गुरुवारी रॉयटर्सने उद्योग सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, किमतीत घट आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नव्या दबावामुळे गेल्या आठवड्यात भारतीय सरकारी तेल शुद्धीकरण कंपन्यांनी रशियन कच्च्या तेलाची खरेदी थांबवली आहे.
जगातील तिसरा सर्वात मोठा तेल आयातदार भारत, अलिकडच्या काही महिन्यांत समुद्रातून येणारे रशियन कच्च्या तेलाचा सर्वात मोठा खरेदीदार राहिला आहे. परंतु गेल्या आठवड्यात, भारतातील चार प्रमुख राज्य शुद्धीकरण कंपन्या – इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन (आयओसी), भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (बीपीसीएल), हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (एचपीसीएल) आणि मंगलोर रिफायनरी अँड पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेड (एमआरपीएल) – यांनी रशियन तेलासाठी कोणतेही नवीन ऑर्डर दिलेले नाहीत, असे त्यांच्या खरेदी योजनांशी परिचित असलेल्या सूत्रांनी रॉयटर्सला सांगितले.
सामान्यतः डिलिव्हरीच्या आधारावर रशियन बॅरल खरेदी करणारे रिफायनर्स आता स्पॉट मार्केटमध्ये पर्यायी पुरवठ्याकडे वळत आहेत. अहवालानुसार, ते मध्य पूर्वेकडील ग्रेड जसे की अबू धाबीचे मुर्बन क्रूड, तसेच पश्चिम आफ्रिकन तेल शोधत आहेत.
रिलायन्स इंडस्ट्रीज आणि नायरा एनर्जी सारख्या खाजगी रिफायनर्स रशियन तेल आयात करत असताना, सरकारी रिफायनर्स एकत्रितपणे भारताच्या रिफायनिंग क्षमतेच्या ६०% पेक्षा जास्त वाटा उचलतात, जे दररोज ५.२ दशलक्ष बॅरल आहे.
डोोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियन तेल खरेदी करणे सुरू ठेवणाऱ्या देशांवर व्यापार दंडाचा इशारा दिल्यानंतर काही आठवड्यांनंतरच हा बदल आला आहे. १४ जुलै रोजी ट्रम्प म्हणाले: “जो देश रशियन तेल खरेदी करत राहतो त्यांना युक्रेनशी मोठा शांतता करार करण्यास सहमती न मिळाल्यास १००% कर आकारला जाईल.”
बुधवारी, ट्रम्पने १ ऑगस्टपासून भारतातून आयात केलेल्या सर्व वस्तूंवर २५% कर लावण्याची घोषणा केली, तसेच ऊर्जा आणि लष्करी उपकरणांसह भारताच्या रशियाशी व्यापारासाठी वेगळा दंड लावण्याची घोषणा केली. “भारत रशियासोबत काय करतो याची मला पर्वा नाही. ते त्यांच्या मृत अर्थव्यवस्था एकत्रितपणे खाली आणू शकतात, मला सर्व काही काळजी आहे,” ट्रम्प म्हणाले. “भारताचे दर खूप जास्त आहेत, जगातील सर्वाधिक आहेत. सर्व काही ठीक नाही! म्हणून भारत पहिल्या ऑगस्टपासून २५ टक्के दर आणि वरील बाबींसाठी दंड भरेल.”
चीननंतर भारत हा रशियन कच्च्या तेलाचा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा खरेदीदार आहे, युक्रेन युद्धापूर्वी भारताच्या एकूण आयातीच्या ०.२% वरून रशियन तेल आज ३५-४०% पर्यंत वाढले आहे.