काँग्रेसने शनिवारी (७ फेब्रुवारी २०२६) असा दावा केला की भारत-अमेरिका व्यापार करार हा “करार नाही तर देशाच्या स्वाभिमानाचा आणि हितांचा समर्पण” आहे आणि तो भारत आणि देशातील नागरिकांचा विश्वासघात आहे.
येथे पत्रकार परिषदेला संबोधित करताना, काँग्रेसचे मीडिया आणि प्रसिद्धी विभागाचे प्रमुख पवन खेरा म्हणाले की, भारत लवकरच अमेरिकन उत्पादनांसाठी डंपिंग ग्राउंड बनेल ज्यामुळे येथील शेतकरी आणि लघु आणि मध्यम उद्योगांचे हित धोक्यात येईल. हा करार गेल्या ७५ वर्षांपासून भारताने ज्या गोष्टींसाठी उभे केले आहे आणि ज्या गोष्टींसाठी भारत उभा राहिला आहे त्यांच्याशी विश्वासघात आहे. हा करार आपल्या हिताचा नाही. हा नरेंद्रचाच नव्हे तर इतर कोणाचाही पूर्ण समर्पण असल्याचा आरोप केला.
“या करारामुळे भारताला कचराकुंडी बनवण्यात आले आहे. मी याला करार म्हणू इच्छित नाही, कारण हा करार समानांमध्ये असतो आणि तुम्ही टेबलासमोर बसून वाटाघाटी करता. डोक्यावर बंदूक ठेवून करार होऊ शकत नाही…. हा ब्लॅकमेल आहे, हा आत्मसमर्पण आहे,” असे ते म्हणाले.
वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांनी भारताने कोणत्याही दुग्धजन्य उत्पादनावर कोणतीही कर सवलत दिली नाही आणि अमेरिकेत कृषी उत्पादनांसह अनेक भारतीय वस्तूंवर शून्य परस्पर कर आकारला जाईल असा दावा केल्यानंतर लगेचच विरोधी पक्षाचा हल्ला झाला.
भारत आणि अमेरिकेने शनिवारी (७ फेब्रुवारी २०२६) घोषणा केली की त्यांनी अंतरिम व्यापार करारासाठी एक चौकट तयार केली आहे, ज्या अंतर्गत दोन्ही बाजू द्विपक्षीय व्यापार वाढविण्यासाठी अनेक वस्तूंवरील आयात शुल्क कमी करतील.
पवन खेरा म्हणाले की हा अमेरिकेसोबतचा करार नाही, तर “आपल्या स्वाभिमानाशी आणि आपल्या शेतकरी, एमएसएमई आणि मध्यमवर्गाच्या हिताशी तडजोड आहे, भारत अमेरिकेसाठी कचराकुंडी बनला आहे आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या राजवटीत हे घडले आहे, या करारामुळे शेतकऱ्यांचे कंबरडे आणखी मोडले जाईल आणि येणाऱ्या काळात हे सिद्ध होईल की या करारामुळे देशातील शेती कशी उद्ध्वस्त झाली असल्याची टीकाही यावेळी केली.
भारतीय जनता पक्षाच्या नेतृत्वाखालील सरकारवर टीका करताना पवन खेरा म्हणाले की ते आता अमेरिकेच्या वेळेनुसार काम करते, त्यांनी आरोप केला की लष्करी संघर्ष बंद करण्याची घोषणा असो किंवा व्यापार करार असो, सर्व निर्णय अमेरिकेत घेतले जातात.
पुढे बोलताना पवन खेरा म्हणाले की, पियुष गोयल परदेशात न जाताही भारत आणि अमेरिकेत व्यापार करार झाला. संपूर्ण देश, सरकार अमेरिकन टाइमझोननुसार काम करत आहे आणि यापेक्षा दुर्दैवी काहीही असू शकत नाही. करार टेबलासमोर बसलेल्या दोन भागीदारांमध्ये होतो आणि ब्लॅकमेलमुळे नाही.
