Marathi e-Batmya
Related Articles
वॉशिंग्टन : शी जिनपिंग यांच्या अलीकडील अमेरिका दौऱ्यात (Trump-Xi summit analysis) काय घडले, काय यश मिळाले आणि कोणत्या मुद्द्यांवर चर्चा झाली, याबद्दल जोरदार चर्चा सुरू आहे. दरम्यान, ट्रम्प-शी जिनपिंग शिखर परिषदेनंतर आलेल्या एका वक्तव्यामुळे तैवान आणि अमेरिका-चीन संबंधांवर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. चीनमधील अमेरिकेचे राजदूत डेव्हिड परड्यू यांनी सांगितले की, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एकदा चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांना विचारले होते की, चीनला अमेरिकन शस्त्रे खरेदी करण्यात रस असेल का.
परड्यू यांनी रविवारी फॉक्स न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले की, ट्रम्प यांनी इतर देशांना होणाऱ्या अमेरिकेच्या शस्त्रविक्रीचा संदर्भ देत शी यांना विचारले होते की, चीनलाही अमेरिकन शस्त्रे खरेदी करण्यात रस असेल का. तथापि, ट्रम्प यांनी शी यांना हे विधान केव्हा आणि कोणत्या संदर्भात केले, हे स्पष्ट करण्यात आले नाही.
हे वक्तव्य अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अमेरिकेकडून तैवानला होणारी शस्त्रविक्री हा वॉशिंग्टन आणि बीजिंग यांच्यातील एक संवेदनशील मुद्दा बनला आहे. अमेरिका तैवानसाठी सुमारे १४ अब्ज डॉलर्सच्या नवीन शस्त्र पॅकेजला मंजुरी देण्यास विलंब करत आहे. ट्रम्प यांनी यापूर्वी या पॅकेजचे वर्णन चीनसोबतच्या वाटाघाटींमधील एक महत्त्वाचे साधन म्हणून केले होते.
चीनने तैवानला अमेरिकेच्या शस्त्रविक्रीला सातत्याने विरोध केला आहे. बीजिंग तैवानला आपल्या भूभागाचा भाग मानते आणि स्वातंत्र्याच्या कोणत्याही प्रयत्नाला विरोध करते. शिन्हुआ वृत्तसंस्थेने दिलेल्या वृत्तानुसार, ट्रम्प-शी भेटीदरम्यान शी यांनीही ट्रम्प यांना तैवानच्या स्वातंत्र्याला विरोध करण्याचे आवाहन केले.
पर्ड्यू यांच्या वक्तव्यानंतर, अमेरिकन प्रशासनाने परिस्थिती स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. व्हाईट हाऊसने न्यूयॉर्क टाइम्सला सांगितले की, अमेरिकेची चीनला शस्त्रविक्री करण्याची कोणतीही योजना नाही. अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागानेही सांगितले की, अमेरिकन कायद्यानुसार चीनला शस्त्रविक्री करण्यास मनाई आहे आणि चीनला शस्त्रविक्रीचा कोणताही प्रस्ताव किंवा योजना नाही.
या घडामोडीचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू तैवानच्या सुरक्षेशी संबंधित आहे. तैवानचे उप परराष्ट्र मंत्री चेन मिंग-ची यांनी सांगितले की, तैवान सामुद्रधुनीतील परिस्थिती गंभीर आहे आणि चीन आपली लष्करी क्षमता वाढवण्यासाठी सातत्याने संसाधने खर्च करत आहे. ते म्हणाले, “अमेरिकेला तैवानच्या संरक्षणाच्या गरजा समजतात.”
गेल्या आठवड्यात वॉशिंग्टनमध्ये अमेरिका आणि चीन यांच्यात झालेल्या ट्रम्प-शी चर्चेत व्यापार, तंत्रज्ञान, एआय आणि तैवान यासह अनेक विषयांवर चर्चा झाली. दोन्ही देशांनी काही क्षेत्रांमध्ये संवाद आणि सहकार्य सुरू ठेवण्यावर भर दिला, परंतु तैवान आणि अमेरिकेचे शस्त्र नियंत्रण यांसारखे सामरिक मुद्दे अजूनही संवेदनशील आहेत.
