पुन्हा एकदा अमेरिकेला श्रीमंत बनविण्याचा नारा देत जगभरातील देशांवर रिसीप्रोकल कराच्या नावाखाली अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सर्व देशांवर टॅरिफ आकारण्यात येत असल्याची घोषणा केली. त्यानंतर जगभरातील जवळपास सर्वच देशांनी प्रत्युत्तरादाखल अमेरिकेच्या वस्तूंवरील करात करण्याचा निर्णय घेतला. तर काही देशांनी परस्पर टॅरिफ वाढविण्याची प्रक्रिया केलील. त्यातच अमेरिकेच्या टॅरिफ धोरणाला युरोपियन देशांच्या युरोपियन कमिशननेही उपाय तयारी केली. मात्र अमेरिकेने अचानक यु टर्न घेतल्यानंतर युरोपियन कमिशननेही त्यांच्याकडून सुरु करण्यात आलेल्या प्रत्युत्तराच्या कार्यवाहीला स्थगिती देणार असल्याचे जाहिर केले.
युरोपियन कमिशनच्या प्रमुख उर्सुला वॉन डेर लेयन यांनी गुरुवारी सांगितले की, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी डझनभर देशांवर लादलेले मोठे शुल्क तात्पुरते कमी केल्यानंतर युरोपियन युनियन अमेरिकेच्या करांविरुद्धचे त्यांचे पहिले प्रति-उपायांना थांबवेल असे सांगितले.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्टील आणि अॅल्युमिनियमवर २५ टक्के कर लादल्यानंतर पुढील मंगळवारपासून हा गट सुमारे २१ अब्ज युरो (२३.२५ अब्ज अमेरिकन डॉलर्स) च्या अमेरिकन आयातीवर प्रति-शुल्क लाँच करणार होता. अमेरिकेच्या कारवरील कर आणि अजूनही लागू असलेल्या १० टक्के कर यांना कसे प्रतिसाद द्यायचे याचे ते अजूनही मूल्यांकन करत आहे.
“आम्हाला वाटाघाटींना संधी द्यायची आहे,” वॉन डेर लेयन यांनी X वर सांगत म्हणाल्या की, “आमच्या सदस्य राष्ट्रांकडून जोरदार पाठिंबा मिळालेल्या युरोपियन युनियनने EU प्रति-उपायांना अंतिम रूप देताना, आम्ही त्यांना ९० दिवसांसाठी स्थगित ठेवू”.
बुधवारी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अचानक घेतलेल्या त्यांच्या बहुतेक मोठ्या नवीन टॅरिफ धोरणाला थांबवण्याच्या निर्णयामुळे जागतिक बाजारपेठा आणि चिंताग्रस्त जागतिक नेत्यांना दिलासा मिळाला, जरी त्यांनी चीनसोबत व्यापार युद्ध सुरू ठेवले आहे.
नवीन टॅरिफ धोरण लागू झाल्यानंतर २४ तासांपेक्षा कमी वेळात आलेला त्यांचा हा बदल, कोविड-१९ साथीच्या सुरुवातीच्या काळातील आर्थिक बाजारातील अस्थिरतेची स्थिती आली आहे.
त्यानंतर जगभरातील सर्वच प्रसारमाध्यमांमध्ये अमेरिकन शेअर निर्देशांकांमध्ये वाढ झाली आणि गुरुवारी आशियाई आणि युरोपीय व्यापारातही हीच स्थिती राहिली.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या यू-टर्नपूर्वी, या उलथापालथीमुळे शेअर बाजारातील ट्रिलियन डॉलर्सचे नुकसान झाले आणि त्यामुळे अमेरिकन सरकारी बाँड उत्पन्नात एक अस्वस्थ करणारी वाढ झाली जी अमेरिकन अध्यक्षांचे लक्ष वेधून घेत असल्याचे दिसून आले.
दरम्यान, चीनने वॉशिंग्टनकडून धमक्या आणि ब्लॅकमेल म्हटलेल्या गोष्टींना नकार दिला.
डोनाल्ड ट्रम्पने जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आणि अमेरिकेच्या आयातीचा दुसरा सर्वात मोठा पुरवठादार असलेल्या चीनवर दबाव कायम ठेवला, बुधवारपासून सुरू झालेल्या १०४ टक्क्यांच्या पातळीवरून १२५ टक्क्यांपर्यंत चिनी आयातीवरील टॅरिफ वाढवण्यात आला आहे.
त्यांनी जागतिक शिपिंग उद्योगावरील चीनची पकड कमी करण्यासाठी आणि अमेरिकन जहाजबांधणीला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी एका कार्यकारी आदेशावर स्वाक्षरी केली.
जर अमेरिका स्वतःच्या मार्गावर चालत राहिली तर चीन “शेवटपर्यंत त्याचे पालन करेल”, असे वाणिज्य मंत्रालयाचे प्रवक्ते हे योंगकियान यांनी नियमित पत्रकार परिषदेत सांगितले. चीनचे दरवाजे चर्चेसाठी खुले आहेत, परंतु हे परस्पर आदरावर आधारित असले पाहिजे, असे मंत्रालयाने सांगितले.
