जुलैमध्ये झालेल्या संसदीय निवडणुकीत झालेल्या ऐतिहासिक पराभवाची जबाबदारी घेण्याच्या त्यांच्या पक्षाकडून वाढत्या मागणीनंतर जपानचे पंतप्रधान शिगेरू इशिबा यांनी रविवारी (७ सप्टेंबर २०२५) पद सोडण्याची घोषणा केली.
ऑक्टोबरमध्ये पदभार स्वीकारणारे इशिबा यांनी एका महिन्यापेक्षा जास्त काळ त्यांच्या पक्षातील बहुतेक उजव्या विचारसरणीच्या विरोधकांच्या मागण्यांना विरोध केला होता. ते म्हणाले की, जपानला देशाच्या आत आणि बाहेरील प्रमुख आव्हानांना तोंड द्यावे लागत असताना अशा पावलामुळे राजकीय पोकळी निर्माण होईल.
त्यांच्या लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाने लवकर नेतृत्व निवडणूक घ्यायची की नाही, जर ते मंजूर झाले तर त्यांच्याविरुद्ध आभासी अविश्वास प्रस्ताव आणायचा की नाही याचा निर्णय घेण्याच्या एक दिवस आधी हा राजीनामा देण्यात आला.
पंतप्रधान शिगेरू इशिबा यांनी एका टेलिव्हिजन पत्रकार परिषदेत सांगितले की, ते त्यांच्या जागी निवडण्यासाठी पक्ष नेतृत्व मतदान घेण्याची प्रक्रिया सुरू करतील आणि सोमवारच्या निर्णयाची आवश्यकता नाही. जर पंतप्रधान पदावर राहिले असते, तर त्यांना त्यांच्या विभाजित पक्षाचे आणि अल्पसंख्याक सरकारचे व्यवस्थापन करण्यासाठी अपरिहार्यपणे संघर्ष करावा लागला असता.
जुलैमध्ये, शिगेरू इशिबा यांच्या सत्ताधारी युतीला एका महत्त्वाच्या संसदीय निवडणुकीत २४८ जागांच्या वरिष्ठ सभागृहात बहुमत मिळवता आले नाही, ज्यामुळे त्यांच्या सरकारची स्थिरता आणखीच धोक्यात आली. या पराभवामुळे खालच्या सभागृहात झालेल्या मागील निवडणुकीत झालेल्या पराभवात भर पडली, जिथे पक्षाच्या नेतृत्वाखालील युतीलाही बहुमत गमावावे लागले.
शनिवारी (६ सप्टेंबर २०२५) कृषी मंत्री शिंजिरो कोइझुमी आणि त्यांचे मानले जाणारे मार्गदर्शक, माजी पंतप्रधान योशिहिदे सुगा यांच्याशी झालेल्या त्यांच्या बैठकीनंतर त्यांचा निर्णय आला, ज्यांनी सोमवार (८ सप्टेंबर २०२५) मतदानापूर्वी शिगेरू इशिबा यांचा राजीनामा घेण्याचा सल्ला दिला होता.
त्यांनी यापूर्वी राहण्याचा आग्रह धरला होता, जपानसमोर अमेरिकेचे शुल्क आणि त्यांचा अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम, वाढत्या किमती, तांदूळ धोरण सुधारणा आणि प्रदेशातील वाढता तणाव यासारख्या मोठ्या आव्हानांचा सामना करत असताना राजकीय पोकळी टाळण्याची गरज यावर भर दिला होता.
गेल्या आठवड्यात एलडीपीने निवडणुकीतील पराभवाचा आढावा स्वीकारल्यानंतर, ज्यामध्ये पक्षाची “पूर्ण फेरबदल” करण्याची मागणी करण्यात आली होती, त्यामुळे सोमवारच्या निकालापूर्वी लवकर नेतृत्व मतदान किंवा शिगेरू इशिबा यांच्या राजीनाम्याच्या विनंत्या जोर धरू लागल्या आहेत.
