कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने अर्थात ईपीएफओने कर्मचारी ठेवीशी जोडलेले विमा (ईडीएलआय) योजनेत नवीन सुधारणा जाहीर केल्या आहेत, ज्याचा उद्देश मृत ईपीएफ सदस्यांच्या कुटुंबांना आर्थिक संरक्षण मजबूत करणे आहे. २८ फेब्रुवारी २०२५ रोजी झालेल्या बैठकीत जाहीर झालेल्या या बदलांमुळे विमा पेमेंट वाढवून आणि कव्हर वाढवून दरवर्षी हजारो कुटुंबांना फायदा होण्याची अपेक्षा आहे. ईपीएफओने म्हटले आहे की, “या सुधारणेमुळे दरवर्षी अशा मृत्यूच्या १४,००० हून अधिक प्रकरणांना फायदा होईल असा अंदाज आहे.”
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (ईपीएफ) मध्ये कर्मचारी ठेवीशी जोडलेले विमा (ईडीएलआय) समाविष्ट आहे, जो एक महत्त्वाचा सामाजिक सुरक्षा लाभ म्हणून काम करतो. नोकरीदरम्यान सदस्याचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्यास हा कार्यक्रम ईपीएफ सदस्यांच्या अवलंबितांना आर्थिक स्थिरता प्रदान करतो.
सुरु करण्यात आलेल्या महत्त्वाच्या बदलांपैकी एक म्हणजे ईपीएफ सदस्यांसाठी किमान जीवन विमा लाभ लागू करणे जे अलीकडेच सेवेत सामील झाले आहेत आणि सेवेच्या एका वर्षाच्या आत त्यांचे निधन झाले आहे. अशा दुर्दैवी परिस्थितीत, कुटुंबांना ५०,००० रुपयांचा किमान विमा पेमेंट मिळेल.
ईपीएफओने नमूद केले आहे: “जर ईपीएफ सदस्याचा एक वर्ष सतत सेवा पूर्ण न करता मृत्यू झाला तर ५०,००० रुपयांचा किमान जीवन विमा लाभ प्रदान केला जाईल. या दुरुस्तीमुळे दरवर्षी सेवेत मृत्यूच्या ५,००० हून अधिक प्रकरणांसाठी जास्त लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे.”
याव्यतिरिक्त, अद्यतनांमध्ये अशा प्रकरणांना संबोधित केले आहे जिथे ईपीएफ सदस्यांचा योगदान न देणाऱ्या कालावधीनंतर सेवेदरम्यान मृत्यू होतो. पूर्वी, ही प्रकरणे अनेकदा सक्रिय सेवेबाहेर मृत्यू म्हणून डिसमिस केली जात होती.
तथापि, नवीन नियम हे सुनिश्चित करतात की सदस्याच्या निधनापूर्वी योगदान न देणाऱ्या कालावधी असला तरीही कुटुंबे मृत्यू लाभांसाठी पात्र आहेत. हे समायोजन सेवेच्या सातत्यतेला मान्यता देते आणि प्रभावित कुटुंबांना आर्थिक मदत प्रदान करते.
ईपीएफओने सेवा सातत्यतेशी संबंधित रोजगारातील तफावतींबद्दलचा आपला दृष्टिकोन देखील सुधारित केला आहे. जुन्या नियमांनुसार, नोकरी बदलण्याच्या काळात आठवड्याचा शेवट किंवा सुट्टी यासारख्या अल्पकालीन रोजगार तफावतीमुळेही कुटुंबांना लाभ मिळण्यास अपात्र ठरवता येत होते. परिणामी, कुटुंबातील सदस्यांना किमान २.५ लाख रुपयांचा ईडिएलआय EDLI लाभ किंवा कमाल ७ लाख रुपयांचा मृत्यू तफावत मिळत नव्हता कारण एक वर्ष सतत सेवा देण्याची आवश्यकता पूर्ण होत नव्हती.
ईपीएफओ EPFO ने ईडिएलआय EDLI मृत्यू तफावतीमध्ये अलिकडेच केलेल्या समायोजनामुळे रोजगार तफावती दरम्यान सेवा सातत्यतेचा प्रश्न सुटतो. नवीन नियमानुसार, नोकरीच्या दोन कालावधींमधील दोन महिन्यांपर्यंतचा कालावधी सतत सेवा म्हणून ओळखला जाईल, ज्यामुळे वाढीव प्रमाणात ईडीएलआय EDLI लाभांसाठी पात्रता हमी मिळेल.
अशा प्रकारे उच्च ईडीएलआय EDLI लाभांसाठी पात्रता सुरक्षित केली जाईल. ईपीएफओ EPFO ने म्हटले आहे की, “अद्ययावत ईडीएलआय EDLI कार्यक्रम महत्वाच्या उणीवा भरून काढून आणि पूर्वीच्या अयोग्य परिस्थितीत कव्हर प्रदान करून, निघून गेलेल्या ईपीएफ EPF सदस्यांच्या कुटुंबांना आवश्यक असलेले पैसे मिळतील याची खात्री करून सामाजिक सुरक्षा आणि कर्मचारी कल्याण सुधारण्यासाठी सरकारची वचनबद्धता मजबूत करतो.”
२०२४-२०२५ या आर्थिक वर्षात, केंद्रीय विश्वस्त मंडळाने (CBT) जाहीर केले की ईपीएफ EPF सदस्यांच्या खात्यांना त्यांच्या ईपीएफ EPF बचतीवर ८.२५% वार्षिक व्याजदर मिळेल. भारत सरकार एका अधिसूचनेद्वारे अधिकृत व्याजदर जाहीर करेल, त्यानंतर ईपीएफओ EPFO हा दर सदस्यांच्या खात्यात जमा करेल.