भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी, पोर्टफोलिओ स्थिरता ही एक प्रमुख प्राथमिकता बनली आहे, विशेषतः वाढत्या इक्विटी बाजारातील अस्थिरता आणि जागतिक मॅक्रो अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर. जरी इक्विटीजने दीर्घकाळात ठोस परतावा दिला आहे – जसे की गेल्या दशकात निफ्टीची मजबूत कामगिरी – तरीही ते बाजार चक्रांबद्दल अत्यंत संवेदनशील आहेत. सध्याच्या वातावरणात, तीव्र चढउतारांमुळे अनेक गुंतवणूकदार केंद्रित इक्विटी एक्सपोजरबद्दल सावध झाले आहेत.
त्याच वेळी, बँक फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) सारखी पारंपारिक साधने मर्यादित वाढीची ऑफर देतात. जरी सुरक्षित मानली जात असली तरी, एफडी FD अनेकदा करांनंतर महागाईला धक्का देणारे परतावे देण्यात अपयशी ठरतात, ज्यामुळे दीर्घकाळात वास्तविक अर्थाने संपत्तीची झीज होते.
येथेच बहु-मालमत्ता निधी एक स्मार्ट पर्याय म्हणून उदयास येत आहेत. हे फंड इक्विटीज, कर्ज आणि सोने (किंवा इतर वस्तू) मध्ये गुंतवणूक करतात, ज्यामध्ये अंगभूत विविधता येते. इक्विटीसारख्या वाढीच्या मालमत्तेचे बाँड आणि सोन्यासारख्या स्थिरतेवर केंद्रित साधनांसह संतुलन साधून, ते वेगवेगळ्या बाजार चक्रांमध्ये अधिक सुसंगत, जोखीम-समायोजित परतावा देण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.
आपण मल्टी-अॅसेट फंडाचे वर्णन एका प्रकारचा म्युच्युअल फंड म्हणून करू शकतो जो एकाच पोर्टफोलिओमध्ये अनेक मालमत्ता वर्गांमध्ये – विशेषत: इक्विटी, कर्ज आणि सोने (किंवा इतर वस्तू) – गुंतवणूक करतो. हे फंड विविध बाजार परिस्थितीत भिन्न कामगिरी करणाऱ्या मालमत्तेमध्ये विविधता आणून जोखीम आणि परतावा संतुलित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.
भारतात, सेबीने असा आदेश दिला आहे की मल्टी-अॅसेट अलोकेशन फंडांनी इक्विटी, कर्ज आणि सोने किंवा इतर वस्तूंमध्ये प्रत्येकी किमान १०% गुंतवणूक करावी.
> मल्टी-अॅसेट फंड सोन्यात कसे गुंतवणूक करतात?
मल्टी-अॅसेट फंड सामान्यतः यामध्ये गुंतवणूक करून सोन्याचे एक्सपोजर मिळवतात:
गोल्ड ईटीएफ
गोल्ड फंड ऑफ फंड्स
काही प्रकरणांमध्ये सार्वभौम गोल्ड बॉन्ड्स (एसजीबी)
हे गुंतवणूकदारांना भौतिक सोने खरेदी किंवा साठवण्याची आवश्यकता न पडता सोन्याच्या किमतीच्या हालचालींमध्ये अप्रत्यक्षपणे सहभागी होण्यास अनुमती देते.
“सोन्याच्या किमती वाढत असताना आणि अनिश्चितता वाढत असताना, गुंतवणूकदार स्वाभाविकपणे त्यांचे एक्सपोजर वाढवण्यासाठी मार्ग शोधतात. या संदर्भात मल्टी-अॅसेट फंडांची चर्चा वाढत आहे, परंतु ते काय आहेत आणि काय नाहीत हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. हे फंड व्यापक वैविध्यतेसाठी तयार केले जातात, सामान्यत: इक्विटी आणि निश्चित उत्पन्नामध्ये गुंतवणूक करतात आणि सोन्याला थोडेसे वाटप करतात, सहसा १०% ते २०% श्रेणीत. येथे सोने एक सहाय्यक भूमिका बजावते, अस्थिरता व्यवस्थापित करण्यास आणि जोखीम-समायोजित परतावा सुधारण्यास मदत करते. परंतु जर तुमचे प्राथमिक ध्येय सोन्याची तेजी चालवणे किंवा महागाईपासून बचाव करणे असेल, तर ही रचना पुरेशी असू शकत नाही,” असे MIRA मनीचे सह-संस्थापक आनंद के राठी म्हणाले.
