विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी, आपल्या परीक्षेतील गुणांबद्दल चिंता व्यक्त करणाऱ्या सीबीएसईच्या इयत्ता १२वीच्या विद्यार्थ्यांच्या गटासोबतच्या त्यांच्या संवादाचा एक व्हिडिओ शेअर केला आहे. ‘एक्स’वर पोस्ट केलेल्या या व्हिडिओमध्ये, राहुल गांधी यांनी बोर्डाच्या मूल्यांकन प्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला आणि पुनर्मूल्यांकनादरम्यान त्यांना कथितरित्या आढळलेल्या विसंगतींवर चर्चा केली.
“माझ्या सहकारी ‘राष्ट्रविरोधी सोरोस एजंट’सोबत झालेला एक बोलका संवाद. वेदांत आणि त्याचे मित्र हे हुशार, धाडसी तरुण भारतीय आहेत, ज्यांनी सीबीएसई आणि मोदी सरकारला साधे प्रश्न विचारले – पण उत्तरांऐवजी त्यांना अपमान सहन करावा लागला,” असे त्यांच्या ट्वीटमध्ये म्हटले आहे, “ते एका उज्ज्वल आणि सुरक्षित भविष्यासाठी पात्र आहेत. आम्ही ते त्यांना मिळेल याची खात्री करू.”
या विद्यार्थ्यांपैकी एक असलेल्या वेदांतने दावा केला आहे की, सार्वजनिकरित्या आपल्या निकालांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केल्यामुळे त्याला ऑनलाइन शिवीगाळ सहन करावी लागली आणि ‘राष्ट्रविरोधी’ तसेच ‘सोरोस एजंट’ असे संबोधण्यात आले.
संभाषणादरम्यान, विद्यार्थ्यांनी सांगितले की त्यांनी पुनर्मूल्यांकन प्रक्रियेचा भाग म्हणून त्यांच्या उत्तरपत्रिकांच्या छायाप्रतींसाठी (फोटोकॉपी) अर्ज केला होता आणि त्यांना त्यात विसंगती आढळल्या, ज्यात हस्ताक्षरातील तफावत आणि न तपासलेली उत्तरे यांचा समावेश होता.
“उत्तरपत्रिकेचे मुखपृष्ठ माझे होते, मी माझे हस्ताक्षर ओळखू शकत होतो, पण आतील पानांवर पूर्णपणे वेगळेच काहीतरी होते. ते कोणत्याही परिस्थितीत माझे हस्ताक्षर नव्हते,” असे वेदांत म्हणाला.
त्यांनी सांगितले की, सीबीएसई आणि सरकारकडून स्पष्टीकरण मिळवण्याच्या त्यांच्या वारंवार केलेल्या प्रयत्नांना समाधानकारक प्रतिसाद मिळाला नाही.
वेदांतने पुढे सांगितले, “आम्हाला काहीतरी चुकीचे वाटत असल्यामुळे आम्ही हा मुद्दा ‘एक्स’कडे आणला. जेव्हा सार्वजनिक गदारोळ झाला, तेव्हा आम्हाला दाबण्यासाठी त्यांनी आम्हाला ‘डीप स्टेट एजंट’ म्हटले, जे अशांतता निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.”
त्यांचा मुद्दा ऐकून राहुल गांधींनी, आवाज उठवल्याबद्दल त्यांचे वर्णन “हुशार आणि धाडसी” असे केले. “तुम्ही फक्त विद्यार्थी आहात, तुमचा कशाशीही काही संबंध नाही. तुम्ही फक्त तुमच्या उत्तरपत्रिका मागत आहात. आता, अचानक तुम्ही देशद्रोही झाला आहात,” असेही यावेळी सांगितले.
CBSE’s May 2025 tender required answer sheets to be scanned with automatic robotic scanners, spines preserved, at a minimum of 300 DPI.
The tender re-issued in August quietly removed all of it. “Scanners” became generic. Resolution dropped to 200 DPI.
Now we know what that… https://t.co/XXdorOi3oq
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) May 31, 2026
राहुल गांधी यांनी असा युक्तिवाद केला की, समस्या मान्य करणे हे ती सोडवण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल आहे. “तुम्ही फक्त समस्या स्वीकारण्यास नकार देत आहात आणि केवळ मुलांना दोष देत आहात.”
