भारतीय सरकारी अधिकाऱ्यांनी अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवर २५% कर आणि अद्याप अनिर्दिष्ट दंड लादण्याच्या घोषणेला जोरदार विरोध केला आहे, आणि ही एक अन्याय्य दबावाची युक्ती असल्याचे म्हटले आहे ज्याचे परिणाम मिळण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांनी एका वृत्तसंस्थेला सांगितले की भारत आपल्या शेतकऱ्यांच्या हिताशी तडजोड करणार नाही आणि आपल्या शेती आणि दुग्ध क्षेत्रांचे रक्षण करण्यासाठी वचनबद्ध आहे.
“भारताने दबावाखाली आपले शेती आणि दुग्ध बाजार उघडावेत अशी अमेरिका अपेक्षा करू शकत नाही. आपल्या शेतकऱ्यांचे हित सर्वोपरि आहे. ज्याप्रमाणे आपण भारत-यूके एफटीए चर्चेत मान्य केले नाही, तसेच आपण येथेही ते करणार नाही,” असे एका वरिष्ठ सरकारी अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले.
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताविरुद्ध दंडात्मक व्यापार उपाययोजना जाहीर केल्यानंतर काही तासांतच ही प्रतिक्रिया आली आहे. त्यांनी व्यापारातील असंतुलन आणि रशियासोबत भारताचे सततचे संरक्षण आणि ऊर्जा संबंध उद्धृत केले. प्रस्तावित २५% कर १ ऑगस्ट २०२५ पासून लागू होणार आहे, तसेच दंडही लागू होणार आहे. यापूर्वी ट्रम्प यांनी ब्रिक्स सदस्य राष्ट्रांवर १०% दंडाची धमकी दिली होती, तर एका अमेरिकन उत्पादक कंपनीने रशियन कच्चे तेल आयात करणाऱ्या ब्राझील, चीन आणि भारतासारख्या देशांवर १००% कर लादण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे.
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय आणि परराष्ट्र मंत्रालयासह प्रमुख विभाग सध्या अंतर्गत सल्लामसलत करत आहेत, पंतप्रधान कार्यालयासोबत (पीएमओ) समन्वय बैठकाही नियोजित आहेत. “आम्ही सध्या वाट पाहण्याच्या स्थितीत आहोत,” असे एका सरकारी अधिकाऱ्याने सांगितले, ज्याने असे सुचवले की भारत त्याच्या राजनैतिक आणि व्यापार पर्यायांचा शोध घेत आहे.
कर लादल्याने अमेरिकेला होणाऱ्या भारतीय निर्यातीच्या विस्तृत श्रेणीवर परिणाम होण्याची भीती आहे, ज्यामध्ये औषधनिर्माण, कापड, अभियांत्रिकी वस्तू आणि ऑटो घटकांचा समावेश आहे.
अर्थतज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की, जर हा तिढा आणखी वाढला तर व्यापारी धक्क्याचा भारताच्या विकासदरावर परिणाम होऊ शकतो.
“जेव्हा अमेरिकेने सुरुवातीला शुल्क लादले होते, तेव्हा आम्ही निर्यातीत मंद वाढ आणि खाजगी भांडवली खर्चात विलंब गृहीत धरून आर्थिक वर्ष २०२६ साठी भारताच्या जीडीपी वाढीचा अंदाज ६.२% पर्यंत कमी केला होता. अमेरिकेने आता प्रस्तावित केलेला शुल्क (आणि दंड) आमच्या अपेक्षेपेक्षा जास्त आहे आणि त्यामुळे भारताच्या जीडीपी वाढीला अडथळा निर्माण होण्याची शक्यता आहे. तोटा किती प्रमाणात लागू केला जाईल यावर अवलंबून असेल,” असे आयसीआरए लिमिटेडच्या मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ आदिती नायर म्हणाल्या.