मेमरी अर्थात डेटा सेव्ह करण्याचे संकट कमी होण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नाहीत. एआय डेटा सेंटर्सकडून मेमरीची मागणी वाढल्यामुळे, मेमरी चिप्स अधिक महाग झाल्या आहेत. आता, झोहोचे संस्थापक श्रीधर वेंबू यांनी एकामागोमाग एक पोस्ट शेअर केली आहे, ज्यात त्यांनी एका ताज्या अहवालाचा हवाला दिला आहे. त्या अहवालात म्हटले आहे की, १२ महिन्यांत मेमरीच्या किमती ५०० टक्क्यांनी वाढल्या आहेत.
झोहोच्या संस्थापक श्रीधर वेंबू यांनी दावा केला की, ही दरवाढ आणि वाढत्या एआय टोकनच्या किमती ही एक मोठी समस्या बनत आहे. मेमरीच्या किमती, एआय टोकनच्या किमतींसोबतच, व्यवसाय करणे खूप कठीण झाले आहे. आम्ही किमती वाढवण्यापासून स्वतःला रोखले आहे, पण आता ते कठीण होत आहे, असे त्यांनी लिहिले.
"Memory prices up 500% in 12 months and 10x the lowest level"
Memory prices, along with AI token prices have made business very difficult. We have held back from raising prices but it is becoming hard.
A techncial note: for a long time, programming languages were designed with…
— Sridhar Vembu (@svembu) August 17, 2026
या संदर्भात सांगायचे झाल्यास, टॉम्स हार्डवेअरच्या अहवालानुसार, मेमरीच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. ऑगस्ट २०२५ ते ऑगस्ट २०२६ दरम्यान, काही विशिष्ट किट्ससाठी DDR5 मेमरीच्या सरासरी किमती $90 (अंदाजे ८,६०० रुपये) वरून $425 (अंदाजे ४०,००० रुपये) पर्यंत वाढल्या आहेत.
अधिक क्षमतेच्या किट्सच्या किमतीत तर याहूनही मोठी वाढ झाली आहे. एका १२८ जीबी DDR5-6400 किटची किंमत आता $3,399 (अंदाजे ३,२५,००० रुपये) झाली आहे, जी त्याच्या आतापर्यंतच्या सर्वात कमी नोंदवलेल्या $329 (अंदाजे ३१,४९० रुपये) किमतीच्या १० पट आहे.
श्रीधर वेंबू यांचे वक्तव्य अशा वेळी आले आहे, जेव्हा संपूर्ण टेक इंडस्ट्री वाढत्या किमतींच्या दबावाचा सामना करत आहे. ओप्पो, वनप्लस, विवो आणि नथिंग यांसारख्या फोन उत्पादक कंपन्यांनी गेल्या काही महिन्यांत स्मार्टफोनच्या किमती वाढवल्या आहेत. ॲपलदेखील लवकरच आयफोनच्या किमती वाढवू शकते, अशा अफवा आहेत. असे दिसते की डिव्हाइस उत्पादकांव्यतिरिक्त, झोहोसारख्या सॉफ्टवेअर कंपन्यांनाही याचा फटका बसत आहे.
झोहोचे प्रमुख श्रीधर वेंबू यांना विश्वास आहे की, मेमरीच्या या संकटामुळे आज आपण ज्या प्रकारे प्रोग्रामिंग भाषा तयार करतो, त्याचा अंत होऊ शकतो. खूप काळापासून, मेमरी ‘विनामूल्य’ आहे या गृहितकावर प्रोग्रामिंग भाषा तयार केल्या जात होत्या. ते युग आता संपले आहे, असे वेंबू पुढे म्हणाले.
त्याऐवजी, श्रीधर वेंबू यांनी दावा केला की, प्रोग्रामर्सनी एआयसाठीसुद्धा अधिक कार्यक्षम कंपाइलर्स विकसित करण्याची वेळ आली आहे. त्यांनी लिहिले, आपल्याला एआयच्या वापरासाठीसुद्धा अत्यंत मेमरी-कार्यक्षम भाषा आणि अधिक स्मार्ट कंपाइलर्सची गरज आहे.” पुढे जाऊन, प्रोग्रामिंग भाषा कमी मेमरी कशी वापरू शकतील याचा ते अभ्यास करणार असल्याचे वेंबू यांनी आग्रहाने सांगितले. कोडची सुरक्षितता आणि कोड लिहिण्यातील उत्पादकता ही मेमरीच्या अतिवापराच्या किंमतीवर मिळू शकत नाही. हेच माझ्या संशोधनाचे क्षेत्र आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
त्याच वेळी, वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी एआय कंपन्या जागतिक स्तरावर अधिक डेटा सेंटर्स उभारण्यावर अधिक भर देत आहेत. ओपनएआयने नुकताच सॉफ्टबँकच्या एसबी एनर्जीसोबत अमेरिकेतील ओहायो शहरात १०-गिगावॅट क्षमतेच्या डेटा सेंटरसाठी करार केला आहे – ज्यामुळे हे आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या डेटा सेंटर्सपैकी एक बनले आहे. या कराराला एनव्हिडियाच्या वचनबद्धतेचा अंशतः पाठिंबा आहे.
भारतीय कंपन्यादेखील डेटा सेंटर्स उभारत आहेत. एचसीएलटेकने डेटा सेंटर्समध्ये ३,५०० कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्याची योजना जाहीर केली आहे, तर टीसीएस १-गिगावॅट क्षमतेचे डेटा सेंटर युनिट उभारण्यासाठी तब्बल ७ अब्ज डॉलर्स खर्च करण्याची योजना आखत आहे.
Marathi e-Batmya