इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांनी त्यांच्या कमांडरशी बोलण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक संप्रेषण वापरणे बहुतेकदा थांबवले आहे, संदेश पोहोचवण्यासाठी विश्वासू सहाय्यकावर अवलंबून आहेत, असे द न्यू यॉर्क टाईम्सने शनिवारी वृत्त दिले. त्यांच्या आपत्कालीन योजनांविषयी परिचित असलेल्या तीन इराणी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की शत्रूंना त्यांचा शोध घेणे कठीण व्हावे म्हणून हे केले आहे.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की अयातुल्ला खामेनी एका बंकरमध्ये आहेत आणि जर अधिक वरिष्ठ व्यक्ती मारल्या गेल्या तर त्यांनी त्यांच्या लष्करी कमांडमध्ये बदली निवडली आहे. जर ते मारले गेले तर सर्वोच्च नेते म्हणून पदभार स्वीकारण्यासाठी त्यांनी तीन वरिष्ठ धर्मगुरूंची नावे देखील उमेदवार म्हणून दिली आहेत.
द न्यू यॉर्क टाईम्सच्या मते, यावरून अयातुल्ला खामेनी आणि त्यांच्या राजवटीसाठी परिस्थिती किती गंभीर आहे हे दिसून येते, जी ३० वर्षांपूर्वी सुरू झाली होती. गेल्या आठवड्यात इस्रायलने इराणवर हल्ले केल्यानंतर त्यांनी ही पावले उचलली आहेत.
१९८० च्या दशकात इराकशी झालेल्या युद्धानंतर इस्रायली हल्ले हे इराणने तोंड दिलेले सर्वात मोठे हल्ले आहेत. इराकशी झालेल्या आठ वर्षांच्या युद्धापेक्षा काही दिवसांत या हल्यांमुळे तेहरानला जास्त नुकसान झाले आहे, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
इराणने दररोज प्रतिहल्ले सुरू केले आहेत, ज्यात हैफामधील रुग्णालय आणि तेल शुद्धीकरण कारखाना तसेच इस्रायलमधील धार्मिक इमारती आणि घरे यासारख्या ठिकाणी लक्ष्य केले आहे.
इराणी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की नेतृत्व वेगवेगळ्या परिणामांसाठी तयारी करत आहे, ज्यामध्ये अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प युद्धात सामील होण्याचा निर्णय घेतील की नाही. अधिकाऱ्यांनी अनामिकपणे सांगितले कारण त्यांना अयातुल्ला खामेनींच्या योजनांबद्दल सार्वजनिकपणे बोलण्याची परवानगी नव्हती.
८६ वर्षीय अयातुल्ला खामेनी यांना माहिती आहे की इस्रायल किंवा अमेरिका त्यांना मारण्याचा प्रयत्न करू शकतात. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की ते याला शहीद मानतात. त्यांनी पुढील सर्वोच्च नेत्याची निवड करण्यासाठी जबाबदार असलेल्या तज्ज्ञांच्या सभेला सांगितले आहे, की जर त्यांना मारले गेले तर त्यांनी दिलेल्या तीन नावांमधून त्वरित उत्तराधिकारी निवडा. साधारणपणे, या प्रक्रियेला महिने लागू शकतात.
“सर्वोच्च प्राधान्य म्हणजे राज्याचे रक्षण करणे,” जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठातील प्राध्यापक वली नसर यांनी द न्यू यॉर्क टाईम्सला सांगितले. “हे सर्व गणनात्मक आणि व्यावहारिक आहे.”
सर्वोच्च नेत्याकडे इराणमध्ये व्यापक अधिकार आहेत, ते लष्कर, न्यायपालिका, कायदेमंडळ आणि कार्यकारी यांचे नेतृत्व करतात. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की त्यांचा मुलगा मोज्तबा उमेदवारांमध्ये नाही आणि २०२४ मध्ये हेलिकॉप्टर अपघातात मृत्युमुखी पडलेले माजी राष्ट्रपती इब्राहिम रायसीही नाहीत.
युद्ध सुरू झाल्यापासून, खामेनी दोन रेकॉर्ड केलेल्या व्हिडिओ संदेशांमध्ये दिसले आहेत. एका संदेशात त्यांनी म्हटले आहे की, “इराणचे लोक जबरदस्तीच्या युद्धाविरुद्ध उभे राहतील.”
इराणवरील हल्ल्यांमध्ये लष्करी तळ, अणुस्थळे आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर परिणाम झाला आहे. वरिष्ठ कमांडरसह शेकडो लोक मारले गेले आहेत आणि अनेक नागरिक मृत्युमुखी पडले आहेत.
इराणच्या नेतृत्वाला इस्रायली एजंटांकडून घुसखोरीची भीती देखील आहे. संसदेच्या सभापतींचे सल्लागार महदी मोहम्मदी यांनी द न्यू यॉर्क टाईम्सशी शेअर केलेल्या ऑडिओ रेकॉर्डिंगमध्ये म्हटले आहे की, “आमच्यात मोठ्या प्रमाणात सुरक्षा आणि गुप्तचर यंत्रणेचा भंग झाला आहे हे स्पष्ट आहे; हे नाकारता येत नाही.”
गुप्तचर मंत्रालयाने अधिकाऱ्यांना फोन किंवा इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत. वरिष्ठ नेत्यांना भूमिगत राहण्यास सांगण्यात आले आहे. इराणने इंटरनेटवरही बंदी घातली आहे आणि आंतरराष्ट्रीय कॉल ब्लॉक केले आहेत.
राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांचे प्रवक्ते अली अहमदिनिया म्हणाले, “आम्ही इंटरनेट बंद करून आमच्या देशाची सुरक्षा सुरक्षित करत आहोत.”
इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेने असा इशारा दिला आहे की शत्रूसोबत काम करणाऱ्या कोणालाही रविवारपर्यंत आत्मसमर्पण करावे लागेल अन्यथा फाशीला सामोरे जावे लागेल.
तेहरान मोठ्या प्रमाणात रिकामे आहे, शहरात चौक्या उभारण्यात आल्या आहेत. सुधारणावादी राजकारणी मोहम्मद अली अबताही म्हणाले, “युद्धामुळे आमच्यात आणि सामान्य जनतेत असलेले विभाजन कमी झाले आहे.”
सरकारी टीकाकारांसह अनेक इराणी लोकांनी हल्ल्यांना तोंड देत देशाला पाठिंबा दर्शविला आहे. नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या नर्गेस मोहम्मदी यांनी बीबीसीला सांगितले, “हिंसाचार आणि युद्धातून लोकशाही येऊ शकत नाही.”
Marathi e-Batmya