Marathi e-Batmya
Related Articles
गुरुवारी दलाल स्ट्रीटवरील प्रमुख निर्देशांकांवर मोठ्या प्रमाणावर विक्रीचा दबाव दिसून आला. विमा नियामकाने कमिशन आणि वितरण मोबदल्यांवर (distribution payouts) निर्बंध घालण्याचा प्रस्ताव मांडल्यानंतर वित्तीय क्षेत्रातील समभागांमध्ये (financial stocks) मोठी घसरण झाली, ज्यामुळे सेन्सेक्स १,२०० अंकांहून अधिक खाली आला. कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल १०० डॉलर्सच्या वर जाणे आणि इराण-अमेरिका संघर्षामुळे निर्माण झालेली भू-राजकीय तणावाची स्थिती यामुळे हा दबाव आणखी वाढला.
सेन्सेक्स १,२४७.७१ अंक किंवा १.६७ टक्क्यांच्या घसरणीसह ७३,५८०.५४ अंकांवर बंद झाला. या निर्देशांकाची सुरुवात ७४,२७२.४० अंकांवर झाली होती. निफ्टी ५० निर्देशांक २३,२२१.८० अंकांवर उघडल्यानंतर ३८३.७० अंक किंवा १.६४ टक्क्यांच्या घसरणीसह २३,०६३.१० अंकांवर बंद झाला.
ही विक्री सर्वव्यापी होती; १६ पैकी १४ प्रमुख क्षेत्रीय निर्देशांकांमध्ये घसरण दिसून आली. निफ्टी मिडकॅप ५० मध्ये १.४१ टक्के, निफ्टी मिडकॅप १०० मध्ये १.१९ टक्के आणि निफ्टी स्मॉलकॅप १०० मध्ये ०.७६ टक्क्यांची घसरण झाली. बाजारातील संभाव्य अस्थिरतेचे मोजमाप करणारा ‘इंडिया VIX’ निर्देशांक ९.९० टक्क्यांनी वाढून ११.३७ वर पोहोचला.
आजच्या बाजार घसरणीमागील प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
या घसरणीचे सर्वात मोठे तात्काळ कारण म्हणजे विमा वितरणामधून मोठे उत्पन्न मिळवणाऱ्या विमा वितरक कंपन्या, बँका आणि बिगर-बँकिंग कर्जदात्या कंपन्यांच्या समभागांची झालेली विक्री. विमा नियामकाने कमिशन आणि वितरण मोबदल्यांमध्ये बदल करण्याचा प्रस्ताव मांडल्यानंतर ही विक्री झाली.
पॉलिसीबाजारची (Policybazaar) मूळ कंपनी असलेल्या ‘पीबी फिनटेक’च्या (PB Fintech) समभागांमध्ये ३० टक्क्यांची मोठी घसरण झाली, तर ‘मॅक्स फायनान्शियल’चे (Max Financial) समभागही सुमारे १० टक्क्यांनी खाली आले.
बँकांमध्ये, ॲक्सिस बँकेचे (Axis Bank) समभाग ३.६६ टक्क्यांनी, तर एचडीएफसी बँकेचे (HDFC Bank) समभाग १.३९ टक्क्यांनी घसरले. बजाज फिनसर्व्ह (Bajaj Finserv) २.९८ टक्क्यांनी आणि बजाज फायनान्स (Bajaj Finance) ३.८९ टक्क्यांनी खाली आले.
बुधवारी एका सल्लामसलत दस्तऐवजात (consultation paper) सादर करण्यात आलेल्या या प्रस्तावांचा उद्देश जीवन, आरोग्य आणि वाहन विमा उत्पादनांवरील कमिशन कमी करणे, कर्जाशी जोडलेल्या विमा विक्रीवरील मोबदल्याची मर्यादा निश्चित करणे आणि विमा कंपन्यांच्या खर्चाच्या मर्यादा टप्प्याटप्प्याने कडक करणे हा आहे.
