केंद्राची वित्तीय तूट एप्रिल ते नोव्हेंबर २०२४ दरम्यान पूर्ण वर्षाच्या उद्दिष्टाच्या ५२.५% इतकी होती आणि भांडवली खर्च ११.१ लाख कोटी रुपयांच्या अंदाजपत्रकाच्या ४६.२% इतका होता. मंगळवारी जारी करण्यात आलेला डेटा केंद्राच्या वित्तीय कामगिरीत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करत असताना, आर्थिक वर्ष २५ चे कॅपेक्स लक्ष्य चुकण्याची चिंता कायम आहे.
अधिकृत आकडेवारीनुसार, केंद्राची वित्तीय तूट ८.५ लाख कोटी रुपये होती किंवा नोव्हेंबर २०२४ अखेर १६.१३ लाख कोटी रुपयांच्या अर्थसंकल्पीय उद्दिष्टाच्या ५२.५% होती. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये नोंदवलेल्या ९.१ लाख कोटी रुपयांच्या वित्तीय तुटीच्या तुलनेत ही ६.६% कमी होती.
एप्रिल ते नोव्हेंबर २०२४ दरम्यान केंद्राच्या एकूण पावत्या रु. १८.९४ लाख कोटी होत्या, जे आर्थिक वर्षातील अंदाजपत्रकाच्या ५९.१% होते. या कालावधीत कर महसूल (निव्वळ केंद्राकडे) १४.४३ लाख कोटी रुपये होता आणि कर महसूल ४.२७ लाख कोटी रुपये होता. या आर्थिक वर्षात एप्रिल ते नोव्हेंबर या कालावधीत कर्जेतर भांडवली पावत्या रु. २३,९५३ कोटी होत्या.
केंद्राने केलेला एकूण खर्च २७.४१ लाख कोटी रुपये होता, जो बीई BE च्या ५६.९% इतका आहे. यामध्ये २२.२७ लाख कोटी रुपये महसुली खर्च तर ५.१३ लाख भांडवली खर्च.
अदिती नायर, मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ आणि प्रमुख – संशोधन आणि आउटरीच, आयसीआरए ICRA यांनी नमूद केले की भांडवली खर्चात २१% वाढ झाली आहे, जरी माफक आधारावर आहे. तथापि, केंद्राच्या कॅपेक्समध्ये डिसेंबर २०२४ ते मार्च २०२५ या कालावधीत दरवर्षी ६५% वाढ होणे आवश्यक आहे किंवा रु.चा मासिक रन रेट रेकॉर्ड करणे आवश्यक आहे. १.५ लाख कोटी, FY२०२५ बीई BE पूर्ण करण्यासाठी, जे अधिकाधिक भयावह दिसते, ती म्हणाली. “आम्हाला भीती वाटते की रु.चे कॅपेक्स लक्ष्य आहे. FY2025 साठी ११.१ लाख कोटी रुपये किमान १ लाख कोटी ते १.५ लाख कोटी रुपयांच्या फरकाने चुकतील,” ती पुढे म्हणाली.
निर्गुंतवणूक आणि कर, तसेच अनुदानाच्या अलीकडील पुरवणी मागणीचा परिणाम यामुळे कॅपेक्स लक्ष्यातील अपेक्षित चुकांमुळे कोणतीही कमतरता भरून निघेल अशी अपेक्षा आहे. त्यानुसार, आयसीआरए ICRA ची अपेक्षा आहे की वित्तीय तूट FY2025 बीई BE पेक्षा कमी रु. १६.१ लाख कोटी किंवा जीडीपी GDP च्या ४.९%.
Marathi e-Batmya