भारतीय सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड अर्थात सेबी चे अध्यक्ष तुहिन कांता पांडे यांनी गुरुवारी बाजारात सौम्य गोंधळ निर्माण केला, जेव्हा त्यांनी सांगितले की बाजार नियामक इक्विटी डेरिव्हेटिव्ह कॉन्ट्रॅक्ट्सचा कालावधी आणि परिपक्वता वाढवण्याची योजना आखत आहे.
“हे सर्व सल्लामसलत करून केले जाईल, कोणत्या स्वरूपात, कसे, केव्हा… हो (एक सल्लामसलत पत्र असेल). मी तुम्हाला कधी सांगू शकत नाही, परंतु आमच्याकडे ही विचार प्रक्रिया आहे,” असे पांडे यांनी मुंबईत झालेल्या FICCI कॅपिटल मार्केट्स समिटच्या बाजूला सांगितले.
भागधारकांकडून मते घेतल्यानंतर या संदर्भात एक सल्लामसलत पत्र सुरू केले जाईल, असे त्यांनी पुढे सांगितले.
त्यांच्या टिप्पण्यांना प्रतिसाद देताना, भांडवली बाजाराशी जोडलेल्या काही प्रमुख सूचीबद्ध स्टॉकमध्ये मोठी घसरण झाली. एंजल वन आणि बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजचे शेअर्स अनुक्रमे ६.७% आणि ७.५% घसरले. मास्टर ट्रस्ट सारख्या इतर ब्रोकरेज फर्म्स ७% घसरले तर अरिहंत कॅपिटल २% बंद झाले.
या आठवड्याच्या सुरुवातीला, बीएसईचे एमडी आणि सीईओ सुंदररामन रामामूर्ती यांनी एफईला सांगितले, “आम्हाला वाटते की आम्हाला बाजारातील सहभागींना मासिक उत्पादनांचे महत्त्व आणि आर्बिट्रेज किंवा हेजिंगसाठी त्यांचे फायदे याबद्दल शिक्षित करण्याची आवश्यकता आहे. म्हणून, आम्ही असे करण्याच्या प्रक्रियेत आहोत. कधीतरी, याचा परिणाम होईल.”
तथापि, सर्व ब्रोकरेज बाजार नियामकाच्या आग्रहावर फारसे खूश नाहीत. “शब्दरचना मजबूत होती. आम्ही त्या काळात परत जात आहोत, जेव्हा १० वर्षांपूर्वी फक्त मासिक एक्सपायरी होत्या. सट्टेबाजी नियंत्रित करण्यासाठी, लॉट साईज वाढवणे आणि नेट-वर्थ निकष वाढवणे यासारखी इतर साधने होती. काही बाजारपेठांमध्ये दररोज एक्सपायरी असतात. हे हेजिंगला अधिक कार्यक्षम बनवते आणि उच्च तरलता प्रदान करते,” असे देशांतर्गत किरकोळ ब्रोकरेजचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (सीईओ) म्हणाले.
आणखी एका बाजार तज्ञाने पुढे म्हटले की मुदतवाढीमुळे, अशा उत्पादनांकडे आकर्षित झालेल्या किरकोळ गुंतवणूकदारांचा रस कमी होण्याची शक्यता आहे कारण प्रतीक्षा कालावधी जास्त असेल. यामुळे रोख बाजाराला मदत होईल – बाजार नियामकाचे एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट.
नियामक डेरिव्हेटिव्ह्ज मार्केटमधील अत्यधिक सट्टेबाजीला आळा घालण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे. त्यांच्या अलीकडील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की ९०% पेक्षा जास्त किरकोळ गुंतवणूकदारांना अजूनही लक्षणीय तोटा सहन करावा लागत आहे.
“कालावधी सुधारणे म्हणजे खरोखरच आपल्याकडे अधिक दीर्घकालीन डेरिव्हेटिव्ह्ज असू शकतात का. गुणात्मकदृष्ट्या आपल्याला ते पहावे लागेल परंतु आपल्याला ते कॅलिब्रेट करावे लागेल. माझे विधान कॅलिब्रेटेड पद्धतीने म्हटले आहे. हे फक्त तत्वतः आम्ही सांगत आहोत, आपण काय केले पाहिजे,” पांडे म्हणाले.