Marathi e-Batmya
Related Articles
२००७ मधील जमीन संपादनाविरोधातील आंदोलनाशी संबंधित एका प्रकरणात काँग्रेसचे उमेदवार मिलन प्रधान यांना शुक्रवारी पश्चिम बंगाल पोलिसांनी अटक केली, अशी माहिती पक्षाच्या राज्य शाखेने दिली. विशेष म्हणजे नंदीग्राम पोटनिवडणुकीत आपला गट त्यांना पाठिंबा देईल, अशी घोषणा माजी मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी केल्यानंतर काही तासांतच ही अटक करण्यात आली.
नंदीग्राममधील प्रस्तावित जमीन संपादनाविरोधात २००७ मध्ये झालेल्या आंदोलनात १४ ग्रामस्थांचा मृत्यू झाला होता. या घटनेने पश्चिम बंगालच्या राजकारणाला नवी दिशा दिली आणि डाव्या आघाडीचे सरकार कोसळून २०११ मध्ये ममता बॅनर्जी सत्तेवर येण्यास मदत झाली.
ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील तृणमूल गटाच्या उमेदवार संचिता प्रधान डे यांनी माघार घेतल्यानंतर, नंदीग्राममधून दुसरा उमेदवार उभा न करण्याचा निर्णय ममता बॅनर्जी यांनी जाहीर केला होता; त्यानंतर लगेचच मिलन प्रधान यांना अटक करण्यात आली.
भाजपविरुद्धच्या लढ्यात ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीशी एकजूट दर्शवण्यासाठी ममता बॅनर्जी यांनी मिलन प्रधान यांना पाठिंबा जाहीर केला.
“आम्ही लढायला तयार आहोत. मला भाजपला भारतातून घालवायचे आहे. आमचा पूर्ण पाठिंबा ‘इंडिया’ आघाडीला आहे,” असे बॅनर्जी यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले.
नंदीग्राम पोटनिवडणुकीला एक महिन्यापेक्षा कमी कालावधी उरलेला असताना, संचिता प्रधान डे यांनी शुक्रवारी आपली उमेदवारी मागे घेतली.
त्यांनी नबान्ना येथील राज्य सचिवालयात मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी यांची भेट घेतल्यानंतर ही माघार घेतली. सुरुवातीला या भेटीचे वर्णन ‘सौजन्याची भेट’ असे करण्यात आले होते, परंतु मुख्यमंत्री सुवेंदु अधिकारी आणि ममता बॅनर्जी यांच्यातील राजकीय वैर तसेच सुवेंदु अधिकारी यांचा नंदीग्रामशी असलेला संबंध पाहता या भेटीने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले.
त्यानंतर ममता बॅनर्जी यांनी सांगितले की, त्यांचा गट डे यांच्या जागी दुसरा उमेदवार उभा करणार नाही आणि त्याऐवजी काँग्रेस उमेदवाराला पाठिंबा देईल.
काही तासांनंतर मिलन प्रधान यांना अटक झाल्याने या निवडणुकीच्या लढतीत आणखी एक वळण आले आहे. तृणमूल काँग्रेसमधील फूट आणि पक्षाचे नाव व चिन्हावरून सुरू असलेला वाद यामुळे ही निवडणूक आधीच चर्चेत राहिली आहे.
विरोधी गटांकडून परस्परविरोधी दावे केले जात असल्याने निवडणूक आयोगाने तृणमूल काँग्रेसचे नाव आणि त्यांचे पारंपरिक ‘फुले आणि गवत’ (flowers and grass) हे चिन्ह गोठवले आहे.
आगामी पोटनिवडणुकीसाठी, ममता बॅनर्जी यांचा गट ‘ममता ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस’ या नावाने आणि ‘फुटबॉल खेळाडू’ या चिन्हावर निवडणूक लढवणार आहे.
