कोलकात्यातील ‘चोरबागन सार्वजनिक दुर्गा पूजा’ मंडपात शनिवारी संध्याकाळी झालेल्या चेंगराचेंगरीत किमान १९ जणांचा मृत्यू झाला. एका वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याने एक वृत्तसंस्थेला सांगितले की, अचानक आलेल्या पावसानंतर गर्दीचे योग्य नियोजन न केल्यामुळे आणि दिशाभूल करणाऱ्या घोषणांमुळे निर्माण झालेल्या घबराटीतून ही दुर्घटना घडली असावी अशी शक्यता व्यक्त केली.
त्यांनी सांगितले की, तपास पथकाला एक व्हिडिओ सापडला आहे, ज्यामध्ये एक व्यक्ती मंडप कोसळणार असल्याची घोषणा करताना ऐकू येते.
पोलीस अधिकारी म्हणाले, “आमच्याकडे एक व्हिडिओ फुटेज आहे, ज्यामध्ये मंडप कोसळणार असल्याचे सांगून लोकांना बाहेर पडण्यास सांगितले जात आहे. ही घोषणा कोणी केली आणि ती करण्यामागचे कारण काय होते, याचा आम्ही शोध घेत आहोत.”
अधिकाऱ्याच्या मते, परिस्थितीजन्य पुरावे तसेच स्थानिक रहिवासी आणि प्रत्यक्षदर्शींच्या जबाबांवरून असे दिसून येते की, गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यात आलेला निष्काळजीपणा या दुर्घटनेला कारणीभूत ठरला असावा.
वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, पोलिसांनी असेही शोधून काढले आहे की, घटनास्थळी तैनात असलेले पोलीस कर्मचारी आणि खाजगी सुरक्षा रक्षकांची संख्या अपुरी होती, ज्यामुळे परिस्थिती अधिकच बिघडली.
पोलीस अधिकारी म्हणाले, “पूजा आयोजकांच्या गंभीर गैरव्यवस्थापनाचे पुरेसे पुरावे आम्हाला मिळाले आहेत. मोठ्या संख्येने येणाऱ्या अभ्यागतांच्या नियोजनासाठी कोणतीही ठोस योजना नव्हती; सर्व काही केवळ तोंडी सूचनांच्या आधारे हाताळले जात होते. आम्ही सीसीटीव्ही फुटेज गोळा केले आहे, स्थानिक रहिवासी व प्रत्यक्षदर्शींचे जबाब नोंदवले आहेत आणि आमच्या निष्कर्षांची पडताळणी केली आहे. सुरक्षा कर्मचारी अपुरे होते.”
त्यांनी पुढे सांगितले की, अभ्यागतांना प्रवेश, बाहेर पडण्याचा मार्ग आणि गर्दीच्या हालचालींबाबत मार्गदर्शन करणाऱ्या घोषणा अपुऱ्या होत्या, ज्यामुळे गर्दीच्या वेळी गोंधळाची स्थिती निर्माण झाली.
अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, घटनास्थळावरील प्रवेशद्वार आणि मंडपाबाहेर जाणारा रस्ता, या दोन्ही ठिकाणी अचानक वाढलेली गर्दी सामावून घेण्याइतपत पुरेशी रुंदी नव्हती.
मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी म्हणाले, “गैरव्यवस्थापनामुळे, चेंगराचेंगरीच्या वेळी लोक प्रवेशद्वारातून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत होते. प्रवेशद्वार आणि रस्ता दोन्ही अरुंद असल्याने या दुर्घटनेत भर पडली.”
पश्चिम बंगालमधील विरोधी पक्षनेते यांनीही प्राथमिक तपासाबाबत काही माहिती दिली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, एका सार्वजनिक घोषणेनंतर आणि शिट्ट्या वाजवल्यानंतर ही चेंगराचेंगरी सुरू झाली असावी. “घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या एसीपी (सहायक पोलीस आयुक्त) यांच्या प्राथमिक माहितीनुसार, एका खाजगी सुरक्षा संस्थेने केलेली घोषणा आणि शिट्ट्या वाजवल्या गेल्यामुळे ही घटना घडली,” असे खाजगी वृत्तसंस्थेला सांगितले.
मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी यांनी ज्या कुटुंबांनी आपल्या प्रियजनांना गमावले आहे, त्यांच्यासाठी सरकारी नोकरी आणि २५ लाख रुपयांची भरपाई देण्याची घोषणा केली.
मुख्यमंत्री कार्यालयाकडून (CMO) जारी करण्यात आलेल्या एका व्हिडिओ निवेदनात त्यांनी म्हटले आहे की, “जखमी व्यक्तींच्या वैद्यकीय उपचारांची संपूर्ण जबाबदारी राज्य सरकारने घेतली आहे आणि आम्ही प्रत्येकाला ५ लाख रुपयांची भरपाई देऊ.”
या घटनेची चौकशी करण्यासाठी उच्च न्यायालयाच्या विद्यमान न्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखाली एक तथ्य शोध समिती (फॅक्ट-फाइंडिंग कमिटी) स्थापन करण्याचे आश्वासनही त्यांनी दिले.
दरम्यान, स्थानिक रहिवाशांनी असा आरोप केला आहे की, घटनास्थळी पोलिसांची नियुक्ती अपुरी होती आणि पोलीस प्रामुख्याने व्हीआयपी (VIP) प्रवेशद्वाराजवळ तैनात होते.
या चेंगराचेंगरीच्या घटनेनंतर, कोलकाता पोलिसांनी पूजा आयोजन समितीचे सचिव आणि उपाध्यक्ष यांच्यासह किमान सात जणांना अटक केली आहे.
Marathi e-Batmya