एका हिंदू साधूची जमिनीवर मांडी घालून बसलेली मुद्रा; मंदिरातील देणगीवरून एका महिलेसोबत त्याची जोरदार खडाजंगी सुरू आहे. देणगी दिल्यानंतर काही क्षणांतच ती महिला अचानक “चोरी झाली, चोरी झाली” असे ओरडू लागते आणि साधूनेच ते पैसे स्वतःच्या खिशात घातल्याचा आरोप करते. या गोंधळातच एक तिसरी व्यक्ती तिथे येते आणि देणगी पेटीत काही रोख रक्कम टाकते. तो साधू लगेच ती पेटी उचलतो आणि “चोरी माझ्या रक्तातच आहे” असे ओरडत पळून जातो; हे दृश्य पाहून तिथे उपस्थित असलेले लोक उपहासाने हसतात.
हे दृश्य दिल्लीच्या ‘मंडी हाऊस’मध्ये सादर केल्या जाणाऱ्या एखाद्या उपहासात्मक पथनाट्यासारखे वाटू शकले असते. पण यात अभिनय करणारे लोकसभेचे सदस्य होते आणि रंगमंच स्वतः संसद होता.
तो साधू म्हणजे बिहारमधील पूर्णियाचे काँग्रेस खासदार पप्पू यादव होते. ती महिला समाजवादी पक्षाची खासदार होती. रोख रक्कम घेऊन आलेली ती व्यक्ती म्हणजे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी होते. पार्श्वभूमीवर डिंपल यादव यांच्यासह विरोधी पक्षाचे इतर खासदार हे सर्व पाहत होते.
राम मंदिर उभारणीसाठी मिळालेल्या देणगीतील कथित अफरातफरीच्या मुद्द्यावरून भाजपच्या नेतृत्वाखालील एनडीए (NDA) सरकारवर दबाव आणण्यासाठी हे खासदार एकत्र आले होते. या प्रकरणात रोख रक्कम, सोने आणि इतर स्वरूपातील देणगीचा मोठा हिस्सा मंदिर कर्मचाऱ्यांनीच हडपल्याचा आरोप होता. या प्रकरणाने ‘श्री राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र’ म्हणजेच मंदिर ट्रस्टच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण केले. यावरून मोठा गदारोळ झाल्यानंतर विश्व हिंदू परिषदेचे सरचिटणीस आणि प्रमुख नेते चंपत राय यांनी राजीनामा दिला.
'चढ़ावा चोर – गद्दी छोड़'
– कांग्रेस अध्यक्ष व राज्यसभा में नेता प्रतिपक्ष श्री @kharge और नेता विपक्ष श्री @RahulGandhi की मौजूदगी में 'चढ़ावा चोरी' के खिलाफ विपक्ष के सांसदों का प्रदर्शन
📍 संसद परिसर pic.twitter.com/6r6YzN6J0v
— Congress (@INCIndia) July 31, 2026
संसदेतील हे सादरीकरण काही एकटे-दुसरे कृत्य नव्हते. चिन्हे (प्रतीके) आणि उपहासाच्या माध्यमातून राजकीय संदेश पोहोचवण्याच्या एका व्यापक रणनीतीचाच हा भाग असल्याचे दिसते. “चंदा चोर कुठे सापडतील? भाजपच्या कार्यालयात” — NEET परीक्षेचा पेपर फुटल्याच्या (पेपर लीक) प्रकरणावरून ‘जनरेशन झेड’ (Gen Z) मधील अनेक तरुण निदर्शने करत असताना दिल्लीच्या जंतर-मंतरवर ही घोषणा घुमली.
भाजपाई और उनके संगी-साथी ‘भेष’ की नहीं, ‘देश’ की चिंता करें।
भाजपाइयों को सच बुरा लगा क्या?#CC_to_CC pic.twitter.com/u39yXXy8ca
— Akhilesh Yadav (@yadavakhilesh) July 31, 2026
विरोधी पक्षांनी याची दखल घेतल्याचे दिसून येते. पुढील वर्षी उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुका होणार असल्याने, काँग्रेस आणि समाजवादी पक्षाने राम मंदिर देणगीतील कथित अफरातफरीच्या मुद्द्यावरून भाजपवरचा हल्ला अधिक तीव्र केला आहे; या मुद्द्याचे रूपांतर एका मोठ्या राजकीय वादात करण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे.
देणगीतील कथित घोटाळ्याचे प्रकरण अशा वेळी समोर आले जेव्हा NEET पेपर फुटीमुळे विद्यार्थी आणि नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर असंतोष निर्माण झाला होता. आता विरोधी पक्ष या दोन प्रकरणांमध्ये राजकीय साधर्म्य शोधण्याचा प्रयत्न करत आहेत, जेणेकरून भाजपचे ‘मंदिर-केंद्रित राजकारण’ कमकुवत करता येईल आणि तरुण मतदारांमधील नाराजीचा लाभ उठवता येईल.
या आरोपांना उपहासात्मक मोहिमा आणि हटके (अपरंपरागत) निदर्शनांच्या माध्यमातून मांडण्याची त्यांची रणनीती दिसते. पुढील वर्षी होणाऱ्या उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीत निर्णायक भूमिका बजावणाऱ्या तरुण मतदारांपर्यंत हा मुद्दा प्रभावीपणे पोहोचवणे हा त्यामागचा उद्देश आहे.
Marathi e-Batmya