डोनाल्ड ट्रम्पच्या पूर्वीच्या टॅरिफ सल्व्होशी जुळवून घेण्यासाठी बुधवारी अमेरिकन आयातीवर ८४ टक्के शुल्क लादल्यानंतर बीजिंग पुन्हा एकदा अशाच प्रकारे प्रतिसाद देऊ शकते.
अमेरिकेतील व्यापारातील असंतुलन दूर करण्यासाठी या शुल्कांचा उद्देश असल्याचा दावा करणारे डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, चीनसोबत व्यापारावर तोडगा काढणे देखील शक्य आहे. परंतु अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे की व्हिएतनाम, जपान, दक्षिण कोरिया आणि इतर देश सौदा करण्याचा प्रयत्न करत असल्याने ते इतर देशांशी चर्चेला प्राधान्य देतील.
जागतिक आर्थिक संकटानंतर गुरुवारी चीनचा युआनचा दर डॉलरच्या तुलनेत सर्वात कमी झाला.
युरोपमध्ये, डोनाल्ड ट्रम्पच्या ताज्या घोषणेनंतर युरो झोनच्या सरकारी बाँडचे उत्पन्न वाढले, प्रसार घट्ट झाला आणि बाजारपेठांनी युरोपियन सेंट्रल बँकेच्या दर कपातीवरील त्यांचे दावे मागे घेतले. युरोपियन शेअर्समध्ये वाढ झाली.
I welcome President Trump’s announcement to pause reciprocal tariffs. It’s an important step towards stabilizing the global economy.
Clear, predictable conditions are essential for trade and supply chains to function.
Tariffs are taxes that only hurt businesses and consumers.…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 10, 2025
डोनाल्ड ट्रम्प यांचे हे पाऊल जागतिक अर्थव्यवस्थेला स्थिर करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल होते, असे युरोपियन युनियनच्या स्वतःच्या प्रति-शुल्कांमध्ये विराम देण्याची घोषणा करण्यापूर्वी व्हॉन डेर लेयन म्हणाल्या.
परंतु अमेरिकेने टॅरिफ आणल्यास युरोपियन युनियन कडूनही प्रत्युत्तरात्मक उपाय पुन्हा आणले जाऊ शकते असा इशारा दिला.
“जर वाटाघाटी समाधानकारक झाल्या नाहीत, तर आमचे प्रति-उपाय सुरू होतील. पुढील प्रति-उपायांवर तयारीचे काम सुरूच आहे,” उर्सुला
वॉन डेर लेयन यांनी सांगित पुढे म्हणाल्या की, “मी आधी म्हटल्याप्रमाणे, सर्व पर्याय टेबलावर आहेत.”
इतर देशांवर लादलेल्या शुल्कांवर डोनाल्ड ट्रम्पचा उलट निर्णय देखील परिपूर्ण नाही. जवळजवळ सर्व अमेरिकन आयातींवर १० टक्के ब्लँकेट ड्युटी लागू राहील, असे व्हाईट हाऊसने म्हटले आहे. या घोषणेचा आधीच लागू असलेल्या ऑटो, स्टील आणि अॅल्युमिनियमवरील शुल्कांवरही परिणाम होत नाही असे दिसते.
कॅनडा आणि मेक्सिकोने भरलेल्या शुल्कांवर देखील अमेरिकेचा शुल्क विराम लागू होत नाही, कारण जर त्यांच्या वस्तू यूएस-मेक्सिको-कॅनडा व्यापार कराराच्या मूळ नियमांचे पालन करत नसतील तर त्यांच्या वस्तू अजूनही २५ टक्के फेंटॅनिल-संबंधित शुल्काच्या अधीन आहेत.
We took note of the announcement by President Trump.
We want to give negotiations a chance.
While finalising the adoption of the EU countermeasures that saw strong support from our Member States, we will put them on hold for 90 days.
If negotiations are not satisfactory, our…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 10, 2025
युरोपियन युनियन अमेरिकेतून मका, गहू, मोटारसायकल, पोल्ट्री, फळे आणि कपडे यासारख्या आयातीवर अतिरिक्त शुल्क लादणार होते. आता ते शुल्क स्थगित करण्यात आले आहे. इतरत्र, भारत अशा देशांमध्ये होता ज्यांनी म्हटले आहे की ते अमेरिकेसोबत व्यापार करारावर लवकर पाऊल टाकू इच्छितात.
स्थगिती असूनही, काही केंद्रीय बँकर आणि विश्लेषक सावध राहिले.
युरोपियन सेंट्रल बँकेचे धोरणकर्ते फ्रँकोइस विलेरॉय डी गाल्हाऊ यांनी शुल्क वाढीच्या विरामाबद्दल बोलताना फ्रान्स इंटर रेडिओला सांगितले की ही पूर्वीपेक्षा “कमी वाईट बातमी” आहे, परंतु अनिश्चितता कायम आहे आणि ती विश्वास आणि विकासासाठी धोका आहे.
त्यांच्या योजना बदलणार नाहीत असे सांगितल्यानंतर, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी संकेत दिले की २ एप्रिलच्या त्यांच्या घोषणांपासून बाजारपेठेत निर्माण झालेल्या जवळजवळ भीतीमुळे शुल्क स्थगित करण्याचा त्यांचा निर्णय झाला आहे.
“तुम्हाला लवचिक राहावे लागेल,” त्यांनी पत्रकारांना सांगितले.