अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि नाटो प्रमुख मार्क रुट यांनी रशियन तेल खरेदीवर दुय्यम निर्बंध घालण्याची शक्यता व्यक्त केल्यानंतर गुरुवारी भारताने तीव्र निषेध केला. परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की उपलब्ध ऑफर आणि “सध्याच्या जागतिक परिस्थितीनुसार” ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करणे ही देशाची “प्रामुख्याने प्राधान्य” आहे. दरम्यान, केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी आग्रह धरला की ते “कोणीही काळजीत नाहीत” आणि आवश्यक असल्यास भारत पर्यायी पर्याय मिळवेल असे आश्वासन दिले.
“आम्ही या विषयावरील अहवाल पाहिले आहेत आणि घडामोडींचे बारकाईने निरीक्षण करत आहोत. मी पुन्हा सांगतो की आमच्या लोकांच्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करणे हे आमच्यासाठी समजण्यासारखे आहे. या प्रयत्नात, आम्ही बाजारात उपलब्ध असलेल्या गोष्टी आणि सध्याच्या जागतिक परिस्थितीनुसार मार्गदर्शन करतो. या प्रकरणातील कोणत्याही दुटप्पी मानकांविरुद्ध आम्ही विशेषतः सावध राहू,” असे परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल म्हणाले.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या आठवड्याच्या सुरुवातीला रशियाविरुद्ध कर लावण्याची शक्यता व्यक्त केली होती – ५० दिवसांत युक्रेन युद्ध संपवण्याची मागणी करताना एक नवीन अल्टिमेटम दिला होता. सप्टेंबरपर्यंत करार झाला नाही तर रशियाकडून तेल खरेदी करणाऱ्या देशांवर मॉस्कोविरुद्ध १००% कर लादण्याचे तसेच दुय्यम निर्बंध लादण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले. नाटोचे सरचिटणीस मार्क रुट यांनी बुधवारी भारताला “व्लादिमीर पुतिन यांना फोन” करण्याचे आवाहन केले आणि असा इशारा दिला की अशा कर “खूप मोठा फटका बसेल”.
या वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत रशियाकडून भारताची तेल आयात किरकोळ वाढली, खाजगी रिफायनर्स रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि नायरा एनर्जी मॉस्कोमधून एकूण खरेदीच्या निम्म्या प्रमाणात करत आहेत. मॉस्को हा भारताचा सर्वोच्च पुरवठादार आहे – त्याच्या एकूण पुरवठ्यापैकी सुमारे ३५% – त्यानंतर इराक, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती.
केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी गुरुवारी आग्रह धरला की जर रशियन पुरवठ्यावर दुय्यम निर्बंधांचा परिणाम झाला तर भारत ‘पर्यायी स्रोतांद्वारे’ आपल्या तेलाच्या गरजा पूर्ण करू शकतो. त्यांनी नमूद केले की गयानासारखे अनेक नवीन पुरवठादार बाजारात येत आहेत आणि ब्राझील आणि कॅनडासारख्या विद्यमान उत्पादकांकडून पुरवठा होत आहे. भारत देखील शोध आणि उत्पादन क्रियाकलाप वाढवत आहे.
“मला अजिबात काळजी नाही. जर काही घडले तर आम्ही ते हाताळू. भारताने पुरवठ्याचे स्रोत विविध केले आहेत आणि मला वाटते की आम्ही सुमारे २७ देशांमधून खरेदी करत होतो ते आता सुमारे ४० देशांमध्ये पोहोचले आहेत,” असे रॉयटर्सने एका कार्यक्रमादरम्यान पुरी यांचे म्हणणे उद्धृत केले आहे.