शिगेरू इशिबा विरोधी भूमिकेसाठी ओळखले जाणारे एक रूढीवादी हेवीवेट तारो असो आणि इशिबा मंत्रिमंडळातील एक मंत्री आणि अनेक उपमंत्र्यांनी लवकर मतदानाची विनंती केली, ज्यामुळे इतरांनाही त्यांचे अनुकरण करावे लागले आहे.
माजी आरोग्य मंत्री नोरिहिसा तमुरा यांनी रविवारी एनएचके टॉक शोमध्ये सांगितले की, पक्षातील फूट थांबवण्याचा आणि पुढे जाण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे सोमवारच्या मतदानापूर्वी इशिबा यांनी वाद “मिटवणे” आणि राजीनामा देण्याचे आवाहन करणे. आर्थिक उपाययोजनांवरील आवश्यक कामांपासून आणि पुढील संसदीय अधिवेशनात विरोधी पक्षांचा पाठिंबा मिळविण्याचे मार्ग शोधण्यापासून पक्ष आधीच विचलित झाला आहे, असे तमुरा म्हणाले.
शिगेरू इशिबा यांनी पक्षनेतेपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर, एलडीपी त्यांच्या पक्षाच्या अध्यक्षीय निवडणुकीची तारीख निश्चित करेल अशी अपेक्षा आहे, जी ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला होण्याची शक्यता आहे.
संभाव्य उमेदवारांमध्ये कोइझुमी, तसेच अति-रूढीवादी माजी आर्थिक सुरक्षा मंत्री साने ताकाची, मुख्य कॅबिनेट सचिव योशिमासा हयाशी, एक मध्यमवर्गीय आणि माजी पंतप्रधान फुमियो किशिदा यांचे अनुयायी यांचा समावेश आहे.
तज्ञांच्या मते, दोन्ही सभागृहात बहुमत नसल्यामुळे, पुढील एलडीपी नेत्याला विधेयके मंजूर करण्यासाठी मुख्य विरोधी पक्षांसोबत काम करावे लागेल, अन्यथा अविश्वास प्रस्तावांच्या सतत धोक्यांना तोंड द्यावे लागेल.
तथापि, विरोधी पक्ष सरकार पाडण्यासाठी मोठी युती स्थापन करण्यासाठी इतके विभाजित आहेत की, अलिकडच्या आठवड्यात, शिगेरू इशिबा यांनी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना जपानवर अमेरिकन प्रशासनाने लादलेले शुल्क दर २५% वरून १५% पर्यंत कमी करण्यास यशस्वीरित्या भाग पाडले. शिगेरू इशिबा यांनी असेही सांगितले की, त्यांचे मुख्य व्यापार वाटाघाटीकार रयोसेई अकाझावा यांनी ट्रम्प यांना त्यांचे पत्र पोहोचवले आहे, ज्यामध्ये जपान-अमेरिका युतीचा “सुवर्ण युग” निर्माण करण्यासाठी त्यांच्यासोबत काम करण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे, ज्यामध्ये अमेरिकन नेत्याला जपानला भेट देण्याचे आमंत्रण देण्यात आले आहे.
शिगेरू इशिबा यांचे वरिष्ठ सहाय्यक, एलडीपीचे सरचिटणीस हिरोशी मोरियामा, पंतप्रधानांनी पदभार स्वीकारल्यापासून कायदे साध्य करण्यासाठी मुख्य विरोधी नेत्यांशी वाटाघाटी करणारे एक प्रमुख व्यक्ती, यांनीही निवडणुकीतील पराभवामुळे २ सप्टेंबर रोजी पद सोडण्याचा आपला इरादा व्यक्त केला आहे, जरी इशिबा यांनी त्यांचा राजीनामा मंजूर केलेला नाही. मोरियामा यांच्या जाण्याने पंतप्रधानांना मोठा धक्का बसला असता.
Marathi e-Batmya