Marathi e-Batmya
Related Articles
अनेक आठवड्यांच्या तयारीनंतर, सोशल मीडियावरील संदेशांनंतर आणि काही स्थलांतरितांच्या मते, मोरोक्कन अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या “त्या मार्गाने जा” या निर्देशांनंतर, सुमारे ६०,००० स्थलांतरित दोन दिवसांत स्पेनच्या उत्तर आफ्रिकेतील सेउटा या प्रदेशात घुसले. त्यांनी सागरी सीमा पोहून, कुंपणे चढून या प्रदेशाकडे धाव घेतली.
गुरुवार आणि शुक्रवारी सेउटामध्ये झालेल्या या अभूतपूर्व गर्दीमुळे युरोपभर राजकीय वादळ निर्माण झाले, या प्रदेशावर प्रचंड ताण आला आणि मोरोक्कोमधून सीमा ओलांडण्याच्या प्रयत्नात डझनभर लोकांचा मृत्यू झाला. शुक्रवार दुपारपर्यंत, स्पॅनिश अधिकाऱ्यांनी सांगितले की ४८,३०० लोक मोरोक्कोला परतले होते.
या संकटामुळे एक मोठा प्रश्नही निर्माण झाला: युरोपमधील सर्वाधिक कडक सुरक्षा असलेल्या सीमेवर हजारो लोक जवळजवळ एकाच वेळी एकत्र कसे आले?
स्थलांतरितांची वर्णने, ‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’ आणि ‘फायनान्शिअल टाइम्स’चे वृत्तांकन, आणि सीमेवरील फुटेज यांमधून सोशल मीडियावरील संघटन, समुद्रमार्गे जाण्याची तयारी, मोरोक्कोमधील नोकऱ्यांबाबतची निराशा आणि स्पॅनिश सर्वोच्च न्यायालयाच्या अलीकडील निकालानंतर स्थलांतरितांना परत पाठवले जाऊ शकते की नाही याबद्दलची अनिश्चितता, या सर्वांच्या एकत्रित परिणामाकडे लक्ष वेधले जाते.
सेउटा येथे पोहोचलेल्या काही स्थलांतरितांनी सांगितले की, मोरोक्कन सुरक्षा कर्मचारी त्यांना स्पॅनिश प्रदेशाकडे जाण्याचा निर्देश देत असल्याचे दिसले.
“ते फक्त ‘त्या मार्गाने जा, त्या मार्गाने जा’ असे म्हणत राहिले,” असे २६ वर्षीय युसेफ अलाउईने ‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’ला सांगितले. त्याच्या म्हणण्यानुसार, पोलीस अधिकाऱ्यांनी सेउटाकडे जाणाऱ्या मार्गाकडे बोट दाखवले होते.
अलाउईने सांगितले की, अखेरीस तो सागरी सीमा पोहून पार करून गेला.
तथापि, इतर वृत्तांनुसार मोरोक्कन अधिकारी देखील लोकांना सेउटा येथे पोहोचण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न करत होते. सीमेजवळील छायाचित्रांमध्ये मोरोक्कन पोलीस आणि सुरक्षा दल फ्निदेकजवळ, सीमा ओलांडण्याच्या ठिकाणाजवळ, तरुणांच्या गटांना सामोरे जाताना दिसत होते, ज्यात पाण्याचे फवारे (वॉटर कॅनन) वापरण्याचाही समावेश होता.
गुरुवार आणि शुक्रवारी मोरोक्कोमधील अनेक ठिकाणी, सुरक्षा दल लोकांना उत्तरेकडे प्रवास करण्यापासून रोखत असल्याचे दिसून आले. रबातमध्ये, काही प्रवाशांना ट्रेनमध्ये चढण्यापासून रोखण्यात आले, तर काही स्थानिक सेवा रद्द करण्यात आल्या.
शुक्रवार संध्याकाळपर्यंत मोरोक्कन सरकारने या गर्दीच्या वाढीबद्दल सार्वजनिकरित्या स्पष्टीकरण दिले नव्हते.
‘फायनान्शिअल टाइम्स’ने दिलेल्या वृत्तानुसार, हे मोठ्या प्रमाणावरील स्थलांतर गेल्या काही दिवसांपासून वाढत होते, आणि मागील आठवड्यातच सुमारे १,८०० लोकांनी एका संरक्षक भिंतीला वळसा घालून पोहत सेउटामध्ये प्रवेश केला होता.
