राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइन (एनसीएच) ला नेक्स्ट-जनरेशन जीएसटी सुधारणा २०२५ च्या अंमलबजावणीशी संबंधित ३,९८१ कॉल आले आहेत, त्यापैकी ३१% तक्रारी चौकशी म्हणून आणि ६९% तक्रारी म्हणून नोंदवल्या गेल्या आहेत.
ग्राहक व्यवहार विभागाच्या मते, १,९९२ तक्रारी आधीच केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर आणि सीमाशुल्क मंडळाकडे (सीबीआयसी) पाठवण्यात आल्या आहेत, तर ७६१ तक्रारी रिअल टाइममध्ये संबंधित कंपन्यांकडे निराकरणासाठी पाठवण्यात आल्या आहेत.
केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (सीसीपीए) म्हटले आहे की अनेक ग्राहकांनी कोणत्या वस्तूंवर प्रत्यक्षात जीएसटी कपात झाली याबद्दल गैरसमजांवर आधारित तक्रारी दाखल केल्या. “तक्रारींपैकी एका मोठ्या प्रमाणात कोणत्या वस्तूंवर जीएसटी कपात झाली आणि कोणत्यावर झाली नाही याबद्दल गैरसमज अधोरेखित झाले,” असे प्राधिकरणाने नमूद केले.
बहुतेक कॉल दुधाच्या किमतींशी संबंधित होते, ग्राहकांनी आरोप केला होता की सुधारणांनंतर कंपन्यांनी किमती कमी केल्या नाहीत. सीसीपीएने स्पष्ट केले की ताजे दूध आधीच जीएसटीमधून मुक्त होते आणि आता यूएचटी दूध देखील सूट देण्यात आली आहे.
ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवरील इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या खरेदीदारांकडून तक्रारींचा आणखी एक मोठा समूह आला. ग्राहकांनी दावा केला की लॅपटॉप, रेफ्रिजरेटर, वॉशिंग मशीन आणि इतर टिकाऊ वस्तू सुधारणापूर्व जीएसटी दराने विकल्या जात आहेत. सीसीपीएने स्पष्ट केले की टीव्ही, मॉनिटर्स, डिशवॉशर आणि एअर-कंडिशनरसारख्या वस्तूंसाठी जीएसटी २८% वरून १८% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे, तर लॅपटॉप, रेफ्रिजरेटर आणि वॉशिंग मशीन आधीच १८% वर आहेत.
तक्रारींमध्ये घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीही प्रमुख होत्या. सीसीपीएने स्पष्ट केले की एलपीजी ५% जीएसटीवर सुरू आहे आणि सुधारणांमुळे दरात बदल झालेला नाही. दरम्यान, पेट्रोलच्या तक्रारी ग्राहकांच्या श्रद्धेतून उद्भवल्या की किंमती कमी होतील, जरी सीसीपीएने पेट्रोल जीएसटीच्या कक्षेबाहेर राहण्याचा आग्रह धरला.
ग्राहक व्यवहार विभागाने सांगितले की सप्टेंबरमध्ये उद्योग संघटना फिक्की, असोचॅम, सीआयआय, आरएआय, सीएआयटी, स्वयंसेवी ग्राहक संघटना आणि राज्य कायदेशीर मापन विभागांशी सल्लामसलत करण्यात आली होती. कमी केलेल्या जीएसटीचे फायदे किरकोळ किमतींमध्ये दिसून येतील याची खात्री करण्यासाठी उद्योग प्रतिनिधींना आवाहन करण्यात आले.
ग्राहक संरक्षण कायदा २०१९ अंतर्गत जाणूनबुजून जास्त शुल्क आकारणाऱ्या किंवा कर लाभ देण्यात अयशस्वी ठरणाऱ्या कंपन्यांविरुद्ध कारवाई करण्याचा इशारा सीसीपीएने दिला आहे.
एनसीएच त्याच्या मल्टी-चॅनेल प्लॅटफॉर्मद्वारे – टोल-फ्री १९१५, INGRAM पोर्टल, व्हॉट्सअॅप, एसएमएस, एनसीएच अॅप, उमंग अॅप – १७ भाषांमध्ये कार्यरत आहे.
Marathi e-Batmya