भारतीय मानक ब्युरो अर्थात बीआयएस BIS ने अॅमेझॉन Amazon आणि फ्लिपकार्ट Flipkart सारख्या प्रमुख ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या गोदामांवर छापे टाकले आहेत, ज्यामुळे हजारो अप्रमाणित ग्राहक उत्पादने जप्त करण्यात आली आहेत, असे ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाने म्हटले आहे.
७ मार्च रोजी, बीआयएस BIS अधिकाऱ्यांनी लखनौमधील अॅमेझॉन Amazon गोदामावर छापा टाकला, ज्यामध्ये अनिवार्य बीआयएस BIS प्रमाणपत्र नसलेले २१५ खेळणी आणि २४ हँड ब्लेंडर जप्त केले. फेब्रुवारीमध्ये अॅमेझॉन Amazon च्या गुरुग्राम सुविधेवर अशाच प्रकारच्या छाप्यात ५८ अॅल्युमिनियम फॉइल, ३४ धातूच्या पाण्याच्या बाटल्या, २५ खेळणी, २० हँड ब्लेंडर, ७ पीव्हीसी PVC केबल्स, २ फूड मिक्सर आणि १ स्पीकर जप्त करण्यात आला, जे सर्व अप्रमाणित होते.
इन्स्टाकार्ट सर्व्हिसेस प्रायव्हेट लिमिटेड द्वारे संचालित गुरुग्राममधील फ्लिपकार्ट गोदामात, बीआयएसने ५३४ स्टेनलेस स्टील व्हॅक्यूम-इन्सुलेटेड बाटल्या, १३४ खेळणी आणि ४१ स्पीकर जप्त केले जे प्रमाणन मानकांची पूर्तता करण्यात अयशस्वी झाले.
तपासात टेकव्हिजन इंटरनॅशनल प्रायव्हेट लिमिटेडशी कनेक्शन असल्याचे उघड झाले, ज्यामुळे त्यांच्या दिल्लीतील सुविधांवर छापे टाकण्यात आले. अधिकाऱ्यांनी सुमारे ७,००० इलेक्ट्रिक वॉटर हीटर, ४,००० इलेक्ट्रिक फूड मिक्सर, ९५ इलेक्ट्रिक रूम हीटर आणि ४० गॅस स्टोव्ह जप्त केले, हे सर्व प्रमाणपत्राशिवाय होते. यात सहभागी ब्रँडमध्ये डिजिस्मार्ट, अॅक्टिव्हा, इनालसा, सेलो स्विफ्ट आणि बटरफ्लाय यांचा समावेश होता.
बीआयएसने बीआयएस कायदा, २०१६ चे उल्लंघन केल्याबद्दल टेकव्हिजन इंटरनॅशनलविरुद्ध आधीच दोन न्यायालयीन खटले दाखल केले आहेत, ज्यापैकी आणखी खटले प्रलंबित आहेत. दंड २ लाख रुपयांपासून सुरू होतो आणि विक्री केलेल्या गैर-अनुपालन वस्तूंच्या किमतीच्या दहापट पर्यंत वाढू शकतो. गंभीर उल्लंघनांमुळे दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास होऊ शकतो.
बीआयएसने अॅमेझॉन, फ्लिपकार्ट, मीशो, मिंत्रा आणि बिगबास्केट यांना नोटिसा बजावल्या आहेत, ज्यामध्ये त्यांना फक्त बीआयएस-प्रमाणित उत्पादनेच सूचीबद्ध करण्याची विनंती करण्यात आली आहे जिथे प्रमाणन अनिवार्य आहे. वैध आयएसआय गुण नसलेली, प्रमाणित नसलेली उत्पादने, स्वतंत्र तृतीय-पक्ष चाचणीच्या अनुपस्थितीमुळे सुरक्षिततेला धोका निर्माण करतात.
दरम्यान, ग्राहकांना उत्पादन प्रमाणपत्रे पडताळण्यासाठी आणि अनुपालन न करणाऱ्या वस्तूंची तक्रार करण्यासाठी बीआयएस केअर अॅप वापरण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. अप्रमाणित उत्पादने ऑनलाइन प्रसारित होत असल्याने जप्ती वाढत्या सुरक्षिततेच्या चिंता अधोरेखित करतात. ग्राहकांच्या हितांचे रक्षण करण्यासाठी आणि सुरक्षा मानकांची अंमलबजावणी करण्यासाठी बीआयएसने चालू बाजार देखरेखीची वचनबद्धता पुन्हा एकदा स्पष्ट केली आहे.