भारताच्या व्यापार धोरणांवर तीव्र टीका करताना, अमेरिकेचे वाणिज्य सचिव हॉवर्ड लुटनिक यांनी नवी दिल्लीवर जागतिक व्यापाराचा फायदा घेत बाजारपेठेतील प्रवेश मर्यादित करण्याचा आरोप केला आहे. अलिकडच्याच एका मुलाखतीत अॅक्सिओसशी बोलताना लुटनिक म्हणाले की, भारत १.४ अब्ज लोकसंख्येचा अभिमान बाळगतो पण अमेरिकेच्या कृषी निर्यातीच्या बाबतीत त्यांच्याकडे फारसे मोकळेपणा नाही.
हॉवर्ड लुटनिक पुढे म्हणाले की, “भारत १.४ अब्ज लोकसंख्येचा अभिमान बाळगतो, मग ते आमच्याकडून एक बुशेल (२५.४० किलो) मका का खरेदी करत नाहीत? ते आमचे मका खरेदी करणार नाहीत. त्यांनी प्रत्येक गोष्टीवर कर लावला आहे. तुम्ही ते स्वीकारा नाहीतर तुम्हाला जगातील सर्वात मोठ्या ग्राहकासोबत व्यवसाय करणे कठीण जाईल,” असे आहे.
हॉवर्ड लुटनिक यांनी अधोरेखित केले की भारताचा वाढता जागतिक प्रभाव आणि मुक्त बाजारपेठेतील लोकशाही असल्याचा वारंवार दावा असूनही, त्याची संरक्षणवादी भूमिका अमेरिकन व्यवसायांना निराश करत आहे. “हे निष्पक्षतेबद्दल आहे. अमेरिका भारतीय वस्तू मुक्तपणे खरेदी करते, परंतु जेव्हा आपल्याला विक्री करायची असते तेव्हा भिंती उंचावतात,” असे ते म्हणाले.
हॉवर्ड लुटनिक यांनी भारताच्या सवलतीच्या दरात रशियन कच्च्या तेलाच्या वाढत्या आयातीकडेही लक्ष वेधले आहे, जे मॉस्कोविरुद्ध सुरू असलेल्या पाश्चात्य निर्बंधांमुळे वॉशिंग्टनसाठी एक त्रासदायक मुद्दा बनले आहे. वाढीला चालना देण्यासाठी भारताची स्वस्त ऊर्जेची गरज ओळखून, लुटनिक यांनी असा युक्तिवाद केला की अशा खरेदी जागतिक व्यापार राजनैतिकतेतील असंतुलन अधोरेखित करतात.
या चिंता असूनही, अमेरिका आणि भारत संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि गुंतवणुकीत धोरणात्मक भागीदार आहेत. लुटनिक यांनी नमूद केले की वॉशिंग्टन नवी दिल्लीसोबतच्या आपल्या एकूण संबंधांना कमी करण्याची शक्यता नाही परंतु कृषी शुल्कापासून ते तेल खरेदीपर्यंतच्या व्यापारातील त्रासदायक मुद्दे – कायम राहतील यावर त्यांनी भर दिला.
गेल्या आठवड्यात, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतातील राजदूत म्हणून नामांकित केलेले सर्जियो गोर यांनी सिनेटच्या परराष्ट्र संबंध समितीला सांगितले की वॉशिंग्टन आणि नवी दिल्ली व्यापार करारावर “सध्या फार दूर नाहीत” आणि चर्चा “अत्यंत कठीण” टप्प्यात पोहोचल्या आहेत. “अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी पुढील आठवड्यात भारतीय वाणिज्य मंत्री/मंत्रालयाच्या शिष्टमंडळाला अमेरिकेला आमंत्रित केले आहे,” गोर म्हणाले.
Marathi e-Batmya