ऑक्टोबर २०२५ मध्ये भारताचा एकूण वस्तू आणि सेवा कर अर्थात जीएसटी संकलन ४.६ टक्क्यांनी वाढून १.९६ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला, असे शनिवारी जाहीर झालेल्या सरकारी आकडेवारीनुसार, सणांच्या मागणीत वाढ आणि वापरात वाढ यामुळे झाले.
२२ सप्टेंबरपासून नवरात्रोत्सवाच्या सुरुवातीपासून लागू झालेल्या ३७५ वस्तूंवर – स्वयंपाकघरातील जीवनावश्यक वस्तू आणि दैनंदिन वापराच्या वस्तूंपासून ते इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ऑटोमोबाईल्सपर्यंत – जीएसटी दरात कपात होऊनही ही वाढ झाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वातंत्र्यदिनाच्या भाषणात जाहीर केलेल्या या कपातींच्या अपेक्षेने अनेक ग्राहकांनी खरेदी पुढे ढकलली होती.
ऑक्टोबरमधील कर संकलन गेल्या वर्षीच्या १.८७ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त होते, जरी ४.६ टक्के वाढ मागील महिन्यांतील सरासरी ९ टक्क्यांपेक्षा कमी होती. देशांतर्गत कर महसूल २ टक्क्यांनी वाढून १.४५ लाख कोटी रुपये झाला, तर आयात महसूल १३ टक्क्यांनी वाढून ५०,८८४ कोटी रुपये झाला. परतफेड वार्षिक आधारावर सुमारे ४० टक्क्यांनी वाढून २६,९३४ कोटी रुपये झाली, ज्यामुळे निव्वळ कर महसूल १.६९ लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला – ही किरकोळ ०.२ टक्के वाढ आहे.
टॅक्स कनेक्ट अॅडव्हायझरी सर्व्हिसेसचे भागीदार विवेक जालान म्हणाले की, ऑक्टोबर हा जीएसटी २.० दर कपातीचा परिणाम दर्शविणारा पहिला पूर्ण महिना होता. “दर कपातीनंतरही, वापर वाढीने काही महसूल तोटा भरून काढला आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
तथापि, जालान यांनी इशारा दिला की सुधारित रचनेमुळे पॅकेजिंग, औषधनिर्माण आणि शेतीसारख्या क्षेत्रांमध्ये उलटे शुल्क समस्या वाढल्या आहेत, ज्यामुळे येत्या काही महिन्यांत परतफेड दाव्यांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता आहे. केंद्राच्या वार्षिक जीएसटी उद्दिष्टाच्या फक्त ५४ टक्केच उद्दिष्ट साध्य झाले असल्याने, आर्थिक वर्षाच्या उत्तरार्धात एकूण महसूल वाढीवर दबाव येऊ शकतो.
Marathi e-Batmya