अलीकडील युजीसी नेट (UGC NET) संबंधित समस्यांच्या पार्श्वभूमीवर, केंद्रीय शिक्षण मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी परीक्षा नियमांचे अधिक कठोर पालन, गोपनीय कामकाजात सुधारणा आणि सर्व परीक्षा प्रक्रियांचे सर्वसमावेशक ऑडिट करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यासोबतच शिक्षण मंत्रालयाने नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) मध्ये आमूलाग्र बदल करण्यासाठी अनेक उपाययोजना जाहीर केल्या आहेत.
एजन्सीचे एकूण कामकाज आणि परीक्षेची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी उचलल्या जात असलेल्या पावलांचे मूल्यांकन करण्यासाठी जोशी यांनी उच्च शिक्षण विभागाचे सचिव, एनटीएचे महासंचालक आणि इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत आढावा बैठक घेतली.
या सुधारणांमध्ये एनटीएच्या नेतृत्व रचनेत बदल आणि प्रमुख क्षेत्रांमध्ये विशेषज्ञ व्यावसायिकांची भरती यांचाही समावेश आहे.
शिक्षण मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, सुरू असलेल्या सुधारणांचा भाग म्हणून एनटीएमधून ५० हून अधिक कर्मचाऱ्यांना काढून टाकण्यात आले आहे. एजन्सीची पुनर्रचना करणे आणि उत्तरदायित्व मजबूत करणे या उद्देशाने उचललेल्या अनेक उपाययोजनांपैकी हे एक पाऊल आहे.
शिक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, एनटीए आपल्या तांत्रिक, आर्थिक, सुरक्षा आणि परीक्षा क्षमता सुधारण्यासाठी एक नवीन व्यावसायिक नेतृत्व रचना देखील सादर करत आहे.
Education Minister Shri @JoshiPralhad held a meeting with the Secretary, Department of Higher Education, DG @NTA_Exams, and other senior officials.
The Minister was apprised on the steps taken by NTA in the wake of recent issues, particularly with reference to reforming the… pic.twitter.com/D5r5jSY0q0
— Ministry of Education (@EduMinOfIndia) August 17, 2026
याव्यतिरिक्त, शिक्षण मंत्रालयाने अशीही माहिती दिली आहे की, दहा विशेष नेतृत्व पदांसाठी जाहिरात प्रसिद्ध करण्यात आली असून, ती सध्या भरली जात आहेत. यामध्ये मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी, मुख्य वित्त अधिकारी, मुख्य माहिती सुरक्षा अधिकारी, चाचणी सुरक्षेसाठी महाव्यवस्थापक आणि संशोधन व विकास आणि मानसशास्त्रासाठी महाव्यवस्थापक यांसारख्या पदांचा समावेश आहे.
या नवीन पदांमागे संस्थेमध्ये अधिक व्यावसायिक कौशल्य आणणे आणि मोठ्या प्रमाणावरील परीक्षा सुरक्षितपणे व कार्यक्षमतेने घेण्याची तिची क्षमता बळकट करणे हा उद्देश आहे.
शिक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, सायबर-सुरक्षा, मानसशास्त्र आणि प्रश्नपत्रिकेची रचना यांसारख्या विशेष क्षेत्रांसाठी खाजगी क्षेत्रातील तज्ज्ञांनाही आणले जात आहे.
संस्थेची तांत्रिक क्षमता बळकट करणे आणि परीक्षा प्रक्रियेच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांमध्ये विशेष कौशल्य आणणे, हा या निर्णयाचा उद्देश आहे.
प्रल्हाद जोशी यांनी एनटीएला (NTA) आपल्या गोपनीय कार्यान्वयन (CONOPS) रचनेत युद्धपातळीवर संपूर्ण फेरबदल करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
या निर्देशांमध्ये एकांत कक्ष अधिक मजबूत करणे, एअर-गॅप प्रणाली तैनात करणे आणि उपकरणे जमा करण्याच्या नियमांचे काटेकोर पालन सुनिश्चित करणे यांचा समावेश आहे. अनधिकृत प्रवेशाचा धोका कमी करणे आणि गोपनीय परीक्षा साहित्याची सुरक्षा सुधारणे, हा या उपाययोजनांचा उद्देश आहे.
परीक्षा प्रक्रियेच्या प्रत्येक टप्प्यावर स्थापित परीक्षा नियमावलीचे काटेकोरपणे पालन सुनिश्चित करण्याचे निर्देशही मंत्र्यांनी अधिकाऱ्यांना दिले आहेत. विद्यमान कार्यपद्धतींमधील त्रुटी ओळखून भविष्यातील परीक्षांमध्ये अशाच प्रकारच्या समस्या टाळण्यासाठी सुधारणात्मक उपाययोजना लागू करण्याचे निर्देश एनटीए NTA ला देण्यात आले आहेत.
या मोठ्या पुनर्रचनेचा एक भाग म्हणून, सर्व परीक्षा प्रक्रियांचे सर्वसमावेशक ऑडिट करण्याचे निर्देश एनटीए NTA ला देण्यात आले आहेत.
ऑडिटनंतर केलेल्या सुधारणात्मक कारवाईचा तपशीलवार अहवाल एजन्सीला सादर करावा लागेल. या आढाव्यामध्ये परीक्षेची सुरक्षा, गोपनीय कामकाज आणि राष्ट्रीय स्तरावरील परीक्षा आयोजित करण्याशी संबंधित इतर महत्त्वपूर्ण प्रक्रियांचा समावेश अपेक्षित आहे.
एनटीए NTA द्वारे आयोजित परीक्षांची विश्वासार्हता, सुरक्षा आणि विश्वसनीयता मजबूत करण्यासाठी आणि एजन्सीच्या परीक्षा प्रणालीवरील विश्वास पुनर्संचयित करण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून या नवीनतम उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत.
Marathi e-Batmya