अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी शनिवारी ‘ट्रुथ सोशल’वर पोस्ट केले की, अमेरिकन सैन्याने संघर्षग्रस्त होर्मुझची सामुद्रधुनी “साफ करण्यास” सुरुवात केली आहे आणि इराणची सर्व सुरुंग पेरणारी जहाजे बुडवण्यात आली आहेत.
त्यांनी या कथित कारवाईला, अमेरिकेच्या अनेक मित्र राष्ट्रांसह अशा देशांवर केलेली एक मेहरबानी म्हटले आहे, ज्यांच्याकडे “हे काम स्वतः करण्याची हिंमत किंवा इच्छाशक्ती नाही.”
डोनास्ड ट्रम्प आपल्या पोस्ट मध्ये म्हणाले की, “चीन, जपान, दक्षिण कोरिया, फ्रान्स, जर्मनी आणि इतर अनेक देशांसह जगभरातील देशांवर मेहरबानी म्हणून आम्ही आता होर्मुझची सामुद्रधुनी साफ करण्याची प्रक्रिया सुरू करत आहोत. आश्चर्यकारकपणे, त्यांच्याकडे हे काम स्वतः करण्याची हिंमत किंवा इच्छाशक्ती नाही,” असे म्हटले आहे.
मध्यपूर्वेतील सध्या सुरू असलेल्या संघर्षादरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरुद्धच्या अमेरिकेच्या लष्करी मोहिमेत सामील न झाल्याबद्दल अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांवर वारंवार टीका केली आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणची लष्करी क्षमता नष्ट केल्याच्या आपल्या नेहमीच्या दाव्यांचा पुनरुच्चार केला आणि म्हणाले, “त्यांचे नौदल गेले आहे, त्यांचे हवाई दल गेले आहे, त्यांची विमानविरोधी यंत्रणा अस्तित्वात नाही, रडार निकामी झाले आहे, त्यांचे क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन कारखाने, क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन यांच्यासहच मोठ्या प्रमाणात नष्ट झाले आहेत.”
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वारंवारच्या दाव्यांनंतरही, गेल्या काही आठवड्यांपासून जहाजांवर होणाऱ्या इराणी हल्ल्यांच्या भीतीमुळे होर्मुझची सामुद्रधुनी प्रभावीपणे बंद झाली आहे. ही एक महत्त्वपूर्ण मार्गिका आहे, जिच्यातून जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यापैकी जवळपास २० टक्के ऊर्जा वाहून नेली जाते.
‘ट्रुथ सोशल’वरील एका वेगळ्या पोस्टमध्ये, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी होर्मुझची सामुद्रधुनी “लवकरच” पुन्हा उघडेल असा दावा केला. अनेक पोस्ट्समधून, त्यांनी असाही संदेश दिला की इतर देशांना तेल आणि वायू पोहोचवण्यासाठी अनेक टँकर जहाजे अमेरिकेच्या दिशेने येत आहेत.
त्यापैकी एका पोस्टमध्ये डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले, “होर्मुझची सामुद्रधुनी लवकरच उघडेल आणि रिकामी जहाजे ‘माल भरण्यासाठी’ अमेरिकेकडे धाव घेत आहेत.”
सामरिक जलमार्गांवर निर्बंध लादल्यामुळे जगभरातील ऊर्जा बाजारपेठा विस्कळीत झाल्या आहेत. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील सध्याचे युद्ध संपवण्याच्या उद्देशाने पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने इस्लामाबादमध्ये त्रिपक्षीय चर्चा सुरू असतानाच ट्रम्प यांनी ही पोस्ट केली.
रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, ही चर्चा समोरासमोर झाली आणि त्यात अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स, ट्रम्प यांचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ, आणि त्यांचे जावई जेरेड कुशनर; तसेच इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची, ज्यांच्यासोबत इराणचे संसदीय अध्यक्ष मोहम्मद-बाघेर गालिबाफ होते, यांनी सहभाग घेतला.
पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख जनरल असिम मुनीर हेही उपस्थित होते, असेही त्यांनी सांगितले. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी सकाळी केलेल्या मध्यस्थीनंतर ही थेट चर्चा झाली, ज्यात इराणने आपल्या काही ‘रेड लाईन्स’ (अतिक्रमणीय मर्यादा) स्पष्ट केल्या. त्यांच्या मते, समोरासमोर संवाद होण्यापूर्वी वॉशिंग्टनने त्या स्वीकारल्याच पाहिजेत.
इराणच्या सरकारी माध्यमांनुसार, तेहरानने ठेवलेल्या अटींमध्ये होर्मुझची सामुद्रधुनी, इराणची गोठवलेली मालमत्ता सोडणे, युद्धाची नुकसान भरपाई देणे आणि संपूर्ण मध्य-पूर्वेत युद्धविराम लागू करणे यांचा समावेश होता.
इराणची सरकारी वृत्तसंस्था, इर्ना (IRNA), ने म्हटले आहे की, दक्षिण लेबनॉनवरील इस्रायली हल्ल्यांमध्ये कपात आणि इतर काही अनिर्दिष्ट पूर्व-अटींची पूर्तता झाल्यानंतर त्रिपक्षीय चर्चा सुरू झाली.