. त्यानंतर मादुरो यांना कथित अंमली पदार्थ तस्करीशी संबंधित आरोपांवर खटल्याला सामोरे जाण्यासाठी अमेरिकेच्या ताब्यात देण्यात आले.
वरिष्ठ व्हेनेझुएलाच्या अधिकाऱ्यांनी या कारवाईचा निषेध केला असून, मादुरो यांच्या अटकेला अपहरण म्हटले आहे आणि वॉशिंग्टनवर व्हेनेझुएलाच्या प्रचंड तेल साठ्यावर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप केला आहे, जो जगातील सर्वात मोठा असल्याचे मानले जाते.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बुधवारी आपल्या योजनेची झलक दिली, आणि घोषणा केली की व्हेनेझुएलामधील अंतरिम सरकार अमेरिकेला ३०-५० दशलक्ष बॅरल तेल हस्तांतरित करेल आणि त्यातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर त्यांच्या प्रशासनाचे नियंत्रण असेल.
“हे तेल त्याच्या बाजारभावाने विकले जाईल आणि त्या पैशांवर माझे नियंत्रण असेल,” असे ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’वर सांगितले.