वाणिज्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, भारताच्या निर्यात स्पर्धात्मकतेमध्ये गेल्या पाच वर्षांत विविध क्षेत्रांमध्ये विशेषत: पेट्रोलियम, रत्न, कृषी रसायने आणि साखरेमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. २०१८ आणि २०२३ दरम्यान देशाच्या निर्यातीत वाढ झालेल्या इतर क्षेत्रांमध्ये इलेक्ट्रिकल वस्तू, वायवीय टायर, टॅप आणि व्हॉल्व्ह आणि सेमीकंडक्टर उपकरणांचा समावेश आहे.
आकडेवारीनुसार, २०२३ मध्ये पेट्रोलियम निर्यात $८४.९६ अब्ज झाली आणि भारताचा जागतिक बाजारपेठेतील हिस्सा २०१८ मधील ६.४५% वरून १२.५९% पर्यंत वाढला, २०१८ मधील पाचव्या स्थानावरून तो जगभरातील दुसरा सर्वात मोठा निर्यातदार बनला.
मौल्यवान आणि अर्ध-मौल्यवान दगडांच्या बाजारपेठेत, २०२३ मध्ये भारताचा जागतिक निर्यातीचा वाटा ३६.५३% पर्यंत वाढला, २०१८ मध्ये १६.२७% वरून लक्षणीय उडी. या श्रेणीतील निर्यात १.५२ अब्ज डॉलरवर पोहोचली, जी पाच वर्षांपूर्वी $०.२६ अब्ज होती, ज्यामुळे भारताला २०१८ मध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर राहिल्यानंतर या क्षेत्रातील अव्वल क्रमांक.
त्याचप्रमाणे, ऊस किंवा बीट साखर निर्यात चौपटीने वाढली आहे, २०१८ मध्ये $०.९३ अब्ज वरून $३.७२ अब्ज झाली आहे, त्याच कालावधीत भारताचा बाजार हिस्सा ४.१७% वरून १२.२१% पर्यंत वाढला आहे.
एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, दुसऱ्या क्रमांकाचा साखर निर्यातदार म्हणून भारताची स्थिती अनुकूल कृषी धोरणे आणि मजबूत उत्पादन आधारामुळे मजबूत झाली आहे, विशेषतः आग्नेय आशिया आणि आफ्रिकेतील वाढती जागतिक मागणी प्रभावीपणे पूर्ण करते.
कीटकनाशके आणि बुरशीनाशकांच्या जागतिक बाजारपेठेतील भारताचा वाटा देखील सुधारला आहे, २०१८ मधील ८.५२% वरून २०२३ मध्ये १०.८५% पर्यंत वाढून निर्यात $४.३२ अब्ज पर्यंत पोहोचली आहे. आंतरराष्ट्रीय कृषी आणि पर्यावरणीय मानकांची पूर्तता करण्यासाठी आणि कृषी रसायनांमध्ये नवकल्पना वाढवण्याच्या देशाच्या वचनबद्धतेने या प्रगतीला हातभार लावला आहे, २०१८ मध्ये भारताला पाचव्या स्थानावरून या क्षेत्रातील तिसऱ्या-सर्वात मोठे निर्यातदार बनवले आहे.
याव्यतिरिक्त, रबर न्यूमॅटिक टायर मार्केटमध्ये भारताचे स्थान बळकट झाले आहे, निर्यात २०१८ मध्ये $१.८२ अब्ज वरून २०२३ मध्ये $२.६६ अब्ज झाली आहे. भारत आता जागतिक बाजारपेठेत ३.३१% हिस्सा आहे, २.३४% वरून, १३ व्या वरून 8व्या स्थानावर आहे जागतिक स्तरावर, विशेषत: भारतीय-निर्मित टायर्सची वाढती मागणी प्रतिबिंबित करते उदयोन्मुख बाजारपेठा.
शिवाय, सेमीकंडक्टर्स आणि फोटोसेन्सिटिव्ह उपकरणांची निर्यात २०१८ मध्ये $०.१६ अब्ज वरून २०२३ मध्ये $१.९१ बिलियन झाली, भारताचा बाजार हिस्सा १.४% वर चढला. देश आता या क्षेत्रात जागतिक स्तरावर नवव्या क्रमांकावर आहे, २०१८ मध्ये २५ व्या स्थानावरून लक्षणीय झेप घेतली आहे, जागतिक अर्धसंवाहक पुरवठा साखळीतील प्रमुख खेळाडू बनण्याची त्याची क्षमता अधोरेखित करते.