२७ सप्टेंबर रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताच्या परकीय चलनाच्या साठ्याने प्रथमच $७०० अब्ज डॉलर्सच्या पुढे वाढ केली, अधिकृत आकडेवारीनुसार, विक्रमी $७०५ बिलियनवर पोहोचला. हा साठा, जगातील चौथ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा साठा, देशाच्या साठा आणि रोख्यांमध्ये परकीय चलनामुळे वाढला आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया RBI ने या साठ्यांचा उपयोग रुपया स्थिर करण्यासाठी केला आहे, चलनातील कमालीचे चढउतार रोखले आहे, जे विक्रमी नीचांकी पातळीवर आहे.
बँक ऑफ अमेरिकाने अंदाज वर्तवला आहे की मार्च २०२६ पर्यंत राखीव रक्कम $७४५ अब्ज पर्यंत वाढू शकते, ज्यामुळे आरबीआय RBI ला रुपयाची कामगिरी व्यवस्थापित करण्यासाठी अधिक फायदा मिळेल. “मध्यवर्ती बँक बाह्य जोखमींविरूद्ध बफर तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात राखीव ठेवण्यास सोयीस्कर आहे,” असे विश्लेषक राहुल बाजोरिया आणि अभय गुप्ता यांनी ब्लूमबर्गच्या हवाल्याने सांगितले. तसेच भारताचा साठा इतर उदयोन्मुख बाजारांच्या तुलनेत मजबूत असल्याचे स्पष्ट केले.
रिझर्व्हमध्ये वाढ होण्याला पेमेंट्सच्या शिल्लक-अधिशेषाद्वारे समर्थित आहे, कमी चालू खात्यातील तूट द्वारे मदत केली जाते. आरबीआय RBI गव्हर्नर शक्तीकांत दास यांनी बाजारातील अस्थिरतेच्या काळात अर्थव्यवस्थेचे रक्षण करण्यासाठी फॉरेक्स बफर राखण्याच्या महत्त्वावर जोर दिला.
बाजोरिया आणि गुप्ता यांनी असेही निदर्शनास आणून दिले की अलीकडील डॉलर आणि रूपया USD/INR दरातील चढउतारांमुळे रुपयाला मर्यादित कौतुकासाठी जागा मिळाली. “उच्च अस्थिरता असूनही, आरबीआय राखीव जमा करणे आणि चलन स्पर्धात्मकता राखण्याचे आपले उद्दिष्ट चालू ठेवू शकते.
दरम्यान, इराणने इस्रायलवर केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यानंतर जागतिक तणाव, विशेषत: मध्यपूर्वेत, तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत. या संघर्षामुळे तेल पुरवठ्यातील संभाव्य व्यत्ययाबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर व्याजदर निर्णयांवर परिणाम होऊ शकतो.
यूएस फेडरल रिझर्व्हसह जगभरातील केंद्रीय बँकांनी चलनविषयक धोरणे सुलभ करण्यास सुरुवात केल्यामुळे, आरबीआयसमोर आव्हाने आहेत. भारतीय अर्थव्यवस्थेने लवचिकता दाखवली असताना, वाढत्या भू-राजकीय तणावासह बाह्य धोके वाढ आणि चलनवाढीवर परिणाम करू शकतात. परिणामी, आरबीआयने आपल्या भविष्यातील धोरणात्मक निर्णयांमध्ये सावधपणे पुढे जाणे अपेक्षित आहे.
भारताची आर्थिक वाढ भक्कम असली तरी जागतिक अनिश्चितता आणि चलनवाढीच्या दबावामुळे धोके कायम आहेत. सध्या चलनवाढ कमी होत असताना, खाद्यपदार्थ आणि इंधनाच्या किमती या आरबीआय RBI साठी चिंतेचे विषय आहेत, जे आपल्या आर्थिक स्थितीत कोणतेही महत्त्वपूर्ण बदल करण्यापूर्वी या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवत आहे.