पवन खेरा म्हणाले की, “त्याला शरणागती म्हणतात. नाव नरेंडर आहे, काम शरणागती आहे. या कराराने पुन्हा एकदा हे सिद्ध केले आहे,” मोदींनी अमेरिकेसमोर “शरणागती पत्करली” असा आरोप केला.
पवन खेरा म्हणाले की जेव्हा पंतप्रधान इतर कोणत्याही देशासमोर “शरणागती पत्करतात” तेव्हा काँग्रेसला बरे वाटत नाही, कारण “ते दुर्दैवी आहे”.
LIVE: Press briefing by Shri @Pawankhera at Congress Office, New Delhi. https://t.co/UtDJNoyKoR
— Congress (@INCIndia) February 7, 2026
पवन खेरा यांनी आरोप केला की मोदी इतर देशांसमोर भारताचे हित “शरणागती पत्करताना” दिसण्याची ही पहिलीच वेळ नाही.
तुम्ही नरेंद्र मोदींना चीनला क्लीन चिट देताना पाहिले आहे. आता, आम्ही जाऊन घोषणा केली आहे की आम्ही पुढील पाच वर्षांत अमेरिकेकडून $५०० अब्ज किमतीची उत्पादने खरेदी करू. अमेरिकेकडून त्याबाबत कोणतीही वचनबद्धता नाही. अमेरिकेसोबत तुमचे आयात बिल, जे प्रतिवर्ष $४०-४२ अब्ज पासून दरवर्षी $१०० अब्ज पर्यंत वाढेल.
काँग्रेस नेते पवन खेरा म्हणाले की, “तुम्हाला रुपयाचे आरोग्य आणि अर्थव्यवस्थेचे आरोग्य माहिती आहे. तुम्हाला पैसे कुठून मिळत आहेत आणि तुम्ही कोणती उत्पादने खरेदी करणार आहात? केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांनी आम्ही खरेदी करणार नाही अशा उत्पादनांच्या यादीतून वाचून दाखवले. परंतु त्यांनी अतिशय सोयीस्कर आणि हुशारीने, काय येणार आहे आणि काय टाकले जाईल याची यादी लपवून ठेवली,” असा आरोप केला.
पवन खेरा यांनी असा दावा केला की, पूर्वी भारत अमेरिका आणि इतर देशांशी त्यांच्या डोळ्यासमोर उभे राहून चर्चा करत असे.
करारानुसार, वॉशिंग्टन भारतीय वस्तूंवरील कर सध्याच्या ५०% वरून १८% पर्यंत कमी करेल, तर भारत सर्व अमेरिकन औद्योगिक वस्तू आणि अमेरिकन अन्न आणि कृषी उत्पादनांच्या विस्तृत श्रेणीवरील आयात शुल्क काढून टाकेल किंवा कमी करेल, ज्यामध्ये वाळलेल्या डिस्टिलर्सचे धान्य, जनावरांच्या चाऱ्यासाठी लाल ज्वारी, झाडांच्या काजू, ताजी आणि प्रक्रिया केलेली फळे, सोयाबीन तेल, वाइन आणि स्पिरिट्स यांचा समावेश आहे.
संयुक्त निवेदनानुसार, भारताने पुढील पाच वर्षांत ५०० अब्ज डॉलर्स किमतीची अमेरिकन ऊर्जा उत्पादने, विमाने आणि विमानांचे भाग, मौल्यवान धातू, तंत्रज्ञान उत्पादने आणि कोकिंग कोळसा खरेदी करण्याचा आपला हेतू व्यक्त केला आहे.
शेवटी बोलताना पियुष गोयल म्हणाले की, अंतरिम करारामुळे भारतीय निर्यातदारांसाठी, विशेषतः सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठी (एमएसएमई), शेतकरी आणि मच्छीमारांसाठी $३० ट्रिलियनची बाजारपेठ खुली होईल, कारण भारतीय वस्तूंवरील अमेरिकेचे शुल्क १८% पर्यंत कमी होईल.