काँग्रेसचे खासदार राहुल गांधी यांनी शुक्रवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर टीका करत त्यांना “बालाकोट, नोटाबंदी आणि ऑपरेशन सिंदूरचे जादूगार” म्हटले, ज्यामुळे संसदेत खळबळ उडाली. या वक्तव्याचा भाजपने तीव्र शब्दांत निषेध केला असून, केंद्रीय मंत्री राजनाथ सिंह आणि किरेन रिजिजू यांनी हे असंसदीय असल्याचे म्हटले आहे आणि ते कामकाजाच्या नोंदीतून वगळण्याची मागणी केली आहे.
महिला आरक्षण कायद्यातील सरकारच्या प्रस्तावित सुधारणा आणि परिसीमन आयोगाच्या स्थापनेवरील चर्चेदरम्यान राहुल गांधी यांनी ही वक्तव्ये केली. या वादग्रस्त सुधारणांना “घाबरून केलेली प्रतिक्रिया” संबोधत, ५५ वर्षीय विरोधी पक्षनेते म्हणाले की, ही विधेयके लोकसभेत मंजूर होणार नाहीत याची भाजपला पूर्ण कल्पना होती.
“ते मूर्ख नाहीत. प्रत्येक विरोधी सदस्य याला विरोध करेल हे त्यांना माहीत होते. ही घाबरून केलेली प्रतिक्रिया होती,” असे राहुल गांधी म्हणाले. हा निर्णय दोन उद्दिष्टांनी प्रेरित होता, असे सांगत त्यांनी ठामपणे सांगितले, “पहिले, भारताचा निवडणूक नकाशा बदलणे. दुसरे, पंतप्रधानांना महिला-समर्थक म्हणून सादर करणे.”
पंतप्रधान मोदींचे नाव न घेता, राहुल गांधी नंतर म्हणाले, “सत्य हे आहे की, जादूगार पकडला गेला आहे – बालाकोटचा, नोटाबंदीचा, सिंदूरचा जादूगार अखेर उघडकीस आला आहे.”
राहुल गांधींची ही टिप्पणी, जैश-ए-मोहम्मदच्या तळांवर २०१९ मध्ये झालेले बालाकोट हवाई हल्ले, २०१६ मधील ५०० आणि १००० रुपयांच्या नोटांची नोटाबंदी, आणि गेल्या वर्षी ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत दहशतवादी तळांवर झालेले सीमापार हल्ले यांसारख्या महत्त्वाच्या निर्णयांच्या हाताळणीवर टीका करण्याच्या उद्देशाने होती.
राहुल गांधींच्या या वक्तव्यावर लोकसभेतील भाजपा खासदारांनी तात्काळ प्रतिक्रिया दिली, ज्यात संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांनी पंतप्रधान मोदींविरुद्ध अनुचित भाषा वापरल्याचा आरोप केला. त्यांनी आरोप केला की, राहुल गांधींनी बालाकोट हल्ले आणि ऑपरेशन सिंदूरचा उल्लेख करून सशस्त्र दलांचा अपमान केला आहे आणि त्यांचे वक्तव्य काढून टाकण्याची मागणी केली.
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी सभापती ओम बिरला यांना हे वक्तव्य कामकाजाच्या नोंदीतून काढून टाकण्याचे आवाहन केले आणि पंतप्रधान मोदींसाठी राहुल गांधींनी वापरलेले शब्द “अत्यंत आक्षेपार्ह” असून त्याचा तीव्र निषेध व्हायला हवा, असे म्हटले. सिंह यांनी असा युक्तिवादही केला की, पंतप्रधान मोदींचा उल्लेख करताना वारंवार “जादूगार” हा शब्द वापरणे हे देशातील जनतेचा अपमान आहे.
या तीव्र शाब्दिक चकमकीत हस्तक्षेप करत बिरला म्हणाले की, अशा भाषेला सभागृहात परवानगी दिली जाणार नाही आणि गांधींना चर्चेच्या विषयावर लक्ष केंद्रित करण्याचे निर्देश दिले. गांधींनी भाजपमध्ये “केंद्रीय गोंधळ” असल्याचा आरोप करत प्रत्युत्तर दिले, परंतु अखेरीस “जादूगार” हा शब्द वापरणे टाळण्यास ते सहमत झाले.
भाजपा सदस्यांच्या सततच्या विरोधादरम्यान, राहुल गांधींनी प्रत्युत्तर देताना म्हटले की, भाजप स्वतःला राष्ट्र आणि सशस्त्र दलांशी एकरूप करत आहे.
“तुम्ही (भाजपा) भारताची जनता नाही, तुम्ही सशस्त्र दल नाही, तुम्ही एक राजकीय संघटना आहात. आम्ही भारताच्या जनतेवर हल्ला करत नाही, आम्ही सशस्त्र दलावर हल्ला करत नाही, आम्ही तुमच्यावर हल्ला करत आहोत. तुम्ही सशस्त्र दलाच्या मागे लपून बसला आहात,” असे ते म्हणाले.
लोकसभेतील चर्चेदरम्यान राहुल गांधी यांनी हलक्याफुलक्या अंदाजात भाष्य केले की, त्यांच्यात आणि पंतप्रधान मोदींमध्ये ‘पत्नीचा मुद्दा’ नाही, तसेच लोकांचे जीवन घडवण्यात महिलांच्या भूमिकेवर त्यांनी भर दिला.
“आपल्या सर्वांवर महिलांचा प्रभाव आहे आणि त्यांनीच आपल्याला शिकवले आहे – आपल्या माता, बहिणी आणि पत्नी. अर्थात, पंतप्रधान आणि माझ्यात पत्नीचा मुद्दा नाही, त्यामुळे आम्हाला ते मार्गदर्शन मिळत नाही, पण आमच्याकडे आमच्या माता आणि बहिणी आहेत,” असे ते म्हणाले, ज्यामुळे सर्व खासदारांमध्ये हास्यकल्लोळ झाला.
महिला आरक्षण कायद्यातील तरतुदींमध्ये बदल करण्याच्या उद्देशाने आणलेले संविधान (१३१ वी दुरुस्ती) विधेयक लोकसभेत मतविभागणीनंतर सादर झाल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी राहुल गांधी यांनी ही टिप्पणी केली.
त्यासोबतच, दिल्ली, पुदुचेरी आणि जम्मू आणि काश्मीरसह केंद्रशासित प्रदेशांमधील महिलांच्या आरक्षणाच्या चौकटीत प्रस्तावित बदल लागू करण्याच्या उद्देशाने, सीमांकन विधेयक आणि केंद्रशासित प्रदेश कायदे (सुधारणा) विधेयक ही इतर दोन विधेयके देखील सादर करण्यात आली.