काही संभाव्य स्थलांतरितांनी खास या प्रवासासाठी पोहण्याचे धडे घेतले होते किंवा स्वतःहून पोहायला शिकले होते.
फेसबुक ग्रुप्सवर, लोकांनी फ्लिपर्स आणि वेटसूट्स विक्रीसाठी पोस्ट केले होते. इतरांनी समुद्राच्या स्थितीबद्दल अरबी भाषेत माहिती शेअर केली आणि सेउटाच्या ताराजल बीचकडे जाणारे मार्ग दाखवणारे गूगल मॅप्सचे स्क्रीनशॉट पोस्ट केले.
गुरुवार सकाळपर्यंत, पायी, सायकली, कार आणि मोठ्या वाहनांमधून गट मोरोक्को-सेउटा सीमेकडे जाऊ लागले होते.
सीमेजवळ काही स्थलांतरित एका डंप ट्रकमधून उतरताना दिसले, तर मोरोक्कन जेंडरमे वाहतुकीवर लक्ष ठेवून होते.
सेउटाच्या दिशेने निघालेले लोक मग तीव्र उतारावरून एका अरुंद किनाऱ्याकडे गेले आणि त्यानंतर पाण्यात उतरता येईल अशा ठिकाणी पोहोचले. अनेकांनी वॉटरप्रूफ पाऊचमध्ये स्मार्टफोन ठेवले होते.
पोहोण्याचा सर्वात लहान थेट मार्ग फक्त काहीशे मीटरचा होता, परंतु गर्दी आणि जोरदार प्रवाहामुळे काहींना तासनतास पाण्यातच राहावे लागले. सेउटा येथील स्थलांतरितांच्या वाढीवर फायनान्शिअल टाइम्सचा अहवाल.
हा प्रवास लवकरच जीवघेणा ठरला.
द न्यूयॉर्क टाइम्सने उद्धृत केलेल्या स्पॅनिश अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, सेउटाला पोहोचण्याचा प्रयत्न करताना तीन डझन स्थलांतरितांचा मृत्यू झाला. फायनान्शिअल टाइम्सने, स्पॅनिश पोलीस आणि स्थानिक माध्यमांचा हवाला देत, मृतांचा आकडा किमान ५७ असल्याचे वृत्त दिले.
जे लोक बुडून मरण पावले होते, त्यांच्या मृतदेहांजवळून पोहत गेल्याचे स्थलांतरितांनी सांगितले.
ताराजल बीचवर, खडकांवर आपटल्यामुळे झालेल्या जखमा आणि ओरखडे घेऊन लोक पाण्यातून बाहेर आले. फुटेजमध्ये स्थलांतरित पूर्णपणे भिजलेले, काही जखमी आणि इतर सायकली घेऊन येताना दिसत होते.
किनाऱ्यावरील छायाचित्रांमध्ये समुद्रात बेवारस चपला, सँडल आणि कपडे तरंगताना दिसत होते.
सेउटाची लोकसंख्या केवळ सुमारे ८३,००० असल्याने, या स्थलांतराची व्याप्ती विशेषतः धक्कादायक होती. या प्रदेशाच्या सरकारचे प्रमुख, जुआन जेस विवाझ यांनी या परिस्थितीचे वर्णन “पूर्णपणे असहनीय” असे केले.
अनेक स्थलांतरितांसाठी, सेउटामध्ये पोहोचणे म्हणजे युरोपमध्ये पोहोचण्यासारखे मानले जात होते. परंतु, या स्पॅनिश प्रदेशात प्रवेश करणे म्हणजे मुख्य भूमी स्पेन किंवा युरोपियन युनियनमधील इतरत्र पुढे प्रवास करता येईलच असे आपोआप नव्हते.
सेउटा आणि मेलिल्ला हे उत्तर आफ्रिकेतील स्पॅनिश प्रदेश आहेत आणि ते युरोपियन युनियन व शेंगेन क्षेत्र या दोन्हींचा भाग आहेत. तथापि, ते विशेष व्यवस्थेअंतर्गत कार्यरत आहेत, ज्यानुसार मुख्य भूमी स्पेन आणि उर्वरित युरोपियन युनियनमध्ये प्रवास करण्यासाठी पासपोर्ट किंवा ओळखपत्राची तपासणी आवश्यक असते.
‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’ने उद्धृत केलेल्या एका वरिष्ठ युरोपियन युनियन अधिकाऱ्याच्या मते, अलीकडेच आलेल्यांपैकी कोणीही मुख्य भूमी स्पेन किंवा युरोपियन युनियनच्या इतर सदस्य राष्ट्रांमध्ये पुढे प्रवास केलेला नाही.
सेउटा येथील स्थलांतरित स्वागत केंद्र आधीच पूर्ण भरले होते आणि नवीन येणाऱ्यांसाठी बंद करण्यात आले होते. त्याऐवजी, काही स्थलांतरित स्पॅनिश पोलीस आणि रेड क्रॉस कार्यकर्त्यांच्या देखरेखेखाली जमिनीवर रांगेत बसले होते.
शुक्रवारी संध्याकाळी ६ वाजेपर्यंत, स्पेनने सांगितले की ४८,३०० लोक स्वेच्छेने मोरोक्कोला परतले आहेत. नंतर, युरोपियन युनियनचे स्थलांतर आयुक्त मॅग्नस ब्रुनर म्हणाले की “जवळजवळ सर्वजण” परत गेले आहेत.
बऱ्याच स्थलांतरितांसाठी, यामागील प्रेरणा सरळ होती: काम आणि एक चांगले जीवन.
२३ वर्षीय झकारिया लाहमेर म्हणाला, “मला मोरोक्कोमध्ये राहायचे नाही, मला युरोपमध्ये राहायचे आहे. मला नोकरी हवी आहे, मला आनंद हवा आहे.”
आणखी एक मोरोक्कन स्थलांतरित, २४ वर्षीय अजोब एल-अरोट याने हे आणखी थेटपणे सांगितले: “तुम्ही विचाराल की सर्वजण का आले — कारण मोरोक्कोमध्ये काम नाही.”
जागतिक बँकेनुसार, २०२५ मध्ये देशाने दशकातील सर्वात मजबूत आर्थिक वाढ नोंदवली असली तरी, मोरोक्कोमध्ये २४ वर्षांखालील लोकांमध्ये बेरोजगारी सुमारे २२ टक्के राहिली आहे.
स्पेनमध्ये पोहोचल्याने कायदेशीर दर्जा मिळवण्याचा मार्ग मिळू शकतो, या धारणेला स्पॅनिश सरकारच्या स्थलांतर धोरणांनीही हातभार लावला असावा.
स्पेनने या वर्षी जाहीर केले की, दहा लाखांहून अधिक स्थलांतरितांना त्यांचा दर्जा औपचारिक करण्यासाठी अर्ज करण्याची परवानगी दिली जाईल.
स्पेनच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा अलीकडील एक निकाल देखील सोशल मीडियावर चर्चेचा प्रमुख विषय बनला. ‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’ने उद्धृत केलेल्या वृत्तानुसार, काही स्थलांतरितांचा असा विश्वास होता की या निकालाचा अर्थ असा आहे की, समुद्रातून स्पेनला पोहोचण्याचा प्रयत्न करताना अडवलेल्या लोकांना सहजपणे परत पाठवता येणार नाही.
या अर्थामुळे सीमा ओलांडण्याचे आकर्षण वाढले असावे.
ऑनलाइन फिरणाऱ्या संदेशांनी एकाच वेळी हजारो लोकांना सीमेकडे आणण्यात मोठी भूमिका बजावली असल्याचे दिसते.
सेउटा येथे मुलाखत घेतलेल्या स्थलांतरितांनी सांगितले की, सीमा खुली असल्याचा दावा करणाऱ्या पोस्ट त्यांनी अलीकडेच पाहिल्या होत्या.
मोरोक्कोचे विरोधी पक्षाचे नेते अब्दुल्ला अबाकिल म्हणाले की, स्पॅनिश सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालावर आणि स्थलांतरितांवर होणाऱ्या त्याच्या संभाव्य परिणामांवर चर्चा करणाऱ्या सोशल मीडिया संदेशांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे.
‘फायनान्शिअल टाइम्स’ला असे आढळून आले की, प्रत्यक्ष तयारीसाठी ऑनलाइन गटांचा वापर केला जात होता, ज्यात वापरकर्ते समुद्राची स्थिती, मार्ग आणि समुद्र ओलांडण्यासाठी लागणाऱ्या उपकरणांची देवाणघेवाण करत होते.
याचा परिणाम म्हणजे, ही एक अशी चळवळ होती जी उत्स्फूर्त जमावापेक्षा खूपच अधिक संघटित वाटत होती.