विरोधी गटाला ‘डेमोक्रॅटिक तृणमूल काँग्रेस’ हे नाव आणि ‘लिफाफा’ (envelope) हे चिन्ह देण्यात आले आहे. पक्षचे नाव आणि चिन्हावरील परस्परविरोधी दाव्यांचा निवडणूक आयोग विचार करत असताना, ही तात्पुरती व्यवस्था आगामी पोटनिवडणुकांसाठी लागू राहील.
निवडणूक आयोगाने गुरुवारी “ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस” हे नाव आणि “फुले व गवत” (flowers and grass) हे चिन्ह गोठवले; यामुळे १९९८ मध्ये पक्षाच्या स्थापनेपासून त्याच्याशी जोडलेली ही ओळख वापरण्यापासून दोन्ही गटांना रोखण्यात आले.
ममता बॅनर्जी यांनी निवडणूक आयोगाच्या या निर्णयाला भारताच्या लोकशाही इतिहासातील “काळा दिवस” असे संबोधले आणि हा निर्णय “राजकीय पूर्वग्रह आणि सूडबुद्धी” यांतून घेतल्याचा आरोप केला.
एका राजकीय पक्षाचा “अहंकार” सुखावण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला होता, असा दावा त्यांनी केला.
ममता बॅनर्जी यांनी असाही आरोप केला की, त्यांच्या गटाची खाती गोठवण्यात आली आहेत आणि त्यांच्या कार्यकर्त्यांना लक्ष्य केले जात आहे. त्यांनी पोलिसांवर सत्ताधारी भाजपची “शाखा” म्हणून काम करण्याचा आणि त्यांच्या समर्थकांवर पक्ष बदलण्यासाठी दबाव आणण्याचा आरोप केला.
सुमारे १४,००० पक्ष कार्यकर्ते तुरुंगात आहेत आणि स्वतः त्या नजरकैदेत असल्याने त्यांना भेटू शकत नाही, असा दावा त्यांनी केला.
निवडणूक आयोगाच्या या निर्णयाला आपला गट आव्हान देईल असे संकेत देत बॅनर्जी म्हणाल्या, “आम्ही कधीही मान वाकवणार नाही आणि आम्ही पुन्हा जोरदार मुसंडी मारू.”
“जोपर्यंत मी या जगातून जात नाही, तोपर्यंत मी ऑल इंडिया तृणमूल काँग्रेस सोडू शकत नाही,” असेही त्या म्हणाल्या.
हा वाद सुरुवातीला तृणमूलच्या विधिमंडळ पक्षात (आमदारांमध्ये) सुरू झाला, त्यानंतर तो पक्षाच्या संसदीय स्तरापर्यंत पोहोचला आणि अखेरीस निवडणूक आयोगाकडे गेला.
जूनमध्ये, ५८ बंडखोर आमदारांनी ममता गटाचे उमेदवार सोवनदेब चट्टोपाध्याय यांच्याऐवजी हकालपट्टी करण्यात आलेल्या नेते रिताब्रता बॅनर्जी यांना ‘विरोधी पक्षनेते’ म्हणून पाठिंबा दिला. त्यानंतर विधानसभा अध्यक्षांनी रिताब्रता यांना मान्यता दिली.
पाच दिवसांनंतर, काकोली घोष दस्तीदार यांच्या नेतृत्वाखालील २० लोकसभा खासदारांनी ‘एनसीपीआय’ (NCPI) मध्ये प्रवेश केला आणि लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांना पत्र लिहून भाजपच्या नेतृत्वाखालील ‘एनडीए’ला (NDA) स्वतंत्र गट म्हणून पाठिंबा दर्शवला.
आमदारांच्या आणखी एका गटाने समांतर नेतृत्व रचनेला पाठिंबा दिला आणि ज्येष्ठ आमदार अरूप रॉय यांची त्याचे अध्यक्ष म्हणून निवड केली.
त्यानंतर दोन्ही गटांनी निवडणूक आयोगाकडे धाव घेतली आणि तृणमूल काँग्रेसचे नाव व निवडणूक चिन्हावर आपला हक्क सांगितला.