या प्रस्तावित बदलांचा उद्देश पॉलिसीचा खर्च कमी करणे आणि चुकीच्या पद्धतीने विमा विक्री (mis-selling) रोखणे हा आहे. तथापि, बाजारावरील विश्लेषणात उद्धृत केलेल्या विश्लेषकांनी म्हटले आहे की, या सुधारणांमुळे सध्याच्या वितरण पद्धतींमध्ये व्यत्यय येऊ शकतो आणि एजंट व बँकाश्युरन्स चॅनेलवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या उद्योगाच्या वाढीवर परिणाम होऊ शकतो.
मॅक्वेरीने प्रस्तावित कमिशन कपातीला ‘तीव्र’ म्हटले आहे आणि विमा कंपन्या व वितरक त्यांच्या व्यवसाय पद्धतींमध्ये बदल करत असल्याने, यामुळे नजीकच्या काळातील वाढीला फटका बसू शकतो, असे म्हटले आहे.
ब्रोकरेजच्या मते, कमिशन दरांप्रति संवेदनशील असल्यामुळे पीबी फिनटेक विशेषतः असुरक्षित दिसत आहे, तर विमा शुल्क उत्पन्नावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामामुळे ॲक्सिस बँक आणि एचडीएफसी बँकेला त्यांच्या काही प्रतिस्पर्धकांपेक्षा जास्त धोका आहे.
वित्तीय समभागांवरील दबाव संपूर्ण क्षेत्रात दिसून आला.
निफ्टी फायनान्शियल सर्व्हिसेस २५/५० निर्देशांक १.५६% ने घसरला, तर निफ्टी प्रायव्हेट बँक १.७६% ने घसरला. फायनान्शियल सर्व्हिसेस एक्स-बँक २.६२% ने आणि निफ्टी मिडस्मॉल फायनान्शियल सर्व्हिसेस निर्देशांक २.६१% ने घसरला.
बजाज फायनान्स ३.८९% ने, ॲक्सिस बँक ३.६६% ने, बजाज फिनसर्व्ह २.९८% ने आणि कोटक महिंद्रा बँक १.८२% ने घसरली.
एचडीएफसी बँक १.३९% ने, एसबीआय ०.७५% ने आणि आयसीआयसीआय बँक ०.६४% ने घसरली.
प्रमुख निर्देशांकांमध्ये वित्तीय समभागांचे मोठे वजन पाहता, या क्षेत्रातील तीव्र घसरणीचा सेन्सेक्स आणि निफ्टीवर लक्षणीय परिणाम झाला आहे.
बाजारासाठी दुसरी मोठी चिंता कच्च्या तेलाची आहे.
ताज्या बाजार आकडेवारीनुसार, ब्रेंट क्रूड प्रति बॅरल १०२.२४ डॉलरवर व्यवहार करत होते, तर डब्ल्यूटीआय क्रूड ९१.४३ डॉलरवर होते. मागील सत्रात ब्रेंटने १०० डॉलरचा टप्पा ओलांडला होता.
इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी संयुक्त राष्ट्र महासभेत, तेहरान अमेरिकेच्या दबावापुढे ‘कधीही शरणागती पत्करणार नाही’ असे म्हटल्यानंतर ही दरवाढ झाली, ज्यामुळे भू-राजकीय परिस्थिती आणि तेल पुरवठ्यात संभाव्य व्यत्ययाबद्दल चिंता वाढली आहे.
भारतासाठी, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे आयातीचा खर्च वाढू शकतो आणि महागाई, रुपया व कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव येऊ शकतो.
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्स लिमिटेडचे मुख्य गुंतवणूक रणनीतीकार डॉ. व्ही. के. विजयकुमार म्हणाले, “ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत १०२ डॉलर्सच्या वर झालेली मोठी वाढ आणि अमेरिकेच्या १०-वर्षीय बाँड यील्डमध्ये ५.११% पर्यंत झालेली वाढ यांचा आज बाजारावर दबाव राहील. जोपर्यंत जागतिक स्तरावरील हे दोन प्रतिकूल घटक कायम आहेत, तोपर्यंत बाजारात जोरदार सुधारणा होण्याची शक्यता कमीच वाटते.”
