Marathi e-Batmya
Related Articles
भारतातील लाखो पगारदार व्यक्तींसाठी निवृत्ती नियोजनाचा एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ म्हणून कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (ईपीएफ) व्यापकपणे पाहिला जातो. परंतु अनेक लोकांना हे माहित नाही की ते निवृत्तीच्या खूप आधी आर्थिक मदत देखील देते. निधीचे व्यवस्थापन करणारे ईपीएफओ विविध वैयक्तिक आणि आर्थिक गरजांसाठी आंशिक पैसे काढण्याची परवानगी देते – ज्याला ईपीएफ अॅडव्हान्स म्हणून ओळखले जाते – कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या कारकिर्दीच्या समाप्तीपर्यंत वाट न पाहता लवचिकता प्रदान करते.
ईपीएफओ सदस्य निवृत्तीच्या वेळी, परदेशात कायमस्वरूपी स्थायिक झाल्यावर किंवा किमान दोन महिने बेरोजगार असल्यास त्यांचे संपूर्ण भविष्य निर्वाह निधी शिल्लक काढू शकतात. तथापि, निवृत्तीच्या आधीही विशिष्ट परिस्थितीत आंशिक पैसे काढण्याची परवानगी आहे. महत्त्वाचे म्हणजे, पाच वर्षे सतत सेवा पूर्ण केल्यानंतर कोणताही ईपीएफ काढणे पूर्णपणे करमुक्त आहे. तथापि, पाच वर्षांपूर्वी काढलेले पैसे करपात्र होतात जोपर्यंत ते वैद्यकीय आणीबाणी किंवा विशिष्ट कर्ज परतफेड यासारख्या काही अपवादांमध्ये येत नाहीत.
अनेकदा पैसे काढण्याची परवानगी
ईपीएफओ वेबसाइटनुसार, ईपीएफ खात्यातून सलग दोन वेळा पैसे काढण्याची परवानगी आहे. तथापि, पैसे काढण्याची कारणे, दावा करण्याची रक्कम आणि आवश्यक सेवा कालावधी याबद्दल कठोर नियम आहेत. संपूर्ण शिल्लक रक्कम फक्त निवृत्ती किंवा दीर्घकाळ बेरोजगारीसारख्या प्रकरणांमध्ये काढता येते, तर अंशतः पैसे काढणे विविध जीवन गरजा पूर्ण करते.
वैद्यकीय उपचार: कर्मचारी सहा महिन्यांपर्यंतचे मूळ वेतन आणि महागाई भत्ता किंवा व्याजासह त्यांचे एकूण योगदान, जे कमी असेल ते काढू शकतात. विशेष म्हणजे, वैद्यकीय कारणांसाठी किती वेळा पैसे काढता येतील याची कोणतीही मर्यादा नाही आणि किमान सेवा आवश्यकता नाही.
शिक्षण आणि विवाह: सात वर्षांची सेवा पूर्ण केल्यानंतर, सदस्य त्यांच्या स्वतःच्या ईपीएफ योगदानाच्या ५०% पर्यंत व्याजासह काढू शकतात. तथापि, हा लाभ एखाद्या व्यक्तीच्या कारकिर्दीत तीन वेळा मर्यादित आहे.
घर नूतनीकरण: ज्या सदस्यांनी किमान पाच वर्षे सेवा केली आहे ते त्यांच्या मासिक पगाराच्या १२ पट पर्यंत काढू शकतात.
गृहकर्ज परतफेड: किमान तीन वर्षे सेवा केलेले कर्मचारी गृहकर्ज परतफेड करण्यासाठी त्यांच्या जमा झालेल्या ईपीएफ निधीच्या ९०% पर्यंत पैसे काढण्यास पात्र आहेत.
निवृत्तीपूर्वीच्या गरजा: निवृत्तीपूर्वीच्या वर्षात, सदस्य आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी त्यांच्या निधीपैकी ९०% रक्कम काढू शकतात.
निवृत्ती, परदेशात कायमचे स्थलांतर किंवा दोन महिने किंवा त्याहून अधिक काळ बेरोजगारी यासारख्या विशिष्ट परिस्थितीतच पूर्ण रक्कम काढण्याची परवानगी आहे.
अलीकडील ईपीएफओ EPFO सुधारणा
प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी, ईपीएफओ EPFO ने अनेक डिजिटल उपक्रम सुरू केले आहेत. एक महत्त्वाचा अपडेट म्हणजे आगाऊ दाव्यांसाठी ऑटो-सेटलमेंट थ्रेशोल्ड ₹१ लाख वरून ₹५ लाख पर्यंत वाढवणे, ज्यामुळे सदस्यांना ईपीएफओ EPFO कार्यालयात प्रत्यक्ष भेट न देता निधी जलद उपलब्ध होतो.
ईपीएफ EPF अॅडव्हान्ससाठी अर्ज कसा करावा
ऑनलाइन: सदस्य ईपीएफओ EPFO सदस्य ई-सेवा पोर्टलद्वारे त्यांचा युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN), आधार, पॅन आणि बँक तपशील वापरून दावे दाखल करू शकतात.
ऑफलाइन: ज्यांना प्रत्यक्ष सादरीकरण आवडते ते जवळच्या ईपीएफओ EPFO कार्यालयाला भेट देऊ शकतात आणि ओळख आणि बँक खात्याच्या पुराव्यांसह संयुक्त दावा फॉर्म भरू शकतात.
ईपीएफमधून अंशतः पैसे काढणे महत्त्वाचे का आहे
ईपीएफची अंशतः पैसे काढण्याची सुविधा आयुष्यातील महत्त्वाच्या क्षणांमध्ये आवश्यक आर्थिक मदत देते – मग ते उच्च शिक्षणासाठी निधी देणे असो, वैद्यकीय आणीबाणीचा सामना करणे असो किंवा घरांच्या गरजा पूर्ण करणे असो. तथापि, या पैसे काढण्याचे काळजीपूर्वक मूल्यांकन करणे अत्यंत महत्वाचे आहे, कारण ईपीएफ बचतीतील अकाली घट दीर्घकालीन निवृत्ती सुरक्षेवर परिणाम करू शकते.
शेवटी, ईपीएफ निवृत्ती नियोजनाचा आधारस्तंभ असला तरी, त्याची लवचिकता एखाद्याच्या कामकाजाच्या काळात आर्थिक जीवनरेखा म्हणून तितकेच महत्त्वाचे बनवते – ही वस्तुस्थिती लोक सध्याच्या गरजा आणि भविष्यातील सुरक्षिततेचे संतुलन साधत असताना अधिकाधिक प्रासंगिक होत चालली आहे.