“सॉवरेन गोल्ड बॉन्ड्स, गोल्ड ईटीएफ किंवा डिजिटल गोल्ड सारखी अधिक थेट साधने सोन्याच्या अर्थपूर्ण एक्सपोजरसाठी चांगले संरेखन देतात. हे केंद्रित एक्सपोजर प्रदान करतात आणि एसजीबीच्या बाबतीत, कर फायदे आणि सरकारी पाठिंब्यासह देखील येतात. थोडक्यात, मल्टी-अॅसेट फंड संतुलित, सर्व-हवामान पोर्टफोलिओ तयार करण्यासाठी उत्कृष्ट आहेत परंतु सोन्यावर केंद्रित धोरणांसाठी डिझाइन केलेले नाहीत. जर सोने तुमचे गंतव्यस्थान असेल तर थेट मार्ग घ्या,” राठी पुढे म्हणाले.
सोन्याच्या प्रदर्शनासाठी मल्टी-अॅसेट फंड्सचे फायदे
१. अंगभूत विविधीकरण
तुम्हाला एकाच फंडात सोने, इक्विटी आणि निश्चित उत्पन्न मिळते—जर तुम्हाला प्रत्येक घटक स्वतंत्रपणे व्यवस्थापित करायचा नसेल तर आदर्श.
२. व्यावसायिक वाटप
निधी व्यवस्थापक बाजारातील परिस्थितीनुसार सक्रियपणे वाटप समायोजित करतात, जेव्हा इक्विटी बाजार अस्थिर असतात तेव्हा सोन्याचे वजन वाढण्याची शक्यता असते.
३. गुळगुळीत परतावा
ज्यावेळी इक्विटीज सोने करत नाहीत तेव्हा सोने अनेकदा चांगले काम करते. एकाच फंडात दोन्ही ठेवल्याने अशांत काळात पोर्टफोलिओचे धक्के कमी होतात.
४. कर कार्यक्षमता
३ वर्षांपेक्षा जास्त काळ ठेवल्यास, मल्टी-अॅसेट फंड इंडेक्सेशनसह दीर्घकालीन भांडवली नफा करासाठी पात्र ठरतात—प्रत्यक्ष सोन्याच्या गुंतवणुकीपेक्षा अधिक कर-कार्यक्षम.
मर्यादा
मर्यादित सोन्याचे वाटप: जर तुमचे ध्येय सोन्यात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक करणे असेल (उदा. तुमच्या पोर्टफोलिओच्या २५%+), तर मल्टी-अॅसेट फंड पुरेसे नसू शकतात. बहुतेक फक्त १०-२०% सोन्याला वाटप करतात.
अप्रत्यक्ष एक्सपोजर: तुम्ही थेट सोने खरेदी करू शकणार नाही; कामगिरी गोल्ड ईटीएफ किंवा एफओएफ रिटर्नवर अवलंबून असते.
सोन्यावर लक्ष केंद्रित नाही: सोने हा पोर्टफोलिओचा फक्त एक भाग आहे—जर तुम्ही प्रामुख्याने सोन्यावर उत्साही असाल तर हे आदर्श नाही.
मल्टी-अॅसेट फंड कोणाचा विचार करावा?
मल्टी-अॅसेट फंड हा एक उत्तम पर्याय आहे:
पहिल्यांदा गुंतवणूकदार जे अनेक गुंतवणूक व्यवस्थापित न करता सोन्यात काही एक्सपोजर शोधत आहेत
जे स्वयंचलित पुनर्संतुलन पसंत करतात
मध्यम जोखीम घेण्याची क्षमता असलेले गुंतवणूकदार संतुलित पोर्टफोलिओ शोधत आहेत
जर तुम्ही विशेषतः सोन्यापासून जास्तीत जास्त नफा मिळवण्याचा विचार करत असाल, तर गोल्ड ईटीएफ, एसजीबी किंवा गोल्ड म्युच्युअल फंडसारखे थेट पर्याय अधिक योग्य असू शकतात.