या मोठ्या प्रमाणावरील समुद्र ओलांडण्याच्या प्रकारामुळे, स्पेन आणि मोरोक्को यांच्यातील राजनैतिक तणावाने यात भूमिका बजावली आहे का, याबद्दलच्या अटकळांनाही वाव मिळाला आहे.
स्पेनचे पंतप्रधान पेद्रो सांचेझ यांनी या महिन्याच्या सुरुवातीला अल्जेरियाला भेट दिली होती, आणि दोन्ही देशांनी या शरद ऋतूमध्ये एक उच्चस्तरीय शिखर परिषद आयोजित करण्याचे मान्य केले आहे. स्थलांतर, दहशतवादविरोधी मोहीम आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे.
स्पेन आणि अल्जेरिया यांच्यात स्पेनला अल्जेरियाकडून होणारा नैसर्गिक वायूचा पुरवठा वाढवण्याबाबतही चर्चा होत असल्याचे वृत्त आहे.
मोरोक्को आणि अल्जेरिया हे दीर्घकाळापासून प्रतिस्पर्धी आहेत, आणि काही तज्ञांच्या मते स्पेनचे अल्जेरियासोबतचे वाढते संबंध रबातला (मोरोक्कोचे मुख्यालय) संतप्त करू शकतात.
बार्सिलोनामधील पोम्पेउ फाब्रा विद्यापीठातील वरिष्ठ संशोधक लॉरेन्झो गॅब्रिएली, जे सेउटामधील स्थलांतराचा अभ्यास करतात, म्हणाले की अल्जेरियासोबतचे संबंध “बऱ्यापैकी मध्यवर्ती” भूमिका बजावू शकतात.
परंतु पुरावे अजूनही संमिश्र आहेत.
काही स्थलांतरितांनी असा आरोप केला की मोरोक्कन अधिकाऱ्यांनी त्यांना सेउटाकडे निर्देशित केले, तर दुसरीकडे मोरोक्कन सैन्य लोकांना सीमेवर पोहोचण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे छायाचित्रांमध्येही दिसून आले.
शुक्रवारी सांचेझ यांनी सेउटाचा दौरा केला आणि सीमेवर ४०० अतिरिक्त सुरक्षा दल पाठवण्यात आल्याची घोषणा केली.
“ही विभागणीची वेळ नाही,” असे सांचेझ यांनी सोशल मीडियावर लिहिले. “ही एक मजबूत आणि एकसंध युरोपीय संघ (E.U.) तयार करत राहण्याची वेळ आहे.”
अनेक युरोपीय सरकारांची प्रतिक्रिया तीव्रपणे भिन्न होती.
इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी स्पेनचे शेंगेन करारातील सदस्यत्व निलंबित करण्याची मागणी केली, तर फ्रान्सने स्पेनसोबतच्या आपल्या सीमेवर अधिक कडक नियंत्रणे जाहीर केली.
युरोपमधील अति-उजव्या विचारसरणीच्या राजकारण्यांनीही या संकटाचा वापर करून अधिक कठोर स्थलांतर नियंत्रणाची मागणी केली.
व्हाइट हाऊसनेही या टीकेत सहभाग घेतला. प्रवक्त्या अॅना केली म्हणाल्या की, अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युरोपला अशा धोरणांच्या
परिणामांबद्दल खूप आधीच इशारा दिला होता, ज्या धोरणांमुळे प्रशासनाच्या मते मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर शक्य झाले.
तरीही, सेउटाच्या किनाऱ्यावरील स्थलांतरितांसाठी ही व्यापक राजकीय लढाई दूरची वाटत होती.
समुद्रात तासन् तास घालवल्यानंतर काहीजण भुकेले आणि थकलेले होते.
टांजियरचा २६ वर्षीय उप-शेफ, सौफियान एझ-झनाफ्री म्हणाला, “आम्ही दोन दिवसांपासून काहीही खाल्लेले नाही.”
एका क्षणासाठी, हजारो लोक अशा ठिकाणी पोहोचले होते, ज्याला ते युरोपचे प्रवेशद्वार मानत होते.
काही तासांतच, वास्तव खूप वेगळे होते: एक गर्दीने भरलेला प्रदेश, एक बंद स्वागत केंद्र, मागे सोडलेला एक जीवघेणा सागरी प्रवास आणि बहुतेकांसाठी मोरोक्कोला परतीचा प्रवास.
