काही महिन्यांत बरेच काही बदलू शकत होते. मात्र गेल्या वर्षी सप्टेंबरपर्यंत, भारतीय शेअर बाजार दररोज नवीन विक्रम प्रस्थापित करत होता. परंतु तेव्हापासून, सर्व प्रमुख निर्देशांक सतत घसरत होते. आज मात्र भारतीय बाजार पूर्णतः कोसळला. आणि गुंतवणूकदारांचे ९४ लाख कोटी रूपये स्वाहः झाले. या घटनेमुळे शेअर बाजारात ब्लडबाथ झाल्याचे बोलले जात आहे.
निफ्टी ५० निर्देशांक गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये गाठलेल्या सर्वोच्च शिखरावरून सुमारे १६% किंवा ४,००० अंकांनी घसरला आहे. तेव्हापासून बीएसई सेन्सेक्स जवळजवळ १५% किंवा सुमारे १३,००० अंकांनी घसरला आहे. मिडकॅप निर्देशांक २२% पेक्षा जास्त घसरला आहे, तर स्मॉल-कॅप निर्देशांक गेल्या वर्षीच्या डिसेंबरच्या शिखरावरून २५% पेक्षा जास्त घसरला आहे. सुमारे ५ महिन्यांत, गुंतवणूकदारांनी ९४ लाख कोटी रुपयांचे प्रचंड नुकसान केले आहे.
बाजारातील अशा मंदीच्या काळात, अगदी गंभीर गुंतवणूकदारांच्याही संयमाची परीक्षा घेतली जाऊ शकते. एसआयपी रद्द करण्याच्या आकडेवारीवरूनही हे स्पष्टपणे दिसून येते. पण अशा काळात म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांनी काय करावे? त्यांचा पोर्टफोलिओ कसा हाताळावा? या प्रश्नाचे निश्चित उत्तर नाही, परंतु तज्ञांचा अनुभव या बाबतीत खूप उपयुक्त ठरू शकतो.
गेल्या ३ महिन्यांत लार्ज कॅप, मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप योजनांसह जवळजवळ सर्व म्युच्युअल फंड श्रेणींमध्ये त्यांच्या फंडांच्या एनएव्हीमध्ये मोठी घसरण झाली आहे. लार्ज कॅप फंड १९% पर्यंत घसरले आहेत, मिड कॅप २१% पर्यंत घसरले आहेत, स्मॉल कॅप २४% पर्यंत घसरले आहेत.
सर्वप्रथम, तुमची मूलभूत गुंतवणूक रणनीती राखणे आणि मालमत्ता वाटपाच्या तत्त्वाचे पालन करणे महत्वाचे आहे. व्यापाऱ्यांसाठी हे कठीण असू शकते, परंतु दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी त्यांच्या मूलभूत रणनीतीवर विश्वास ठेवला पाहिजे.
याशिवाय, जोखीम व्यवस्थापनावर लक्ष केंद्रित करणे महत्वाचे आहे. प्रत्येक मालमत्ता वर्गाचे स्वतःचे नियम आणि मर्यादा असतात, म्हणून पोर्टफोलिओ त्यानुसार संतुलित केला पाहिजे.
बाजारातील अस्थिरता पाहून घाबरण्याची गरज नाही. अनेकदा लोक अस्थिरतेचे निमित्त करून त्यांची संपूर्ण गुंतवणूक रणनीती बदलतात, परंतु हा योग्य मार्ग नाही. अस्थिरता हा गुंतवणुकीचा एक भाग आहे, म्हणून शिस्त राखणे महत्त्वाचे आहे.
१ फायनान्स येथील गुंतवणूक धोरणाचे सहाय्यक उपाध्यक्ष यश सेडानी म्हणाले, “म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांनी त्यांचे एसआयपी सुरू ठेवावे आणि त्यांच्या नियमित गुंतवणूक योजनांना चिकटून राहावे. बाजारातील सुधारणा कमी एनएव्हीवर अधिक युनिट्स जमा करण्याची संधी देतात, ज्यासाठी एसआयपी डिझाइन केल्या आहेत.”
ऐतिहासिकदृष्ट्या, इक्विटी मार्केटमध्ये अनेक सुधारणा झाल्या आहेत, परंतु दीर्घकालीन गुंतवणूकदार जे वचनबद्ध राहिले त्यांना संपत्ती निर्मितीचा फायदा झाला आहे. दीर्घकालीन दृष्टिकोनासह गुंतवणूक करणे हे बाजारातील चढउतारांना यशस्वीरित्या मार्गक्रमण करण्याची गुरुकिल्ली आहे.
तज्ञांचा असा विश्वास आहे की या घसरणीदरम्यानही काही उत्तम गुंतवणूक संधी उपलब्ध आहेत. गुंतवणूकदारांनी त्यांच्या पोर्टफोलिओची योग्यरित्या तपासणी करण्याची आणि चांगली रणनीती स्वीकारण्याची ही वेळ आहे.
जर एखाद्या शेअरची किंमत ५०% ने घसरली असेल तर ती पूर्वीपेक्षा स्वस्त आहे. याचा गुंतवणूकदारांना दोन प्रकारे फायदा होऊ शकतो – एकतर ते स्वस्त किमतीत चांगले स्टॉक खरेदी करू शकतात किंवा ते त्यांच्या पोर्टफोलिओमध्ये फेरबदल करू शकतात, हे ठरवून की गेल्या तेजीच्या काळात वाढलेले स्टॉक चांगली कामगिरी करत राहतील की नाही.