उज्जैन : मध्य प्रदेशातील उज्जैनमध्ये सोमवारी सकाळी तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली होती. ऐतिहासिक शाही मशिदीचा Ujjain Shahi Masjid काही भाग पाडण्याच्या प्रस्तावित निर्णयाविरोधातील आंदोलनाला हिंसक वळण लागले. दगडफेक झाली आणि जमावाला पांगवण्यासाठी पोलिसांना अश्रुधुराच्या नळकांड्यांचा मारा करावा लागला.
सिंहास्थ २०२८ कार्यक्रमाच्या तयारीच्या पार्श्वभूमीवर मशीद परिसराभोवती मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.
कांथल चौक ते गोपाल मंदिर या सुमारे ९०० मीटर लांबीच्या रस्त्याच्या रुंदीकरणावरून हा वाद निर्माण झाला आहे. या मोठ्या हिंदू धार्मिक कार्यक्रमादरम्यान अपेक्षित असलेल्या भाविकांच्या मोठ्या गर्दीला सामावून घेण्यासाठी अधिकारी रस्ता १५ मीटरने रुंद करत आहेत.
या प्रकल्पाच्या मार्गात अनेक धार्मिक वास्तू उभ्या आहेत. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, अशा सुमारे ६० वास्तूंपैकी बहुतेक आधीच हटवण्यात आल्या आहेत. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून शाही मशीद आणि ‘खाडे हनुमान मंदिरा’जवळ असलेले एक दर्गा आंदोलनाचे केंद्र बनले आहे.
शाही मशिदीचा काही भाग, जो समाजाच्या सदस्यांच्या मते शतकानुशतके जुनी वक्फ मालमत्ता आहे (काही स्रोतांनुसार ती सुमारे १३९० सालापासूनची आहे), प्रार्थना सभागृह, एक मिनार आणि संबंधित वास्तूंसह अंशतः पाडण्याचा प्रस्ताव आहे.
इंदूर येथील मध्य प्रदेश उच्च न्यायालयाने यापूर्वी उज्जैन महानगरपालिकेच्या नोटिशीला आव्हान देणाऱ्या याचिका, आगामी सिंहस्थ उत्सवासाठी सार्वजनिक हित आणि वाहतुकीच्या आवश्यकतेचा हवाला देत फेटाळून लावल्या होत्या. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी सोमवारी इंदूर उच्च न्यायालयात होणार होती.
कारवाईची शक्यता लक्षात घेऊन, प्रशासनाने सुमारे २,००० पोलीस कर्मचारी आणि अवजड यंत्रसामग्री (माती हलवणाऱ्या यंत्रांसह) तैनात केली होती.
शनिवारी रात्रीपासून मुस्लिम समाजाचे सदस्य शाही मशीद परिसरात आणि आजूबाजूच्या रस्त्यांवर घोषणाबाजी करत जमा होऊ लागले. हे आंदोलन रविवार रात्रीपर्यंत सुरू होते. वाहतूक रोखण्यासाठी कांतल-गोपाल मंदिर मार्गावर बॅरिकेड्स उभारण्यात आले होते आणि निगराणीसाठी ड्रोन कॅमेरे बसवण्यात आले होते. पोलीस आणि रॅपिड ॲक्शन फोर्सच्या तुकड्यांनी कडक बंदोबस्त ठेवला होता.
पोलिसांच्या सूत्रांनुसार, सोमवारी परिस्थिती तणावपूर्ण राहिल्याने, काही तरुणांनी पोलीस अधिकाऱ्यांवर दगडफेक सुरूच ठेवली, तर अश्रुधुराच्या नळकांड्या वारंवार सोडण्यात आल्या. जमावाला पांगवण्यासाठी १८ हून अधिक नळकांड्या वापरण्यात आल्या.
सुरक्षा दल परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न करत असताना घटनास्थळी तणाव कायम होता. कायदा व सुव्यवस्था राखण्याच्या कर्तव्यावर असताना गुन्हे शाखेच्या टीआय पुष्पा पांचाल यांच्या हाताला दुखापत झाली. पोलिसांच्या माहितीनुसार, आंदोलनादरम्यान महिलांचा एक गट पुढे सरकत होता. महिला पोलीस पथक त्यांना सुरक्षितपणे बाजूला करण्याचा प्रयत्न करत असताना, त्या अधिकारी त्या गटाजवळ गेल्या, ज्यांनी स्वतःला लपवण्यासाठी चादरीचा वापर केला होता. चादरीच्या कोपऱ्याने टीआय पांचाल यांचा हात कापला गेला. त्यांना प्रथमोपचार देऊन पट्टी बांधण्यात आली.
पोलिसांनी पुष्टी केली की, आंदोलन करणाऱ्या कोणत्याही महिला जखमी झाल्या नाहीत आणि सर्वजणी सुरक्षित आहेत.
प्रशासनाने यावर जोर दिला आहे की, रस्ता रुंदीकरणाचे काम हे सिंहस्थ २०२८ साठीच्या मोठ्या पायाभूत सुविधा सुधारणा प्रयत्नांचा एक भाग आहे; या कार्यक्रमासाठी लाखो भाविक येण्याची अपेक्षा आहे. महाकालेश्वर मंदिर परिसरासारख्या महत्त्वाच्या स्थळांजवळील गर्दी कमी करण्यासाठी शहरातील इतर अनेक धार्मिक आणि गैर-धार्मिक वास्तूंवरही अशीच कारवाई करण्यात आली आहे.
समुदाय प्रतिनिधींनी मशीद पाडू नये अशी मागणी केली आहे, तर अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की हे काम कायदेशीर प्रक्रिया आणि विकास योजनांचा भाग म्हणून केले जात आहे.
नवीनतम माहितीनुसार, सुरक्षेच्या कारणास्तव मशिदीच्या परिसरात मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे आणि उच्च न्यायालयाच्या सुनावणीदरम्यान परिस्थिती आणखी चिघळू नये यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.