CBSE वालों का कारनामा देख लीजिए। वो देश के छात्रों को बताते हैं कि उनकी कॉपी स्कैनर से स्कैन की जाती हैं।
• मगर ये तस्वीरें सबूत हैं कि लोगों को मोबाइल थमाकर उनसे छात्रों की कॉपियों की फोटो खींचकर अपलोड कर देने को कह दिया गया
• तस्वीरों को ध्यान से देखने पर समझ आता है कि कहीं… pic.twitter.com/7vYf49Bfh1
— Congress (@INCIndia) May 31, 2026
विद्यार्थ्यांचे हे आरोप, सीबीएसईच्या ऑन-स्क्रीन मार्किंग (OSM) प्रणालीभोवतीच्या एका व्यापक चर्चेचा भाग बनले आहेत. ही एक डिजिटल मूल्यांकन प्रणाली आहे, ज्याद्वारे परीक्षक विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिकांच्या स्कॅन केलेल्या प्रतींचे मूल्यांकन करतात.
इयत्ता १२वीचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर, पडताळणी प्रक्रियेदरम्यान आपल्या उत्तरपत्रिकांच्या प्रती मिळवलेल्या अनेक विद्यार्थ्यांनी गुणदानात तफावत असल्याचा आरोप केला. त्यांच्या दाव्यानुसार, काही प्रश्नांची अचूक उत्तरे देऊनही अपेक्षेपेक्षा कमी गुण देण्यात आले होते.
हे आरोप लवकरच सोशल मीडियावर आणि पालक मंचांवर जोर धरू लागले, ज्यामुळे डिजिटल मूल्यांकन प्रक्रियेच्या अचूकतेवर आणि पारदर्शकतेवर व्यापक चर्चा सुरू झाली. चिंता वाढतच गेल्याने, या प्रकरणाने शिक्षण मंत्रालयाचे लक्ष वेधून घेतले, ज्यामुळे विद्यार्थी आणि पालकांनी केलेल्या तक्रारींची अधिक बारकाईने तपासणी सुरू झाली.
A revealing chat with my fellow “anti-national Soros agents.”
Vedant and his friends are brilliant, brave young Indians who asked CBSE and the Modi government simple questions – but got insults instead of answers.
They deserve a bright and secure future. We will make sure they… pic.twitter.com/5InBxgJv1B
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) May 31, 2026
केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी या वादावर प्रतिक्रिया देताना, मूल्यांकन प्रक्रियेतील कोणत्याही त्रुटींची सखोल चौकशी करून त्या दूर केल्या जातील, असे आश्वासन विद्यार्थी आणि पालकांना दिले. बोर्डाच्या मूल्यांकन पद्धतीबाबत व्यक्त झालेल्या चिंता मान्य करत, प्रधान म्हणाले की ते या समस्येची जबाबदारी घेत आहेत आणि अनियमितता आढळल्यास सुधारणात्मक कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले. “मी जबाबदारी घेतो. हे दुरुस्त केले जाईल, त्यावर तोडगा काढला जाईल. आम्ही सर्वजण त्या कामावर काम करत आहोत,” असे ते म्हणाले. तसेच, गैरप्रकार सिद्ध झाल्यास कोणालाही सोडले जाणार नाही, असेही त्यांनी पुढे सांगितले.
सीबीएसईने सुरुवातीला पडताळणी आणि पुनर्मूल्यांकन प्रक्रिया २९ मे पासून सुरू करण्याचे ठरवले होते. तथापि, निकालानंतरच्या उपक्रमांच्या पोर्टलवर एक सुरळीत, पारदर्शक आणि त्रुटी-मुक्त अनुभव सुनिश्चित करण्यासाठी अतिरिक्त वेळेची आवश्यकता असल्याचे सांगून बोर्डाने नंतर ही प्रक्रिया पुढे ढकलली.
एका अधिसूचनेत, सीबीएसईने म्हटले आहे की, हा निर्णय मूल्यांकन प्रक्रियेची अखंडता टिकवून ठेवण्याच्या आणि अर्जांची कार्यक्षम हाताळणी सुनिश्चित करण्याच्या उद्देशाने घेण्यात आला आहे, विशेषतः उत्तरपत्रिका आणि पोर्टलवरील तांत्रिक समस्यांबाबत विद्यार्थ्यांनी व्यक्त केलेल्या चिंतांच्या पार्श्वभूमीवर.
बोर्डाने आता जाहीर केले आहे की सुधारित पडताळणी आणि पुनर्मूल्यांकन प्रक्रिया १ जूनपासून सुरू होईल.