तेलाच्या किमती वाढल्याने आणि एचडीएफसी बँकेबद्दलच्या चिंतेमुळे गुंतवणूकदार अस्वस्थ झाल्याने, गुरुवारी दलाल स्ट्रीटवर विक्रीची नवी लाट आली आणि सेन्सेक्स २५०० अंकांच्या वर घसरला.
सेन्सेक्स २४९६.८९ अंकांनी, म्हणजेच ३.२६ टक्क्यांनी घसरून ७४,२०७.२४ वर बंद झाला, तर निफ्टी ७७५.६५ अंकांनी घसरून २३,००२.१५ वर आला, जे सर्व क्षेत्रांमध्ये तीव्र जोखीम-टाळण्याच्या (risk-off) वातावरणाचे प्रतिबिंब होते.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, गेल्या महिन्यात इराण-अमेरिका युद्ध सुरू झाल्यापासूनची ही सर्वात मोठी बाजारपेठेतील घसरण आहे. व्यापक विक्रीच्या लाटेत बाजार ३% पेक्षा जास्त घसरल्याने गुंतवणूकदारांचे १४ लाख कोटी रुपयांचे नुकसान झाले.
ही विक्रीची लाट जागतिक आणि देशांतर्गत अशा अनेक कारणांमुळे एकाच वेळी बाजारातील भावनांवर परिणाम करत होती. मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावानंतर कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल ११५ डॉलरच्या पुढे गेल्या आहेत, ज्यामुळे दीर्घकाळ व्यत्यय येण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
त्याच वेळी, एचडीएफसी बँकेतील घडामोडींमुळे गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली आहे, तर अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर कपातीला मर्यादित वाव असल्याचे संकेत दिल्यानंतर जागतिक संकेत कमकुवत राहिले आहेत.
बाजारासाठी सर्वात मोठे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली अचानक वाढ. आपल्या तेलाच्या गरजांचा मोठा भाग आयात करणाऱ्या भारताला वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींचा विशेष धोका आहे. तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई वाढू शकते, रुपया कमकुवत होऊ शकतो आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे सर्व क्षेत्रांवर दबाव येईल.
इस्रायलने इराणमधील एका महत्त्वाच्या एलएनजी सुविधेवर हल्ला केल्यानंतर मध्य पूर्वेतील ताज्या तणावामुळे या चिंता अधिकच वाढल्या आहेत, आणि गुंतवणूकदारांना भीती आहे की तणाव कायम राहिल्यास कच्च्या तेलाच्या किमती वाढलेल्याच राहू शकतात.
बँकिंग शेअर्समध्ये घसरण झाली, ज्यात एचडीएफसी बँक निर्देशांकांवर मोठा नकारात्मक परिणाम करणारी ठरली.
बँकेतील “काही घडामोडी आणि कार्यपद्धती” “माझ्या वैयक्तिक मूल्यांशी आणि नैतिकतेशी सुसंगत नाहीत” असे कारण देत अंशकालीन अध्यक्ष अतनु चक्रवर्ती यांनी राजीनामा दिल्यानंतर, शेअर ५% पेक्षा जास्त घसरून सुमारे ८०० रुपयांवर आला.
इतर कंपन्यांच्या तुलनेत एचडीएफसी बँकेतील मोठी घसरण ही विशिष्ट शेअरवरील दबाव आणि व्यापक बाजारातील कमजोरी यांचे मिश्रण दर्शवते, ज्यामुळे एकूण नकारात्मक वातावरणात भर पडली आहे.
ॲक्सिस बँक, आयसीआयसीआय बँक आणि स्टेट बँक ऑफ इंडिया यांसारख्या इतर बँकिंग कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही घसरण झाली, ज्यामुळे प्रमुख निर्देशांकांवर दबाव आला.
ही कमजोरी संपूर्ण बाजारात दिसून आली, जी एका विशिष्ट क्षेत्रापुरती मर्यादित न राहता, व्यापक विक्रीचे संकेत देत होती.
लार्सन अँड टुब्रोच्या शेअरमध्ये ३% पेक्षा जास्त घसरण झाली, तर बजाज फायनान्स आणि श्रीराम फायनान्सच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली. जागतिक पातळीवरील कमकुवत संकेतांमुळे इन्फोसिस, टीसीएस आणि विप्रो यांसारख्या आयटी कंपन्यांच्या शेअर्सवर दबाव कायम राहिला.
वाढत्या इंधन खर्चामुळे नफ्याच्या मार्जिनला धोका निर्माण झाल्याने, विमान वाहतूक क्षेत्रातील इंडिगोचा शेअर ३% पेक्षा जास्त घसरला, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींचा तात्काळ परिणाम दिसून आला. आयटीसी आणि हिंदुस्थान युनिलिव्हरसारख्या सुरक्षित कंपन्यांचे शेअर्ससुद्धा घसरले, तरीही ही घसरण तुलनेने मर्यादित होती.
वाढलेल्या ऊर्जा किमतींच्या पाठिंब्याने, कोल इंडिया हा काही मोजक्या शेअर्सपैकी एक होता ज्याने लवचिकता दर्शवली.
जागतिक संकेत सावध असले तरी, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती आणि वाढता भू-राजकीय तणाव गुंतवणूकदारांच्या भावनांवर दबाव टाकत असल्याने, नजीकच्या काळात बाजारपेठा अस्थिर राहण्याची शक्यता आहे.
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्स लिमिटेडचे संशोधन प्रमुख विनोद नायर म्हणाले की, मध्य पूर्वेतील ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील नवीन हल्ल्यांमुळे तेलाच्या किमतींमध्ये पुन्हा वाढ झाली आणि त्यामुळे भावनांवर परिणाम झाला, परिणामी देशांतर्गत बाजारपेठेने अलीकडील वाढ गमावली.
मध्य पूर्वेतील ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ल्यांच्या मालिकेमुळे तेलाच्या किमतीत पुन्हा वाढ झाली आणि गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास कमी झाल्याने, देशांतर्गत बाजार गेल्या तीन दिवसांची वाढ गमावून मोठ्या घसरणीसह बंद झाला.
परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (FII) अविरत विक्रीमुळे रुपया नव्या विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचला, तर वाढत्या उत्पादन खर्चाची चिंता, इंधन पुरवठ्यातील संभाव्य व्यत्यय आणि मंदीच्या भीतीमुळे सर्वच स्तरांवर विक्री झाली.
एचडीएफसी बँकेच्या अर्धवेळ अध्यक्षांनी राजीनामा दिल्यानंतर बँकेच्या विशिष्ट शेअरवर दबाव दिसून आला. वाढलेल्या तेलाच्या किमती आणि मध्य पूर्वेतील हल्ल्यांच्या नव्या लाटेमुळे सध्याची अस्थिरता नजीकच्या काळात कायम राहू शकते.
पुढे, कच्च्या तेलाच्या किमतींची दिशा आणि मध्य पूर्वेतील घडामोडी बाजारासाठी सर्वात मोठे प्रेरक घटक राहतील.
जर तणाव कायम राहिला आणि कच्च्या तेलाच्या किमती वाढलेल्या राहिल्या, तर बाजार दबावाखाली राहू शकतो. तथापि, तणाव कमी होण्याची कोणतीही चिन्हे बाजारात मोठी तेजी आणू शकतात, कारण सध्याची घसरण ही मुख्यत्वे जागतिक संकेत आणि भावनांवर अवलंबून आहे.