अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी सांगितले की, इराणमधील लष्करी कारवाया थांबवण्यासाठी अमेरिका तेथील ‘अधिक समंजस राजवटी’सोबत ‘गंभीर चर्चा’ करत आहे. मात्र, त्यांनी असा इशाराही दिला की, जर लवकरच करार झाला नाही आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडली नाही, तर वॉशिंग्टन इराणच्या महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांवर व्यापक हल्ले करू शकते.
‘ट्रुथ सोशल’वरील एका पोस्टमध्ये डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, ‘मोठी प्रगती’ झाली आहे आणि करार होण्याची शक्यता आहे. परंतु त्यांनी असा इशाराही दिला की, जर लवकरच करार झाला नाही आणि हा सामरिक जलमार्ग ‘तात्काळ ‘व्यवसायासाठी खुला’ केला नाही’, तर अमेरिका इराणचे वीज निर्मिती प्रकल्प, तेल विहिरी आणि खारग बेट ‘पूर्णपणे नष्ट’ करून प्रत्युत्तर देईल.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुढे सांगितले की, स्वच्छ पाण्याचा पुरवठा करणाऱ्या विलवणीकरण प्रकल्पांनाही लक्ष्य केले जाऊ शकते. त्यांनी नमूद केले की, या सुविधांना ‘जाणूनबुजून अद्याप स्पर्शही करण्यात आलेला नाही’. मागील राजवटीच्या ४७ वर्षांच्या ‘दहशतवादाच्या राजवटी’दरम्यान इराणने ठार केलेल्या अमेरिकी जवानांच्या ‘प्रतिशोधा’पोटी अशी कारवाई केली जाईल, असे म्हणाले.
गेल्या आठवड्यात ट्रम्प यांनी म्हटले होते की, अमेरिका इराणच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ले १० दिवसांसाठी थांबवेल – ही मुदत ६ एप्रिलपर्यंत आहे.
वाटाघाटी ‘अत्यंत चांगल्या प्रकारे’ पुढे जात आहेत आणि संपर्क ‘प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष’ दोन्ही असल्याचे ट्रम्प यांनी म्हटले असले तरी, इराणने वॉशिंग्टनसोबत कोणतीही थेट चर्चा झाल्याचे नाकारले आहे.
इराणचे संसद अध्यक्ष मोहम्मद बागेर कलिबाफ यांनी, पाकिस्तानकडून कथितरित्या सुलभ केल्या जात असलेल्या प्रयत्नांसह, प्रस्तावित राजनैतिक प्रयत्नांना या प्रदेशात अमेरिकी सैन्याच्या जमवाजमवीसाठीचे एक आवरण म्हणून फेटाळून लावले, ज्यामुळे तेहरानकडून उद्दाम प्रत्युत्तर आले.
पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार म्हणाले की, येत्या काही दिवसांत चर्चा होऊ शकते, परंतु ती थेट असेल की अप्रत्यक्ष, हे अद्याप स्पष्ट नाही.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी लष्करी संघर्ष वाढवणे हा एक पर्याय असल्याचे संकेत दिले आहेत, आणि खारग बेटासारख्या सामरिक मालमत्ता ताब्यात घेण्यासाठी अमेरिकेच्या दीर्घकाळ उपस्थितीची आवश्यकता असू शकते असे सुचवले आहे. इराणने इशारा दिला आहे की ते व्यापक प्रादेशिक संघर्ष वाढवून प्रत्युत्तर देऊ शकते, ज्यामध्ये आखाती देशांना लक्ष्य करणे आणि सागरी वाहतुकीचे मार्ग विस्कळीत करणे यांचा समावेश आहे.
नव्याने सुरू झालेल्या युद्धविराम प्रयत्नांच्या संकेतांदरम्यान, ट्रम्प यांनी पर्शियन आखातातील इराणच्या खारग बेटावरील तेल टर्मिनल ताब्यात घेण्याची शक्यताही उघडपणे व्यक्त केली. “कदाचित आम्ही खारग बेट ताब्यात घेऊ, कदाचित नाही. आमच्याकडे बरेच पर्याय आहेत,” असे ते पूर्वी ‘फायनान्शिअल टाइम्स’ला दिलेल्या मुलाखतीत म्हणाले.
त्यांनी पुढे सांगितले की, इराणने सोमवारपासून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून २० तेल टँकरना “आदराचे प्रतीक” म्हणून जाण्याची परवानगी देण्याचे मान्य केले आहे, जरी या प्रदेशात आधीच सुमारे २,५०० अमेरिकी मरीन सैनिक तैनात आहेत आणि तितकेच सैनिक तैनात केले जात आहेत.
दरम्यान, इराणने सोमवारी संघर्ष संपवण्याचे अमेरिकेचे प्रस्ताव “अवास्तव, तर्कहीन आणि अतिरेकी” म्हणून फेटाळून लावले आणि युद्धाला दुसरा महिना सुरू झाल्याने संपूर्ण प्रदेशात नवीन हल्ले केले.
Marathi e-Batmya