अमेरिकेने अत्यंत कुशल कामगारांसाठी एच-१बी व्हिसावर वार्षिक १००,००० अमेरिकन डॉलर्स (सुमारे ८८ लाख रुपये) शुल्क लादल्यानंतर काँग्रेसने शनिवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर तीव्र हल्ला चढवला, या निर्णयामुळे भारतीय व्यावसायिकांना सर्वाधिक फटका बसण्याची शक्यता आहे.
लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी पंतप्रधानांना “कमकुवत” नेते म्हटले, तर काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी पंतप्रधान मोदी यांच्यावर परराष्ट्र धोरण “मिठी मारणे, पोकळ घोषणा आणि मोठ्याने दाखविणाऱ्या” गोष्टींमध्ये कमी केल्याचा आरोप केला, तसेच असा युक्तिवाद केला की अशा नाटकांमुळे भारताचे राष्ट्रीय हित जपण्यात अपयश आले आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी शुक्रवारी एच-१बी वर्कर व्हिसासाठी कंपन्यांना दरवर्षी १००,००० अमेरिकन डॉलर्स देण्याचे बंधनकारक करणाऱ्या आदेशावर स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे काही मोठ्या टेक कंपन्यांनी व्हिसा धारकांना अमेरिकेत राहण्याचा किंवा लवकर परतण्याचा इशारा दिला. या बदलामुळे कुशल कामगारांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेल्या तंत्रज्ञान क्षेत्राला मोठा धक्का बसू शकतो, सुमारे ७० टक्के एच१-बी धारक भारतीय आहेत.
या निर्णयाची बातमी शेअर करताना राहुल गांधी यांनी ट्विट केले, ‘मी पुन्हा सांगतो, भारताचा पंतप्रधान कमकुवत आहे.’ त्यांनी २०१७ मध्ये पंतप्रधान मोदी आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अमेरिका भेटीदरम्यान एच-१बी व्हिसा चिंता चर्चेचा विषय नव्हता तेव्हाची त्यांची अशीच टिप्पणी देखील शेअर केली.
I repeat, India has a weak PM. https://t.co/N0EuIxQ1XG pic.twitter.com/AEu6QzPfYH
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) September 20, 2025
मल्लिकार्जून खर्गे यांनी पंतप्रधानांवरही निशाणा साधला, “परराष्ट्र धोरण हे आपल्या राष्ट्रीय हितांचे रक्षण करणे, भारताला प्रथम ठेवणे आणि शहाणपणा आणि संतुलनाने मैत्री चालवणे आहे” असे म्हटले. “ते वरवरच्या धाडसापर्यंत कमी करता येणार नाही ज्यामुळे आपली दीर्घकालीन स्थिती कमकुवत होण्याचा धोका आहे,” असे ट्विटवरील पोस्टमध्ये सांगितले.
काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जून खर्गे म्हणाले की, ७० टक्के एच-१बी व्हिसा धारक भारतीय असल्याचे निदर्शनास आणून दिले आणि इशारा दिला की नवीन शुल्कामुळे देशातील तंत्रज्ञान कर्मचाऱ्यांवर गंभीर परिणाम होईल. “वाढदिवसाच्या कॉलनंतर मिळालेल्या रिटर्न गिफ्टमुळे भारतीयांना वेदना होत आहेत,” अशी टीका मोदींनी अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी केलेल्या अलिकडच्या कॉलचा संदर्भ देत म्हटले.
.@narendramodi ji,
Indians are pained by the return gifts you have received after the birthday call.
Birthday Return Gifts from your “Abki Baar, Trump Sarkar” Govt!
👉$100,000 annual fee on H-1B visas, hits Indian tech workers the hardest, 70% of H-1B visa holders are… pic.twitter.com/CEcVrdv5tI
— Mallikarjun Kharge (@kharge) September 20, 2025
मल्लिकार्जून खर्गे यांचा केंद्रावरील हल्ला केवळ एच-१बी व्हिसा बंद करण्यापुरता मर्यादित नव्हता. त्यांनी एचआयआरई कायद्यालाही ध्वजांकित केले, ज्याचा त्यांनी दावा केला होता की तो भारतीय आउटसोर्सिंगला लक्ष्य करतो आणि चाबहार बंदर प्रकल्पासाठी सूट काढून टाकल्याबद्दल टीका केली आणि ते “आमच्या धोरणात्मक हितांचे नुकसान” असे म्हटले. त्यांनी पुढे म्हटले की अमेरिकेच्या शुल्क वाढीमुळे भारताला आधीच १० क्षेत्रांमध्ये अंदाजे २.१७ लाख कोटी रुपयांचे नुकसान झाले आहे.
लोकसभेतील काँग्रेसचे उपनेते गौरव गोगोई यांनी माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांच्याशी तुलना केली आणि मागील राजनैतिक वादाच्या वेळी त्यांनी दिलेल्या ठाम प्रतिक्रियेची आठवण करून दिली. “आता पंतप्रधान मोदींचे धोरणात्मक शांतता आणि मोठ्या आवाजातील प्रकाशयोजना भारताच्या आणि तिच्या नागरिकांच्या राष्ट्रीय हितासाठी एक जबाबदारी बनली आहे,” असे ते म्हणाले.
पक्षाचे प्रवक्ते पवन खेरा म्हणाले की, राहुल गांधी यांनी एच-१बी मुद्द्यावर दिलेले इशारे खरे ठरले आहेत. “त्यांनी २०१७ मध्येच हा इशारा दिला होता आणि त्यात काहीही बदल झालेला नाही. भारत अजूनही कमकुवत पंतप्रधानांच्या ताब्यात आहे,” असे खेरा म्हणाले. त्यांनी २०१७ मध्ये गांधी यांनी व्हिसा कार्यक्रमाबद्दल चिंता व्यक्त केलेली पोस्ट शेअर केली होती.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एच-१बी व्हिसा शुल्क वाढवण्याच्या घोषणेवर स्वाक्षरी केल्यानंतर विरोधकांकडून हा हल्ला झाला. या कार्यक्रमाचा गैरवापर हा “राष्ट्रीय सुरक्षेचा धोका” असल्याचे सांगत ट्रम्प म्हणाले की, एच-१बी प्रणालीचा वापर अमेरिकन कामगारांच्या जागी स्वस्त परदेशी कामगार आणण्यासाठी केला गेला आहे.
मूळतः तात्पुरत्या उच्च-कुशल कामगारांना आणण्यासाठी डिझाइन केलेला एच-१बी कार्यक्रम, भारतीय आयटी व्यावसायिकांनी बराच काळ वर्चस्व गाजवले आहे. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की नवीन शुल्कामुळे अमेरिकन तंत्रज्ञान क्षेत्रात भारतीय प्रतिभेचा ओघ मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.