व्यावसायिक विमान प्रवासात क्वचितच पाहायला मिळणाऱ्या एका घटनेत, ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे (CJP) अभिजीत दीपके, सौरव दास आणि आशुतोष रंका यांना दिल्लीत विमान उतरल्यानंतर लगेचच विमानाच्या आतून ताब्यात घेण्यात आले. शनिवारी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात नियोजित असलेल्या आंदोलनापूर्वी ही कारवाई करण्यात आली.
मुंबईहून आलेल्या एअर इंडियाच्या विमानात, प्रामुख्याने महिला पोलीस कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेले दिल्ली पोलिसांचे एक पथक विमान उतरल्यानंतर काही मिनिटांतच शिरले आणि त्यांनी या तिघांना ताब्यात घेतले; यावेळी सहप्रवासी हे सर्व पाहत होते आणि त्याचे व्हिडिओही काढत होते. अनेक मोबाईल कॅमेऱ्यांमध्ये कैद झालेल्या या असाधारण दृश्यांमध्ये, अत्यंत अस्वस्थ झालेले अभिजीत दीपके अधिकाऱ्यांना सांगताना दिसले की, ते “स्वतःहून अटक करून घेण्यासाठीच आले होते”.
सीजेपी CJP ने या कारवाईचा निषेध केला आणि या अटकेला हुकूमशाही तसेच “मुक्तपणे फिरण्याच्या अधिकाराचे उघड उल्लंघन” असल्याचे म्हटले.
शनिवारी जारी केलेल्या निवेदनात कॉकरोच जनता पार्टीने अभिजीत दीपके, सौरव दास आणि आशुतोष रांका यांच्या अटकेचा तीव्र निषेध केला. पक्षाने आरोप केला की, आपल्या नेत्यांना आंदोलनस्थळी पोहोचण्यापासून रोखण्यासाठी पोलिसांनी ही पूर्व-नियोजित कारवाई केली होती आणि शांततापूर्ण निदर्शनांचे नेतृत्व कमकुवत करण्याचा हा प्रयत्न असल्याचे म्हटले.
ताब्यात घेण्यापूर्वी काही क्षण आधी, अभिजीत दीपके यांनी इंस्टाग्रामवर एक व्हिडिओ पोस्ट केला होता. त्यात त्यांनी दावा केला की, दिल्ली विमानतळावर विमानातून खाली उतरत असताना पोलीस त्यांना आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना ताब्यात घेत आहेत.
व्हिडिओमध्ये अभिजीत दीपके असे आरोप करताना ऐकू येतात, “तर, तुम्ही पाहू शकता की दिल्ली पोलीस आम्हाला अटक करण्यासाठी विमानात प्रवेश करत आहेत. ते सर्वजण विमानात येत आहेत. आम्ही नुकतेच उतरलो आहोत. दिल्ली पोलीस अधिकारी पॅसेजमध्ये (aisle) उभे आहेत. ते आम्हाला विमानाच्या आतूनच अटक करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. संपूर्ण दिल्ली पोलीस दलाचे लोक विमानात चढत आहेत… ही नरेंद्र मोदींची भीती आहे… आणीबाणीच्या काळात इंदिरा गांधींनीही असे केले नव्हते. आम्हाला फक्त शांततापूर्ण आंदोलन करायचे होते आणि ते आम्हाला एखाद्या गुन्हेगाराप्रमाणे विमानातून उचलून नेत आहेत.”
मतदार याद्यांच्या ‘विशेष सखोल पुनरावृत्ती’ (SIR) प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेमुळे मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यासाठी सीजेपी CJP ने या निदर्शनांचे आयोजन केले होते. “देश कोणत्या दिशेने चालला आहे हे तुम्ही पाहू शकता. ते आम्हाला थेट विमानातूनच अटक करायला आले आहेत. इंदिरा गांधींनीही असे केले नव्हते. ही हुकूमशाही आहे; दिल्ली पोलीस विमानात घुसले आहेत आणि आम्हाला अटक करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. या, आम्हाला अटक करा. आम्ही अटकेसाठीच इथे आहोत. या, आम्हाला अटक करा… आम्हाला तुमची भीती वाटत नाही,” असे अभिजीत दिपके म्हणताना ऐकू येते.
सीजेपी CJP ने त्यांच्या कायदेशीर विभागाच्या प्रमुख रत्ना सिंग यांचाही एक व्हिडिओ पोस्ट केला; त्यांनी दावा केला की, त्या आपल्या कारमधून घराबाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत असताना त्यांना ताब्यात घेतले जात होते.
