शनिवारी इराणच्या तीन अणुप्रकल्पांवर अमेरिकेने केलेल्या हल्ल्यांना ऑपरेशन मिडनाईट हॅमर असे सांकेतिक नाव देण्यात आले होते, ज्यामध्ये १२५ हून अधिक विमाने आणि एक फसवणूक ऑपरेशन होते ज्यामध्ये पॅसिफिकवर बॉम्बर्स तैनात करून “फसवणूक” केली गेली, असे एका वरिष्ठ अमेरिकन जनरलने रविवारी सांगितले. संपूर्ण ऑपरेशन २५ मिनिटांत पूर्ण झाले आणि इराणी हवाई संरक्षण प्रणालींनी कोणत्याही अमेरिकन लष्करी मालमत्तेवर हल्ला केला नाही.
पत्रकार परिषदेला संबोधित करताना, जॉइंट चीफ ऑफ स्टाफचे अध्यक्ष जनरल डॅन केन म्हणाले की इराणविरुद्धच्या अमेरिकेच्या लष्करी कारवाईत सात स्टिल्थ बी-२ बॉम्बर्सचा समावेश होता. “बॉम्बर्सनी फोर्डो आणि नटान्झ या दोन इराणी अणुप्रकल्पांवर एक डझनहून अधिक ३०,००० पौंड (अंदाजे १३,६०८ किलो) प्रचंड ऑर्डनन्स पेनेट्रेटर बॉम्ब टाकले आणि इस्फहान येथे टोमाहॉक क्षेपणास्त्रे डागण्यात आली,” असे ते म्हणाले.
बॉम्बर्सनी फोर्डो, नतान्झ आणि इस्फहान येथे संध्याकाळी ६.४० वाजता (ईटी) हल्ला केला आणि ७.०५ वाजता (ईटी) इराणी हवाई हद्दीबाहेर गेले. त्यांनी मिसूरी येथील तळावरून उड्डाण केले, ज्यामुळे ११ सप्टेंबर २००१ रोजी झालेल्या हल्ल्यानंतरचा हा सर्वात मोठा बी-२ मोहीम ठरला, असे केन म्हणाले.
डॅन केन यांच्या मते, इराणवरील अमेरिकेच्या हल्ल्यांमध्ये १४ बंकर-बस्टर बॉम्ब, दोन डझनहून अधिक टोमाहॉक क्षेपणास्त्रे आणि १२५ हून अधिक लष्करी विमानांचा समावेश होता. अलिकडच्या मध्य पूर्व संघर्षात अमेरिकेने इराणविरुद्ध या दारूगोळ्याचा वापर केल्याची ही पहिलीच घटना आहे.
“मुख्य स्ट्राइक पॅकेजमध्ये सात बी-२ स्पिरिट बॉम्बर्स होते, प्रत्येकी दोन क्रू मेंबर्स होते, १८ तासांच्या उड्डाणात किमान संप्रेषणासह पूर्वेकडे शांतपणे पुढे गेले,” केन म्हणाले.
गाझा आणि लेबनॉनमधील युद्धे आणि सीरियामध्ये दीर्घकाळापासून हुकूमशाही असलेले राष्ट्राध्यक्ष बशर अल-असद यांना पाडण्यात आल्याने जवळजवळ दोन वर्षांपासून पेटलेल्या प्रदेशात या कारवाईमुळे मध्य पूर्व एका मोठ्या नवीन ज्वालामुखीच्या उंबरठ्यावर आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या अणुकार्यक्रमावर कठोर भूमिका घेतल्याने, पुढील दोन आठवड्यात इस्रायलवर हल्ला करण्यात अमेरिका त्यांच्या बाजूने असेल की नाही हे ठरवणार असल्याचे सांगितले होते. परंतु, दोन दिवसांनंतर, त्यांनी व्हाईट हाऊसच्या सिच्युएशन रूममधून मोहिमेचे निरीक्षण करत हल्ल्यांचे आदेश दिले.
