केंद्र सरकारने २० सप्टेंबर रोजी जीएसटी सुधारणा २.० लागू केली तेव्हा ती भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी एक गेम-चेंजर ठरेल अशी अपेक्षा होती. सुधारित कर रचनेमुळे, दर ५% आणि १८% पर्यंत कमी करण्यात आले होते, ज्यामुळे किमती कमी होतील आणि ग्राहकांना अत्यंत आवश्यक असलेला दिलासा मिळेल. ऑटोमोबाईल्स, शिक्षण, आरोग्यसेवा, अन्न प्रक्रिया आणि तंत्रज्ञान यासारख्या मोठ्या प्रमाणात तरुणांचा सहभाग असलेल्या क्षेत्रांसाठी, आशा होती की यामुळे खर्च कमी होण्यास, स्पर्धात्मकता वाढण्यास आणि नवोपक्रमाला चालना मिळण्यास मदत होईल.
तथापि, लोकलसर्कलने अलिकडेच केलेल्या सर्वेक्षणातून वेगळीच गोष्ट सांगितली आहे. सर्वेक्षणातून असे दिसून आले आहे की नवीन जीएसटी दरांचे फायदे अपेक्षित असलेल्या ग्राहकांपर्यंत पोहोचत नाहीत. या सर्वेक्षणाला भारतातील ३४१ जिल्ह्यांमधील ७४,००० हून अधिक ग्राहकांकडून प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये ६४% पुरुष आणि ३६% महिला सहभागी होत्या. चला निष्कर्षांवर एक नजर टाकूया:
बऱ्याच ग्राहकांसाठी, जीएसटी GST २.० चा सर्वात अपेक्षित परिणाम म्हणजे दैनंदिन जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती कमी झाल्या. तथापि, सर्वेक्षणात असे आढळून आले की पॅकेज्ड अन्न आणि औषधांच्या बाबतीत हे प्रत्यक्षात आले नाही.
प्रतिसादकर्त्यांपैकी फक्त १०% लोकांनी पॅकेज्ड अन्नावरील जीएसटी GST दर कपातीचा पूर्ण लाभ घेतल्याचे सांगितले, तर २१% लोकांनी काही प्रमाणात दिलासा दिला.
४७% लोकांनी सांगितले की किंमतीत अजिबात कपात झाली नाही, ज्यामुळे अपेक्षा आणि वास्तवात लक्षणीय तफावत दिसून येते. औषधांसाठीही परिस्थिती अशीच होती, फक्त १०% खरेदीदारांनी पूर्ण लाभ मिळाल्याची पुष्टी केली आणि २४% लोकांनी अंशतः दिलासा दिला. ६०% पेक्षा जास्त ग्राहकांपैकी बहुतेकांनी पूर्वीसारखीच किंमत दिली.
नवीन जीएसटी GST दरांच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या आठवड्यातील डेटाची तुलना केली असता, काही सुधारणा दिसून आली आहे. पॅकेज केलेल्या अन्न उत्पादनांवर पूर्ण किंवा आंशिक लाभ मिळाल्याचे नोंदवणाऱ्या ग्राहकांच्या टक्केवारीत ८०% वाढ झाली आहे, तर पूर्ण लाभ मिळालेल्या ग्राहकांमध्ये ३००% वाढ झाली आहे.
त्याचप्रमाणे, औषधांच्या बाबतीत, पूर्ण किंवा आंशिक लाभ मिळालेल्या ग्राहकांमध्ये ७६% वाढ झाली आहे. तथापि, बदल अजूनही आश्वासन दिलेल्या मोठ्या कपातींपासून दूर आहेत.
इलेक्ट्रॉनिक्स, व्हाईट गुड्स आणि उपकरणांना अन्न आणि औषधांसारख्या जीवनावश्यक वस्तूंपेक्षा थोडा चांगला प्रतिसाद मिळाला. ३४% ग्राहकांनी या उत्पादनांवर पूर्ण जीएसटी कपात झाल्याची पुष्टी केली आणि ३३% लोकांना आंशिक लाभ मिळाला.
तथापि, सुधारणांनंतरच्या पहिल्या आठवड्याच्या तुलनेत, पूर्ण किंवा आंशिक लाभ मिळाल्याची तक्रार करणाऱ्या ग्राहकांच्या संख्येत थोडीशी १५% घट झाली आहे, तर १०% कमी लोकांनी त्यांना पूर्ण लाभ मिळाल्याची पुष्टी केली आहे.
जीएसटी सुधारणा ज्या श्रेणीत अपेक्षितपणे काम करत असल्याचे दिसून येते ती ऑटोमोबाईल क्षेत्रात आहे. सुमारे ७६% कार खरेदीदारांना कमी जीएसटी दरांचा पूर्ण लाभ मिळाल्याचे नोंदवले गेले आहे आणि इतर २४% लोकांना आंशिक लाभ मिळाला आहे.
हे इतर श्रेणींपेक्षा अगदी वेगळे आहे, जिथे फायदे कमी होते.
\वाहने ही एक मोठी खरेदी आहे आणि येथे जीएसटी कपात केल्याने लक्षणीय फरक पडू शकतो, परंतु हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की या क्षेत्रातही, पहिल्या आठवड्यात पूर्ण किंवा आंशिक लाभ मिळालेल्या ग्राहकांच्या संख्येत २४% घट झाली आहे.
Marathi e-Batmya