जयराम रमेश यांचा सवाल, ११ व्यांदा रशिया दौऱ्यावरील पंतप्रधानांनी हे मुद्दे उपस्थित केले का?

संसदेचे पावसाळी अधिवेशन आणि अर्थंसकल्पिय अधिवेशन सुरु असताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे रशिया आणि मध्य पूर्वेतील काही देशांना भेट देण्याकरीता परदेश दौऱ्यावर आहेत. या दौऱ्यात ते रशियाचे अध्यक्ष ब्लादीमीर पुतीन यांची भेट घेणार आहेत. या दौऱ्यावरून काँग्रेस नेते जयराम रमेश यांनी त्यांच्या एक्स या ट्विटरवरून काही प्रश्नांची उत्तरे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याकडून मागितली आहेत.

आपल्या ट्विटमध्ये जयराम रमेश म्हणाले की, तीन पक्षांच्या आघाडीच्या पाठिंब्याने पंतप्रधान पदावर बसलेले नरेंद्र मोदी हे रशियाच्या दौऱ्यावर जात आहेत. या दौऱ्यात रशिया युक्रेन युध्दात रशियन आर्मीच्या बाजून लढत असलेल्या भारतीय नागरिकांना भारतात परत आणण्याचा मुद्दा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष ब्लादीमीर पुतीन यांच्याबरोबरील भेटीत उपस्थित करणार असा सवाल केला.

याशिवाय जयराम रमेश म्हणाले की, मागील १० वर्षात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे १० वेळा रशियाच्या दौऱ्यावर गेलेले आहेत. आताची ही नव्या सरकारच्या काळातील ही रशियाच्या दौऱ्याची ११ वी वेळ आहे. मोदी यांनी रशिया युक्रेनचे युध्द थांबवल्याचे भाजपाचे पदाधिकारी सांगतात त्या अनुषंगाने या दोन्ही देशातील संबध थंडावले आहेत का असा सवालही यावेळी उपस्थित केला.

यावेळी जयराम रमेश यांनी पंतप्रधान मोदी यांना रशियाला जात असताना त्यांच्यासाठी तीन प्रश्न उपस्थित केले–

1. अनेक दशकांपासून काँग्रेस सरकारांच्या चतुराईने मुत्सद्देगिरी आणि धोरणात्मक पुढाकारांमुळे भारताला प्रथम यूएसएसआर आणि नंतर रशियाशी समृद्ध संबंधांचा वारसा मिळाला आहे. अगदी अलीकडे, पंतप्रधान म्हणून आपल्या दहा वर्षात डॉ. मनमोहन सिंग यांनी व्लादमीर पुतिन आणि दिमित्री मेदवेदेव (रशियाचे दोन राष्ट्राध्यक्ष ज्यांनी त्यांच्या कार्यकाळात काम केले होते) यांची भारत किंवा रशियामध्ये १६ वेळा भेट घेतली. तुलनेने, १० वर्षांच्या कारकिर्दीनंतर राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांच्याशी मोदींची ही केवळ ११वी भेट आहे. त्यांचे प्रचारक रशिया आणि युक्रेनमधील युद्ध थांबवल्याचा दावे करत असताना, मोदींच्या कारकिर्दीत दोन्ही देशांमधील संबंध काहीसे थंडावले आहेत का?

2. FY14 आणि FY23 दरम्यान, भारताची रशियाला होणारी निर्यात ३.१७ अब्ज डॉलरवरून ३.१४ अब्ज डॉलरवर घसरली. दरम्यान, आयात बिल वेगाने वाढले आहे, जे $६.३४ अब्ज वरून $४६.२१ अब्ज झाले आहे. असे एकतर्फी व्यापारी संबंध दीर्घकाळ टिकू शकत नाहीत आणि आपल्या देशांतर्गत उद्योगासाठी त्याचे घातक परिणाम होतात. राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांच्याबरोबरच्या गैर-जैविक पंतप्रधानांच्या चर्चेच्या अजेंड्यावर या व्यापार असमतोलाचे निराकरण आहे का? दोन देशांमधील व्यापार संतुलन सुधारण्यासाठी त्यांची दृष्टी काय आहे?

3. मॉस्कोमधील भारतीय दूतावासानुसार, किमान ५० भारतीय नागरिक रशियन सैन्यात सामील झाले आहेत. कमीतकमी दोन व्यक्तींचा युद्धातील मृत्यू म्हणून आधीच पुष्टी केली गेली आहे. गैर-जैविक पंतप्रधानांनी देशांतर्गत कायम ठेवलेल्या गरिबी आणि बेरोजगारीच्या संकटातून सुटण्याची संधी सोडून इतर अनेकांना अशा युद्धात ‘फसवले’ गेले आहे जिथे त्यांचा कोणताही भाग नाही. या तरुणांचे निमित्त गैर जैविक पंतप्रधान घेणार का? तो शक्य तितक्या लवकर भारतात सुरक्षित परत येण्याची खात्री देतील का?