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्ष ही गुंतवणूकदारांसाठी आणखी एक मोठी चिंतेची बाब आहे.
अलीकडील घडामोडींमुळे कच्च्या तेलाचा भविष्यातील पुरवठा आणि त्या प्रदेशात निर्माण होऊ शकणारा पुढील व्यत्यय यांबाबत अनिश्चितता वाढली आहे. जागतिक बाँड यील्ड आधीच उच्च पातळीवर असताना, तेलाच्या किमतीत झालेली कोणतीही निरंतर वाढ महागाईचा दबाव आणखी वाढवू शकते.
यामुळे भारतीय शेअर बाजारासाठी कच्च्या तेलाचे दर हा एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक बनला आहे.
विजयकुमार म्हणाले की, बाजारातील सुधारणा ही अंशतः कच्च्या तेलाच्या किमती आणि अमेरिकेच्या बाँड यील्डच्या दिशेवर अवलंबून असेल.
त्यांनी पुढे सांगितले की, जर NSE चा शेअर वाजवी किमतीत उपलब्ध झाला, तर दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी तो आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये समाविष्ट करण्याची एक चांगली संधी ठरू शकते.
बाजारातील घसरण केवळ लार्ज-कॅप स्टॉक्सपुरती मर्यादित नव्हती.
सकाळी ९:४१ वाजता, निफ्टी मिडकॅप ५० १.४१% ने खाली होता, तर निफ्टी मिडकॅप १०० १.१९% ने घसरला. निफ्टी स्मॉलकॅप १०० मध्ये ०.७६% ची घट झाली.
इंडिया व्हीआयएक्स (VIX) जवळपास १०% ने वाढला, ज्यामुळे अपेक्षित अस्थिरतेत वाढ होण्याचे संकेत मिळाले.
विजयकुमार म्हणाले की, देशांतर्गत तरलतेने मिड- आणि स्मॉल-कॅप्सना आधार दिला आहे, आणि वाढलेल्या मूल्यांकनानंतरही या विभागांतील ग्रोथ स्टॉक्सना सातत्यपूर्ण खरेदी मिळत आहे.
त्यांनी नमूद केले की, यामुळे वाजवी मूल्यांकित लार्ज-कॅप्स आणि उच्च मूल्यांकित मिड- आणि स्मॉल-कॅप्स यांच्यात दरी निर्माण झाली आहे.
गुरुवारी झालेली विक्री देशांतर्गत आणि जागतिक घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे होत आहे.
विमा कमिशन आणि वितरण नियमांमधील प्रस्तावित सुधारणा हे तात्काळ कारण आहे, ज्यामुळे विमा वितरक तसेच मोठ्या प्रमाणात विमा शुल्क उत्पन्न असलेल्या बँका आणि एनबीएफसींना फटका बसला आहे. पीबी फिनटेक, ॲक्सिस बँक, एचडीएफसी बँक आणि इतर वित्तीय कंपन्यांच्या शेअर्सवर विक्रीचा दबाव आहे.
त्याच वेळी, इराण-अमेरिका तणाव पुन्हा वाढल्याने ब्रेंट क्रूड पुन्हा १०० डॉलरच्या वर गेले आहे, ज्यामुळे महागाई आणि भारताच्या आयात बिलाबाबत चिंता वाढली आहे. वाढलेले अमेरिकन बाँड यील्ड्स हे आणखी एक जागतिक आव्हान आहे.
एनएसई लिस्टिंग हे सत्रभर एक प्रमुख घटना राहील, परंतु व्यापक बाजारासाठी, वित्तीय कंपन्यांचे शेअर्स, कच्चे तेल आणि भू-राजकीय घडामोडी हे बाजारातील भावना निश्चित करणारे प्रमुख घटक राहण्याची शक्यता आहे.
