Marathi e-Batmya
Related Articles
दुसऱ्या वर्षाचा अभियांत्रिकी विद्यार्थी साहिल वाकोडे याने आत्महत्या केल्याच्या तीन दिवसांनंतर, आयआयटी-मुंबईचे प्राध्यापक सूर्यनारायण डूला यांना त्यांच्या प्रशासकीय विभागाच्या डीन पदावरून अधिकृतपणे हटवण्यात आले आहे. शुक्रवारी झालेल्या मध्य-सत्र परीक्षेत प्राध्यापक सुर्यनारायण डूला यांनी साकोडे (वय २२) याला कॉपी करताना पकडले होते, असा आरोप आहे.
१८ सप्टेंबर रोजी साहिल वाकोडेचा मृत्यू झाला. ऊर्जा विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विभागाचे प्राध्यापक असलेले सुर्यनारायण डूला हे परीक्षेदरम्यान पर्यवेक्षक होते आणि त्यांनीच या कथित गैरप्रकाराची माहिती वरिष्ठांना दिली होती. आयआयटी-मुंबईच्या माहितीनुसार, त्यानंतर साहिल वाकोडेचे समुपदेशन करण्यात आले आणि कोणतीही शिस्तभंगाची कारवाई न करता त्याला जाण्याची परवानगी देण्यात आली.
२० सप्टेंबरच्या संध्याकाळी आयआयटी-बॉम्बेचे संचालक प्रा. शिरीष केदारे यांनी आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी सादर केलेल्या १८-कलमी मागण्यांच्या सनदेवर स्वाक्षरी केल्यानंतर सुर्यनारायण डूला यांना अधिष्ठाता पदावरून हटवण्यात आले.
साहिल वाकोडे यांच्या मृत्यू प्रकरणी जबाबदारी निश्चित करणे, त्यामागील परिस्थितीची स्वतंत्र चौकशी आणि संस्थेच्या शैक्षणिक व विद्यार्थी-कल्याण प्रणालीमध्ये सुधारणा करण्याची मागणी करत विद्यार्थी तीन दिवसांपासून आंदोलन करत होते. सुर्यनारायण डूला यांच्या निलंबनाची मागणी या सनदेतील प्रमुख तरतुदींपैकी एक होती.
ज्या परीक्षेत साहिल वाकोडे कथितरित्या मोबाईल फोन वापरून चॅटजीपीटीद्वारे (ChatGPT) उत्तरे शोधत असल्याचे आढळले, त्या परीक्षेत सुर्यनारायण डूला पर्यवेक्षक होते. आयआयटी-बॉम्बेने यापूर्वी म्हटले होते की, साहिल वाकोडे यांनी उत्तरे मिळवण्यासाठी कथितरित्या प्रश्नपत्रिका एका एआय (AI) प्लॅटफॉर्मवर अपलोड केली होती.
संस्थेने सांगितले की, या घटनेनंतर वाकोडे यांचे समुपदेशन करण्यात आले होते आणि या प्रकरणाचा त्यांच्या शैक्षणिक कारकिर्दीवर कोणताही प्रतिकूल परिणाम होणार नाही, असे आश्वासन दिले होते. तसेच, त्या टप्प्यावर त्यांच्याविरुद्ध कोणतीही शिस्तभंगाची कारवाई सुरू करण्यात आली नव्हती, असेही म्हटले.
मात्र, साहिल वाकोडे यांच्या पालकांनी छळ आणि जातीय भेदभावाचा आरोप केला असून, आपल्या मुलाच्या मृत्यूसाठी संस्थेच्या अधिकाऱ्यांना जबाबदार धरले आहे. त्यानंतर, कुटुंबाच्या तक्रारीच्या आधारे नोंदवलेल्या एफआयआरमध्ये सुर्यनारायण डूला यांच्या नावाचा समावेश करण्यात आला. या आरोपांची चौकशी सुरू आहे.
आयआयटी-बॉम्बे फॅकल्टी फोरमने यापूर्वी सुर्यनारायण डूला यांना पाठिंबा दिला होता. ते पर्यवेक्षक म्हणून आपले कर्तव्य बजावत होते आणि त्यांनी प्रस्थापित संस्थात्मक प्रक्रियेनुसारच परीक्षेतील कथित गैरप्रकाराची तक्रार केली होती, असे फोरमने म्हटले होते.
संचालकांनी स्वाक्षरी केलेले १८-कलमी सनद डूला यांच्या निलंबनाच्या मागणीच्या पलीकडे जाते. विद्यार्थ्यांनी साहिल वाकोडे यांच्या मृत्यूच्या सभोवतालच्या परिस्थितीची स्वतंत्र चौकशी, कालमर्यादेत अहवाल, वरिष्ठ प्रशासकांसोबत एक खुली बैठक आणि विद्यार्थ्याची झालेली सार्वजनिक बदनामी याबद्दल माफीची मागणी केली आहे.
आयआयटी-बॉम्बेने साहिल वाकोडे यांच्या मृत्यूच्या संदर्भात पूर्वी जारी केलेल्या निवेदनाबद्दल माफी मागितली आहे आणि स्पष्ट केले आहे की संचालक प्रा. शिरीष केदारे यांनी राजीनामा दिलेला नाही आणि ते आपल्या पदावर कायम राहतील. विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनानंतर प्रा. शिरीष केदारे यांनी राजीनामा दिल्याच्या वृत्तांच्या आणि सोशल मीडियावरील पोस्ट्सच्या पार्श्वभूमीवर हे स्पष्टीकरण आले आहे.
प्रा. शिरीष केदारे यांनी स्वाक्षरी केलेल्या १८-कलमी सनदेसंदर्भातील घडामोडींवर भाष्य करताना संस्थेने हे स्पष्टीकरण दिले आहे.
या मागण्यांमध्ये प्राध्यापकांसाठी आचारसंहिता, मानसिक आरोग्याविषयी जागरूकता, समुपदेशन सेवांमध्ये सुधारणा, शिस्तभंगाच्या प्रक्रियेत बदल आणि विद्यार्थ्यांचे अधिक प्रतिनिधित्व यांचाही समावेश आहे. कॅम्पसमधील विद्यार्थ्यांच्या मानसिक त्रासाचे परीक्षण करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी विद्यार्थी, प्राध्यापक, मानसिक आरोग्य व्यावसायिक आणि बाह्य तज्ञांचा समावेश असलेल्या एका कृती दलाची (टास्क फोर्स) स्थापना करण्याचा प्रस्ताव दिला.
सनदेवर स्वाक्षरी झाल्यानंतर सुर्यनारायण डूला यांचे निलंबन आता औपचारिकपणे झाल्याने, आता लक्ष प्रस्तावित स्वतंत्र चौकशी आणि सुर्यनारायण वाकोडे यांच्या मृत्यूच्या सुरू असलेल्या तपासाकडे वळले आहे.
या तपासात घटनेच्या सभोवतालच्या परिस्थितीची तपासणी केली जाईल आणि त्यानंतर घडलेल्या घटनांसाठी कोणाला जबाबदार धरता येईल का, हे निश्चित केले जाईल.