बी-२ बॉम्बर्स त्यांच्या लक्ष्यांकडे कसे गेले हे स्पष्ट करताना, केन म्हणाले, “शुक्रवारी मध्यरात्री ते शनिवारी सकाळी, अमेरिकेच्या खंडातून बॉम्बर्सचा समावेश असलेला एक मोठा बी-२ स्ट्राइक पॅकेज सोडण्यात आला. सामरिक आश्चर्य राखण्याच्या योजनेचा एक भाग म्हणून, पॅकेजचा एक भाग पश्चिमेकडे आणि पॅसिफिकमध्ये एक फसवणूक म्हणून गेला, हा फसवणुकीचा प्रयत्न आहे जो वॉशिंग्टन आणि टाम्पा येथील अत्यंत कमी संख्येतील योजनाकार आणि प्रमुख नेत्यांनाच माहित आहे.”
संध्याकाळी ५ वाजता (ईटी), केन म्हणाले की, एका अमेरिकन पाणबुडीने इराणमधील इस्फहान अणुस्थळावर “मुख्य पृष्ठभागावरील पायाभूत सुविधांच्या लक्ष्यांवर दोन डझनहून अधिक टोमाहॉक लँड अटॅक क्रूझ क्षेपणास्त्रे डागली”.
डॅन केन म्हणाले की, आघाडीच्या बी-२ बॉम्बरने संध्याकाळी ६.४० वाजता (ईटी) फोर्डो अणुऊर्जा केंद्रावर दोन मोठे बंकर-बस्टर बॉम्ब सोडले, आणि पुढे म्हटले की, “उर्वरित बॉम्बर्सनी नंतर त्यांचे लक्ष्य गाठले”.
डॅन केन म्हणाले की, अतिरिक्त लक्ष्यांवर संध्याकाळी ६.४० ते ७.०५ दरम्यान (सर्व वेळ ईटी) हल्ला करण्यात आला.
त्यानंतर अमेरिकन सैन्याने “घरी परतण्यास सुरुवात केली”, असे केन म्हणाले, इराणने अमेरिकेवर येताना किंवा जाताना एकही गोळीबार केला नाही हे लक्षात घेऊन.
त्यांनी असेही म्हटले की, अमेरिकेने “आश्चर्यचकित करणारा घटक” ठेवला पाहिजे यासाठी इस्फहानवर हल्ला करणारे टोमाहॉक क्षेपणास्त्र शेवटचे होते. “असे दिसते की इराणच्या जमिनीवरून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्र प्रणालींनी आम्हाला पाहिले नाही,” ते पुढे म्हणाले.
दरम्यान, ब्रीफिंगमध्ये केनच्या शेजारी उभे असलेले संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी या हल्ल्याला मोठे यश म्हटले आणि इराणचा अणुऊर्जा कार्यक्रम “उध्वस्त” आणि “नाश” झाला असल्याचा दावा केला.
हेगसेथ यांनी पुन्हा सांगितले की ट्रम्प यांनी अमेरिकेचे अध्यक्ष झाल्यापासूनच हे स्पष्ट केले आहे की इराणने “अण्वस्त्रे मिळवू नयेत”.
इराणच्या अण्वस्त्र क्षमतांना धक्का पोहोचवण्याच्या उद्देशाने अमेरिकेने केलेले हल्ले, ऑपरेशन रायझिंग लायन अंतर्गत इराणच्या हवाई संरक्षण प्रणाली आणि क्षेपणास्त्र पायाभूत सुविधांवर इस्रायलच्या नेतृत्वाखालील एका आठवड्यापेक्षा जास्त काळ चाललेल्या हल्ल्यांनंतर झाले.
इस्रायलने १३ जून रोजी हल्ले सुरू केले आणि म्हटले की इराण अण्वस्त्रे विकसित करण्याच्या मार्गावर आहे. इस्रायलकडे अण्वस्त्रे आहेत असे मानले जाते, ज्याची ते पुष्टी किंवा खंडन करत नाही.
इस्रायलने हल्ले सुरू केल्यापासून इराणमध्ये किमान ४३० लोक मारले गेले आहेत आणि ३,५०० लोक जखमी झाले आहेत, असे इराणी सरकारी वृत्तपत्र नूर न्यूजने आरोग्य मंत्रालयाचा हवाला देत म्हटले आहे.
स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार इस्रायलमध्ये २४ नागरिक मारले गेले आहेत आणि १,२७२ लोक जखमी झाले आहेत.
Marathi e-Batmya