केप्लरच्या आकडेवारीनुसार, भारताची पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात सप्टेंबरमध्ये एका वर्षाच्या उच्चांकावर पोहोचली, जी ऑगस्टमध्ये २.१ एमबीडी होती. वार्षिक आधारावर, निर्यात २.३ एमबीडीवरून ४% ने कमी झाली.
यूएई, नेदरलँड्स, ब्राझील हे देशाच्या रिफाइंड तेल उत्पादनांसाठी अव्वल गंतव्यस्थान म्हणून उदयास आले. गेल्या महिन्यात यूएईला होणारी निर्यात २०१,००० बीपीडी झाली, जी ऑगस्टमध्ये १४०,००० बीपीडी होती तर नेदरलँडला होणारी निर्यात २९६% ने वाढली – १,३१,००० बीपीडी होती जी ३३,००० बीपीडी होती. ब्राझीलला होणारी निर्यातही ४०,००० बॅरल प्रतिदिन वरून ९८,००० बॅरल प्रतिदिन झाली आहे.
“निर्यातीच्या बाबतीत, भारताचा उत्पादन प्रवाह स्थिर राहिला पाहिजे. जानेवारी २०२६ च्या निर्बंधांच्या अपेक्षेने युरोपियन खरेदीदार चौथ्या तिमाहीत भारतीय गॅस ऑइल आणि जेट इंधनाच्या खरेदीला गती देऊ शकतात, तर मध्य पूर्व रिफायनरी देखभाल (ऑक्टोबर/नोव्हेंबर) फेब्रुवारी २०२३ मध्ये रशियन उत्पादनांवर युरोपियन युनियनच्या बंदीपूर्वी दिसणाऱ्या साठ्याच्या ट्रेंडचे प्रतिबिंब आहे,” असे केप्लर येथील रिफायनिंग आणि मॉडेलिंगचे प्रमुख संशोधन विश्लेषक सुमित रिटोलिया म्हणाले.
केप्लरने नमूद केले की रशियन रिफायनरी आउटेज आणि नवीन निर्यात निर्बंध (आंशिक डिझेल बंदी; पेट्रोल बंदी विस्तार) यामुळे सप्टेंबरच्या अखेरीस रशियामधून उत्पादनांचा प्रवाह मर्यादित झाला.
“भारत लॅटिन अमेरिकेत आपली निर्यात वाढवत आहे आणि आम्हाला ते एक प्रमुख बाजारपेठ म्हणून दिसते, विशेषतः भारतीय रिफायनर्ससाठी,” रिटोलिया म्हणाले.
एकूण निर्यातीपैकी, देशाच्या खाजगी मालकीच्या रिफायनरीजनी एकत्रितपणे दररोज १.३ दशलक्ष बॅरल रिफाइंड तेल उत्पादनांची निर्यात केली. रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या जामनगर रिफायनरीने सप्टेंबरमध्ये १.२ एमबीडी पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात केली, जी ऑगस्टच्या तुलनेत १२% जास्त आहे. तथापि, नायरा एनर्जीच्या वाडीनार रिफायनरीने सप्टेंबरमध्ये १३४,००० बॅरल प्रतिदिन (बीपीडी) पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात केली, जी आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांमुळे ऑगस्टमध्ये निर्यात केलेल्या १४९,००० बॅरलपेक्षा कमी आहे.
पेट्रोलियम नियोजन आणि विश्लेषण कक्षाच्या आकडेवारीनुसार, २०२५-२६ मध्ये एप्रिल-ऑगस्ट दरम्यान देशाची पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात १३% कमी होऊन १५.८ अब्ज डॉलर्स झाली.
आर्थिक वर्ष २६ च्या पहिल्या पाच महिन्यांत भारताचा पेट्रोलियम उत्पादनांचा वापर गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ९९.७ दशलक्ष टनांवर मंदावला आहे. आर्थिक वर्ष २६ साठी, देशाने देशांतर्गत पेट्रोलियम उत्पादनांची मागणी २५२.९ दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवला आहे.
Marathi e-Batmya