केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांनी गुरुवारी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताचे वर्णन “मृत अर्थव्यवस्था” असे केल्यावर जोरदार टीका केली आणि म्हटले की भारत आता जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था आहे आणि येत्या काही वर्षांत ती तिसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनण्याच्या तयारीत आहे.
“एका दशकापेक्षा कमी कालावधीत, भारत ‘नाजूक पाच’ अर्थव्यवस्थांमधून बाहेर पडला आणि आता तो जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था बनला आहे,” असे पियुष गोयल लोकसभेत म्हणाले. “सुधारणा, शेतकरी, एमएसएमई आणि उद्योगपतींच्या कठोर परिश्रमाच्या आधारे, आपण ११ व्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेतून जगातील पहिल्या ५ अर्थव्यवस्थांमध्ये आलो आहोत. अशी अपेक्षा आहे की काही वर्षांत आपण तिसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनू.”
जागतिक स्तरावर भारताच्या आर्थिक दृष्टिकोनाचा संदर्भ देत पियुष गोयल पुढे म्हणाले: “आज, जागतिक संस्था आणि अर्थशास्त्रज्ञ भारताला जागतिक अर्थव्यवस्थेत एक उज्ज्वल स्थान म्हणून पाहतात.” डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताला मृत अर्थव्यवस्था म्हटले त्याच्या काही तासांनंतर त्यांचे हे विधान आले: “भारत रशियासोबत काय करतो याची मला पर्वा नाही. ते त्यांच्या मृत अर्थव्यवस्थांना एकत्रितपणे खाली खेचू शकतात, मला सर्व काही काळजी आहे.”
डोनाल्ड ट्रम्प यांचे हे विधान १ ऑगस्टपासून सर्व भारतीय आयातीवर २५% कर लादण्याची घोषणा केल्यानंतर, तसेच रशियासोबत भारताच्या सततच्या व्यापारासाठी, विशेषतः कच्चे तेल आणि संरक्षण उपकरणांसाठी दंडाची घोषणा केल्यानंतर आले. त्यांनी भारताच्या कर प्रणालीला “जगातील सर्वोच्च” आणि त्याच्या व्यापार अडथळ्यांना “कठोर आणि घृणास्पद” असेही म्हटले.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या कर धोरणाला जपान, यूके आणि युरोपियन युनियनशी वॉशिंग्टनने केलेल्या समान करारांनंतर, नवी दिल्लीला सवलती देण्यास भाग पाडण्याच्या उद्देशाने एक दबाव युक्ती म्हणून पाहिले जाते.
भारताच्या तात्काळ धोरणात्मक भूमिकेला संबोधित करताना पियुष गोयल म्हणाले की सरकार उद्योग भागधारकांशी सल्लामसलत करत आहे. “सरकार अलिकडच्या घटनांचा परिणाम तपासत आहे. वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय निर्यातदार, उद्योग आणि सर्व भागधारकांशी चर्चा करत आहे आणि या मुद्द्यावरील त्यांच्या मूल्यांकनाची माहिती गोळा करत आहे,” असे ते म्हणाले.
“सरकार शेतकरी, कामगार, उद्योजक, उद्योगपती, निर्यातदार, एमएसएमई आणि औद्योगिक क्षेत्रातील भागधारकांच्या कल्याणाचे रक्षण करण्यास सर्वोच्च प्राधान्य देते. आम्ही आमच्या राष्ट्रीय हिताचे रक्षण करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व पावले उचलू,” असे ते म्हणाले.
स्कॉटिश इतिहासकार आणि भारत तज्ज्ञ विल्यम डॅलरिम्पल यांनीही डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वक्तव्याचे जाहीरपणे खंडन केले आणि म्हटले: “खरं तर भारताची अर्थव्यवस्था, मृतावस्थेत येण्यापासून दूर, गेल्या वर्षी अमेरिकेपेक्षा दुप्पट वेगाने वाढली आणि या वर्षी अमेरिकेच्या दरापेक्षा तिप्पट वेगाने वाढण्याचा अंदाज आहे.”
आयएमएफच्या नवीनतम जागतिक आर्थिक दृष्टिकोनानुसार, २०२५ आणि २०२६ मध्ये भारताचा विकास दर अनुक्रमे ६.४% आणि अमेरिकेचा २% असा अंदाज आहे. २०२५ मध्ये कॅलेंडर-वर्षाच्या आधारावर भारताचा विकास दर ६.७% राहण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे जगातील सर्वात वेगाने विस्तारणाऱ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक म्हणून भारताचे स्थान कायम राहील.
दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाने इराणी मूळच्या पेट्रोकेमिकल उत्पादने खरेदी केल्याबद्दल सहा भारतीय कंपन्यांनाही मंजुरी दिली आहे. हे निर्बंध इराणला वेगळे करण्याच्या आणि आता अमेरिका आणि भारत यांच्यातील आर्थिक संघर्षाची व्याप्ती वाढवण्याच्या वॉशिंग्टनच्या व्यापक प्रयत्नांचा एक भाग आहेत.
Marathi e-Batmya