Marathi e-Batmya
Related Articles
डिजिटल मार्केटप्लेसमध्ये ग्राहकांच्या हिताचे रक्षण करण्याच्या प्रयत्नात, भारतातील २६ प्रमुख ई-कॉमर्स कंपन्यांनी ‘डार्क पॅटर्न’पासून मुक्त असल्याचे जाहीर केले आहे. या २६ ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्ममध्ये झेप्टो, झोमॅटो, स्विगी, जिओमार्ट आणि बिगबास्केट यांचा समावेश आहे. सर्व २६ कंपन्यांनी घोषित केले आहे की त्यांचे प्लॅटफॉर्म ‘डार्क पॅटर्न’पासून मुक्त आहेत आणि ते कोणत्याही प्रकारची हेरफेर करणारी ‘यूजर इंटरफेस डिझाइन’ वापरत नाहीत.
२६ प्रमुख ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मनी ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाकडे स्वेच्छेने स्व-घोषणापत्रे सादर केली आहेत, ज्यात डार्क पॅटर्न प्रतिबंध आणि नियमन मार्गदर्शक तत्त्वे, २०२३ चे पालन करण्याची पुष्टी केली आहे. मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, या २६ ई-कॉमर्स कंपन्यांनी डार्क पॅटर्नची उपस्थिती ओळखण्यासाठी, मूल्यांकन करण्यासाठी आणि दूर करण्यासाठी अंतर्गत आणि तृतीय-पक्ष ऑडिट केले आहेत. यामध्ये फार्मइझी, झेप्टो मार्केटप्लेस, फ्लिपकार्ट इंटरनेट, मायन्ट्रा डिझाइन्स, वॉलमार्ट इंडिया, मेकमायट्रिप (इंडिया), बिगबास्केट (इनोव्हेटिव्ह रिटेल कॉन्सेप्ट्स), जिओमार्ट (रिलायन्स रिटेल), झोमॅटो, स्विगी, ब्लिंकिट, पेज इंडस्ट्रीज, विल्यम पेन, क्लिअरट्रिप, रिलायन्स ज्वेल्स, रिलायन्स डिजिटल, नेटमेड्स, टाटा १एमजी, मीशो, इक्सिगो, मिल्कबास्केट, हॅम्लीज, अजिओ, टिरा ब्युटी (रिलायन्स रिटेल लिमिटेड), ड्युरोफ्लेक्स प्रायव्हेट लिमिटेड आणि क्युराडेन इंडिया यांचा समावेश आहे.
केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (सीसीपीए) म्हटले आहे की या घोषणा इतर कंपन्यांनाही अशाच प्रकारचे स्व-नियमन स्वीकारण्यास प्रोत्साहित करतील. ग्राहकांना दिशाभूल करणाऱ्या किंवा फसवणाऱ्या या पद्धतींना आळा घालण्यासाठी सरकार प्रयत्न करत आहे. डार्क पॅटर्न म्हणजे फसव्या वापरकर्ता इंटरफेसद्वारे ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मच्या वापरकर्त्यांना फसवण्यासाठी किंवा हाताळण्यासाठी डिझाइन केलेल्या पद्धती आहेत. ते जाणूनबुजून वापरकर्त्यांना वेबसाइट आणि अॅप्सवर जटिल, अनावधानाने आणि अनावधानाने कृती करण्यास प्रवृत्त करतात. यामध्ये दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती, प्रलोभन आणि फसवणूक आणि खोटी निकड यासारख्या विविध हाताळणीच्या पद्धतींचा समावेश आहे.
डार्क पॅटर्न प्रतिबंध आणि नियमन मार्गदर्शक तत्त्वे, २०२३, ३० नोव्हेंबर २०२३ रोजी अधिसूचित करण्यात आली. ते १३ डार्क पॅटर्न ओळखतात आणि त्यांना प्रतिबंधित करतात. यामध्ये खोटी निकड, प्लॅटफॉर्मवर ग्राहकांच्या निवडी पाहणे, लाज किंवा अपराधीपणा निर्माण करणे, जबरदस्तीने कारवाई करणे, सदस्यता घेण्यास प्रवृत्त करणे, इंटरफेस हस्तक्षेप, आमिष दाखवणे (खोट्या किंवा खोट्या ऑफर), ड्रिप प्राइसिंग (खरी किंमत आगाऊ उघड करण्यात अयशस्वी होणे), फसव्या जाहिराती, SaaS बिलिंग आणि मालवेअरचा वापर यासारख्या क्रियाकलापांचा समावेश आहे.
