संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनानंतर लगेचच GST परिषदेची बैठक होण्याची शक्यता आहे. ५५ वी बैठक विशेषत: विमा उत्पादनांवर आणि २०-लिटर बाटलीबंद पाणी, सायकली, व्यायामाच्या नोटबुक, उच्च श्रेणीतील मनगटी घड्याळे आणि शूज यांसारख्या इतर अनेक वस्तूंवरील जीएसटी दर पुनर्संचयित करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल.
संसदेचे हिवाळी अधिवेशन २५ नोव्हेंबरपासून सुरू होणार आहे आणि २० डिसेंबर रोजी संपणार आहे. एका अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, राजस्थानमध्ये २० ते २५ डिसेंबर दरम्यान परिषदेची बैठक होण्याची अपेक्षा आहे. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन या परिषदेच्या विद्यमान अध्यक्षा आहेत तर वित्त मंत्रालयातील राज्यमंत्री, २८ राज्यांचे मंत्री आणि ३ केंद्रशासित प्रदेशांचे (विधानमंडळांसह) सदस्य परिषदेचे सदस्य आहेत. महसूल सचिव संजय मल्होत्रा सध्या परिषदेचे सचिव आहेत.
बैठकीचा अजेंडा अद्याप निश्चित झालेला नसला तरी काही मुद्दे हाती घेणे जवळपास निश्चित आहे. यामध्ये विमा उत्पादनांसाठी दर संरचना रीजिग, दर तर्कसंगतीकरण समितीची प्रगती, काही वस्तू आणि सेवांवर दर पुनर्रचना आणि नुकसान भरपाई उपकराचे भविष्य यांचा समावेश आहे. विम्यावरील जीओएमने आपले विचारविनिमय पूर्ण केल्याचे दिसते. ३० ऑक्टोबरपर्यंत अहवाल अंतिम करण्यास सांगितले होते.
१९ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या बैठकीत, मंत्री गटा GoM च्या सदस्यांनी ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आरोग्य विमा आणि मुदतीच्या जीवन विम्यावर भरलेल्या प्रीमियममध्ये सूट देण्याची वकिली केली. बिहारचे उपमुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांच्या अध्यक्षतेखाली ही बैठक झाली. “प्रत्येक मंत्री गटाच्या GoM सदस्याला लोकांना दिलासा द्यायचा आहे. ज्येष्ठ नागरिकांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाईल. आम्ही परिषदेला अहवाल सादर करू. यावर अंतिम निर्णय कौन्सिल घेईल,” असे चौधरी यांनी बैठकीनंतर सांगितले होते परंतु अधिक तपशील न देता.
तथापि, मंत्री गटा GoM च्या सदस्याने सांगितले की, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आरोग्य विम्यावरील प्रीमियम आणि ₹ ५-लाख कव्हरेजसह सर्वांसाठी पॉलिसीमध्ये सूट देण्याबाबत एक मत समोर आले आहे. त्याचप्रमाणे, टर्म लाइफ इन्शुरन्सच्या बाबतीत, कुटुंबातील सदस्यांच्या प्रीमियममध्ये पूर्णपणे सूट देण्यात आली आहे, सदस्यांनी सांगितले की इतर सर्व पॉलिसींसाठी, जीएसटी दर १८ टक्केच राहावेत.
परिस्थिती कायम आहे, आरोग्य विमा, मुदत आणि युनिट-लिंक्ड विमा योजनांसाठी प्रीमियमवरील जीएसटी दर १८ टक्के जीएसटी आकर्षित करतो. एंडोमेंट योजनांवर, जीएसटी वेगळ्या पद्धतीने लागू केला जातो. पहिल्या वर्षी भरलेल्या प्रीमियमसाठी तो ४.५ टक्के असला तरी दुसऱ्या वर्षापासून तो २.२५ टक्के आहे. सिंगल प्रीमियम ॲन्युइटी पॉलिसीच्या स्वरूपात जीवन विम्यासाठी, जीएसटी दर १.८ टक्के आहे. सर्व वयोगटांसाठी दर समान आहेत.
चौधरी यांच्या संयोजकत्वाखाली दुसऱ्या मंत्री गटाने GoMने, दर तर्कसंगततेवर देखील त्याच दिवशी बैठक घेतली आणि २०-लिटर पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्याच्या बाटल्या, सायकली आणि व्यायामाच्या नोटबुकवरील कर दर ५ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याची शिफारस करण्यास सहमती दर्शविली परंतु उच्च-वर कर वाढवण्याची सूचना केली. मनगटी घड्याळे आणि शूजवरील कर समाप्त करा “संपूर्ण करामुळे ₹२२,००० कोटींचा महसूल वाढेल. एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, “यामुळे विम्यापासून होणारे महसूल नुकसान भरून काढण्यास मदत होईल.”
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, मंत्री गटाने GoM ने २० लिटर आणि त्याहून अधिक पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्यावरील जीएसटी GST १८ टक्क्यांवरून ५ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. जीएसटी कौन्सिलने जीओएमची शिफारस स्वीकारल्यास, ₹१०,००० पेक्षा कमी किमतीच्या सायकलीवरील जीएसटी १२ टक्क्यांवरून ५ टक्क्यांपर्यंत कमी केला जाईल. तसेच व्यायामाच्या नोटबुकवरील जीएसटी १२ टक्क्यांवरून ५ टक्क्यांवर आणला जाईल.
मंत्री गटाने GoM ने ₹१५,००० वरील शूजवर आणि ₹२५,००० वरील मनगटावरील घड्याळावरील जीएसटी GST १८ टक्क्यांवरून २८ टक्क्यांपर्यंत वाढवण्याची सूचना केली. तत्पूर्वी, सामान्य माणसाला दिलासा देण्यासाठी काही वस्तूंवरील कर १२ वरून ५ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यासह १०० हून अधिक वस्तूंवरील कर दरात बदल करण्यावर चर्चा केली होती. १८ टक्के स्लॅबमधील काही वस्तू, जसे की हेअर ड्रायर, हेअर कर्लर्स आणि सौंदर्य किंवा मेकअपची तयारी जी जीओएमने हाती घेतली आहे, ती पुन्हा २८ टक्क्यांच्या ब्रॅकेटमध्ये येऊ शकते.
जीओएमची शिफारस जीएसटी कौन्सिलकडून घेतली जाईल. आजपर्यंत, चार प्रमुख दर आहेत – ५, १२, १८ आणि २८ टक्के याशिवाय विशेष दर जसे की ०.२५ टक्के (रफ डायमंड), १ टक्के (परवडणारी घरे) आणि ३ टक्के (सोने).
Marathi e-Batmya