व्हिडिओमध्ये सिंग यांनी आरोप केला की, पोलीस अधिकारी सकाळी त्यांच्या घरी आले होते आणि त्यांना सांगण्यात आले होते की त्या तिथे नाहीत. त्यांनी दावा केला की, जेव्हा त्यांनी अधिकाऱ्यांना ताब्यात घेण्याबाबतचे अधिकृत आदेश किंवा सूचना दाखवण्यास सांगितले, तेव्हा त्यांच्याकडे दाखवण्यासारखे काहीच नव्हते.
“ते फक्त एवढेच म्हणाले, ‘आम्हाला तुम्हाला ताब्यात घ्यायचे आहे, आमच्याकडे वरून आदेश आहेत.’ त्यांना हे आदेश नक्की कुठून आले होते, हे मला माहीत नाही,” असे त्या म्हणाल्या.
सिंग यांनी पुढे आरोप केला की, अधिकाऱ्यांनी त्यांना वारंवार कारमधून बाहेर येण्यास सांगितले आणि त्यांना घरीच ताब्यात घेतले जाईल असे सांगितले. त्यांनी दावा केला की, त्यांना तिला इतर कुठेही न्यायचे नव्हते आणि ते तिला त्या जागेवरून जाण्यापासून रोखत होते.
“आणि मी कारमधून बाहेर पडत नाहीये. ते ही जागा सोडून जात नाहीत, त्यामुळे एका अर्थाने मला रस्त्यावरच बेकायदेशीरपणे ताब्यात ठेवण्यात आले आहे,” असे त्या म्हणाल्या.
पक्षाने असाही दावा केला की युट्युबर ध्रुव राठी यांना ताब्यात घेण्यात आले आहे; तसेच सरकारच्या कारभारावर प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या तरुणांना सरकार लक्ष्य करत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला.
“जे तरुण चुकीच्या गोष्टींवर प्रश्न विचारतात आणि गप्प राहण्यास नकार देतात, अशा तरुणांची त्या हुकूमशहाला भीती वाटते,” असे सीजेपी CJP ने एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे.
दिल्ली पोलिसांनी शनिवारी सांगितले की, राजधानीत नियोजित असलेल्या निदर्शनापूर्वी विविध ठिकाणांहून वेगवेगळ्या गटांमध्ये आलेल्या सुमारे ५०० लोकांना त्यांनी ताब्यात घेतले आहे. “विविध ठिकाणांहून वेगवेगळ्या गटांतून येणाऱ्या सुमारे ५०० लोकांना ताब्यात घेण्यात आले आहे. याव्यतिरिक्त, गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असलेल्या जवळपास ५० समाजकंटकांनाही ताब्यात घेण्यात आले आहे, जेणेकरून ते वातावरण बिघडवणार नाहीत किंवा कोणताही गोंधळ निर्माण करणार नाहीत,” असे दिल्ली पोलिसांनी सांगितले.
सुरक्षेच्या उपाययोजनांचा एक भाग म्हणून, नवी दिल्ली जिल्ह्याची २० कार्यान्वित क्षेत्रांमध्ये (operational zones) विभागणी करण्यात आली असून, प्रत्येक क्षेत्रासाठी स्वतंत्र ‘डिटेन्शन सेंटर्स’ (ताब्यात घेतलेल्यांना ठेवण्याची केंद्रे) उभारण्यात आली आहेत, असे पोलिसांनी सांगितले.
राष्ट्रीय राजधानीत कडेकोट सुरक्षा आणि मोठ्या प्रमाणावर बॅरिकेडिंग असताना, जंतर-मंतर आणि संसद मार्ग येथे जमलेल्या अनेक निदर्शकांना ताब्यात घेण्यात आले.
निवडणूक आयोगाविरुद्ध निदर्शने करण्याच्या आपल्या भूमिकेवर सीजेपी (CJP) कार्यकर्ते ठाम असल्याने अनेक ठिकाणी सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, राष्ट्रीय राजधानीत प्रवेश करणाऱ्या मार्गांवर सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे, तर ४६ मेट्रो स्थानके बंद ठेवण्यात आली आहेत.
निदर्शनादरम्यान कोणतीही अनुचित घटना घडू नये यासाठी या सुरक्षा उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत; तसेच २० जुलै रोजी झालेल्या निदर्शनांसारखी परिस्थिती पुन्हा उद्भवू नये, याची खबरदारी पोलीस घेत आहेत.
Marathi e-Batmya